Derleme

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME

Cilt: 33 Sayı: 3 27 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME

Öz

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), yüksek prevalansı ve artan insidansı ile önemli bir küresel sağlık sorunudur. KOAH, önemli sosyal ve ekonomik yüklere neden olan dünya çapında önde gelen mortalite ve morbidite nedenidir. KOAH’lı bireylerde dispne, öksürük, balgam, hırıltılı solunum sıkça gözlenen semptomlardır. Yaş ve hastalık ilerledikçe bilişsel fonksiyonlarda gerileme, kas kütlesinde azalma, sarkopeni ve kırılganlık da tabloya eşlik edebilmekte ve hastaların fonksiyonel kapasitesi azalmaktadır. Özellikle tabloya kırılganlık tanısının da eklenmesiyle KOAH’lı bireyler günlük yaşam aktivitelerini sürdürmekte zorlanmakta ve yaşam kalitesi olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle KOAH’lı bireylerin kırılganlık bakımından kapsamlı olarak değerlendirilmesinin bireye özgü pulmoner rehabilitasyon programının oluşturulmasında önemli olacağı görüşündeyiz.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Rodriguez-Roisin R, Rabe KF, Vestbo J, Vogelmeier C, Agustí A. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) 20th Anniversary: A brief history of time. Eur Respir J. 2017;50(1): 1700671. doi:10.1183/13993003.00 671-2017
  2. Park HY, Kang D, Lee H, et al. Impact of chronic obstructive pulmonary disease on mortality: A large national cohort study. Respirology. 2020;25(7):726-734. doi:10.1111/resp.13678
  3. Adeloye D, Song P, Zhu Y, Campbell H, Sheikh A, Rudan I. Global, regional, and national prevalence of, and risk factors for, chronic obstructive pulmonary disease (COPD) in 2019: a systematic review and modelling analysis. Lancet Respir Med. 2022;10(5):447-458. doi:10.1016/S2213-2600(21)00511-7
  4. Agustí A, Celli BR, Criner GJ, et al. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 2023 Report: GOLD Executive Summary. Arch Bronconeumol. 2023;59(4):232-248. doi:10.1016/j.arbres.2023. 02.009
  5. Sepúlveda-Loyola W, Osadnik C, Phu S, Morita AA, Duque G, Probst VS. Diagnosis, prevalence, and clinical impact of sarcopenia in COPD: a systematic review and meta-analysis. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2020;11(5):1164-1176. doi:10.1002/jcsm. 12600
  6. Beaudart C, Zaaria M, Pasleau F, Reginster JY, Bruyère O. Health outcomes of sarcopenia: A systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2017;12(1):1-16. doi:10.1371/journal.pone.0169 548
  7. Morley J. NIH Public Access Frailty consensus. J Am Med Dir Assoc. 2014;14(6):392-397. doi:10.1016/j.jamda.2013.03.022.Frailty
  8. Fried LP, Tangen CM, Walston J, et al. Frailty in older adults: Evidence for a phenotype. Journals Gerontol - Ser A Biol Sci Med Sci. 2001;56(3):146-157. doi:10.1093/gerona/56.3.m146

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi, Rehabilitasyon

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

25 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2023

Kabul Tarihi

19 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Uncu, A., Tütün Yümin, E., Uysal, M., Can, B., Sarı, P. N., & Çevik, R. (2024). KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME. Sağlık Bilimleri Dergisi, 33(3), 420-426. https://doi.org/10.34108/eujhs.1354289
AMA
1.Uncu A, Tütün Yümin E, Uysal M, Can B, Sarı PN, Çevik R. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;33(3):420-426. doi:10.34108/eujhs.1354289
Chicago
Uncu, Ahmet, Eylem Tütün Yümin, Mert Uysal, Berker Can, Pakize Nurgül Sarı, ve Ramazan Çevik. 2024. “KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME”. Sağlık Bilimleri Dergisi 33 (3): 420-26. https://doi.org/10.34108/eujhs.1354289.
EndNote
Uncu A, Tütün Yümin E, Uysal M, Can B, Sarı PN, Çevik R (01 Aralık 2024) KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME. Sağlık Bilimleri Dergisi 33 3 420–426.
IEEE
[1]A. Uncu, E. Tütün Yümin, M. Uysal, B. Can, P. N. Sarı, ve R. Çevik, “KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 33, sy 3, ss. 420–426, Ara. 2024, doi: 10.34108/eujhs.1354289.
ISNAD
Uncu, Ahmet - Tütün Yümin, Eylem - Uysal, Mert - Can, Berker - Sarı, Pakize Nurgül - Çevik, Ramazan. “KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME”. Sağlık Bilimleri Dergisi 33/3 (01 Aralık 2024): 420-426. https://doi.org/10.34108/eujhs.1354289.
JAMA
1.Uncu A, Tütün Yümin E, Uysal M, Can B, Sarı PN, Çevik R. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;33:420–426.
MLA
Uncu, Ahmet, vd. “KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 33, sy 3, Aralık 2024, ss. 420-6, doi:10.34108/eujhs.1354289.
Vancouver
1.Ahmet Uncu, Eylem Tütün Yümin, Mert Uysal, Berker Can, Pakize Nurgül Sarı, Ramazan Çevik. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2024;33(3):420-6. doi:10.34108/eujhs.1354289