7-13 YAŞ ARASI HASTANEDE YATAN ÇOCUKLARIN VE AİLELERİN HEMŞİRELİK BAKIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Çalışmada 7-13 yaş arası hastanede yatan çocukların ve ailelerin hemşirelik bakımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışma, Aksaray Eğitim ve Araştırma hastanesinin çocuk servisinde yatan 7-13 yaş arasındaki 360 çocuk ve aile ile tamamlandı. Veriler tanıtıcı form, Aileler için ‘Aile Merkezli Bakım Ölçeği’ ve ‘Çocukların Gözü ile Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği’ ile toplandı. Veriler IBM SPSS 25 programında, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman korelasyon analizi ile test edildi. Çalışmaya katılan ebeveynlerin tamamı annelerden oluştu. Annelerin,Aile Merkezli Bakım Ölçeği puan ortancası önemlilik bölümünde 32, tutarlılık bölümünde 29 elde edilirken; çocukların ise Çocukların Gözü ile Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği toplamından 48 puan elde edildi. Çocukların Gözü ile Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği ile Aile Merkezli Bakım Ölçeği önemlilik(r=0.343; p<0.001) ve tutarlılık (r=0.380; p<0.001) bölümleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki elde edildi. Çalışmada annelerin ve çocukların hemşirelik bakımını benzer şekilde değerlendirdiği sonucuna ulaşıldı. Hem Aile Merkezli Bakım Ölçeği hem de Çocukların Gözü ile Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği puanları ortalamanın üstünde elde edildi. Bu durum hemşirelerin annelere ve çocuklara karşı bakım konusunda ilgili olduğunu gösterdi. Aile merkezli bakım uygulamalarının rutin olarak tüm kliniklerde uygulanması ve hemşirelerin iletişim becerilerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aile merkezli bakım
• bakım felsefesi
• pediatri

INVESTIGATION OF THE VIEWS OF HOSPITALS CHILDREN AND FAMILY AGED 7-13 ON NURSING CARE

Öz

In the study, it is aimed to examine the views of children and families in the hospital between the ages of 7-13 regarding nursing care.This descriptive and cross-sectional study was completed with 360 children aged 7-13 years old and their families in Aksaray Training and Research Hospital Pediatrics service.The data were collected with the introductory form, 'Family-Centered Care Scale' for Families and 'Scale for Assessment of Quality of Care through the Eyes of Children'. The data were tested in IBM SPSS 25 program by Mann Whitney U, Kruskal Wallis H and Spearman correlation analysis.All of the parents who participated in the study were mothers. While mothers' Family-Centered Care Scale score median was obtained in the materiality section 32 and in the consistency section 29; 48 points were obtained from the sum of the 'Scale for Assessment of Quality of Care through the Eyes of Children. A moderately significant positive correlation was found between the 'Scale for Assessment of Quality of Care through the Eyes of Children's significance (r=0.343; p<0.001) and consistency (r=0.380; p<0.001) sections.In the study, it was concluded that mothers and children evaluated nursing care in a similar way. Scores of both the Family-Centered Care Scale and the Scale for Assessing the Quality of Care Through the Eyes of Children were above average. This showed that nurses were interested in caring for mothers and children. It is recommended that family-centered care practices be routinely applied in all clinics and that the communication skills of nurses should be strengthened.

Anahtar Kelimeler

• Family-centeredcare
• philosophy of care
• pediatrics.

Kaynakça

1. Törüner E, Büyükgönenç L. Çocuk Sağlığı: Temel Hemşirelik Yaklaşımları. 1. Baskı, Ankara: Nobel Tıp Kitapevi; 2017;28-35. Nobel Kitapevii Ankara 2017.
2. Kabukçu Başay B, Başay Ö, Ürüt A, Hasmercan B, Uysal M, Eren Usul B. Hastanede yatarak tedavi gören çocuklar: Psikososyal uyumu etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Klinik Psikiyatri. 2020;23:402-413. doi:10.5505/kpd.2020.80958
3. Türkiye İstatistik Kurumu. Türkiye Sağlık Araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Saglik-Arastirmasi-2022-49747 Yayınlanma tarihi 2023. Erişim tarihi 9 Temmuz 2024.
4. Çalışır H, Karataş P. Pediatri hemşireliğinde atravmatik bakım yaklaşımı: Ağrı, stres ve anksiyeteyi azaltmada farmakolojik olmayan uygulamalar. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2019;16(3):234-245. doi:10.52 22/HEAD.2019.234
5. Alkan A, Özyıldız K. Sağlık Hizmeti Sunumunda Çocuk Hastalarla İletişim. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2021;4(2):415-434. Erişim Tarihi. 09.07.2023.
6. Öztürk C, Ayar D. Pediatri Hemşireliğinde Aile Merkezli Bakım. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2014;7(4):315-320. Erişim Tarihi: 19.05.2023
7. Shields L, Pratt J, Hunter J. Family Centred Care: A Review of Qualitative Studies. J Clin Nurs. 2006;15(10):1317-1323. doi:10.1111/j.1365-2702.2006.0 1433.x
8. Aykanat B, Gözen D. Çocuk Sağlığı Hemşireliğinde Aile Merkezli Bakım Yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2014;3(1):683-695.

9. İşler A, Conk Z. Pediatride Aile Merkezli Bakım. Ege Pediatri Bülteni. 2016;13(3):187-93. Erişim Tarihi:20.06.2023.
10. Dunst CJ, Trivette CM, Hamby DW. Meta‐analysis of family‐centered help giving practices research. Ment Retard Dev Disabil Res Rev. 2007;13(4):370-378. doi: 10.1002/mrdd.20176
11. Erer MT, Akbaş M, Yıldırım G. Hemşirelik Sürecinin Evrimsel Gelişimi Hemşirelik Süreci. Lokman Hekim Dergisi. 2017;7(1):1-5. Erişim Tarihi:22.06.2023
12. Radwin LE, Alster K. Individualized nursing care: an empirically generated definition. Int Nurs Rev. 2002;49(1):54-63. doi:10.1046/j.1466-7657.200 2.00101.x
13. Altıparmak D, Arslan, FT. Aile Merkezli Bakım Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. J Pediatr Res. 2016;3(2):97-103. Erişim Tarihi:22.06.2023.
14. Tosun A, Güdücü Tüfekçi F. Çocuk Kliniklerinde Aile Merkezli Bakım Uygulamalarının İncelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015;18(2):131-139. doi:10.17049/ahsbd.29902
15. Yılmaz M. Çocukların Gözü ile Hemşirelik Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. [Sözel sunum]. 1. Uluslararası Hemşirelikte Güncel Yaklaşımlar Kongresi; 15-17 Kasım, 2017; Sakarya, Türkiye.
16. Curley M, Hunsberger M, Harris SK. Pyschometric Evaluation of theFamily-Centered Care Scale for Pediatric Acute Care Nursing. Nurs Res. 2013;62(3):160-168.  doi:10.1097/NNR.0b013e318286d 64b
17. Yavaş Çelik M. Çocuk Hastalarda Aile Merkezli Bakım ve Hemşirelik. Sağlık ve Toplum. 2018;2(1):26-31. Erişim Tarihi:22.06.2023
18. Boztepe H, Yılmaz GK, Çınar S, Ay A. Çocuğu hastanede yatan ebeveynlerin aile merkezli bakım alma durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Acıbadem Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;4:748-755. doi:10.31067/0.2019.225
19. Arıkan D, Saban F, Gürarslan Baş N. Çocuğu Hastanede Yatan Ebeveynlerin Hastaneye Ve Sağlık Bakımına Yönelik Memnuniyet Düzeyleri. Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2014;4(2):109-116. doi:10.5222/buchd.2014.109
20. Aşılıoğlu N, Akkuş T, Baysal K. Çocuk acil birimlerinde ebeveyn memnuniyeti ve etkileyen etmenlerin araştırılması. Türkiye Acil Tıp Dergisi. 2009;9(2):65-72. Erişim Tarihi:23.06.2023
21. Stenberg U, Ruland C, Miaskowski C. Review Of The Literature On The Effects Of Caring For A Patient With Cancer. Psycho-Oncology. 2010;19: 1013-1025. doi:10.10 02/pon.1670
22. Gerçeker G, Özdemir EZ, Ayar D, Bektaş İ, Bektaş M. Hemşire-Ebeveyn Desteğinin Çocuk Kliniğinde Yatan Çocukların Ebeveynlerinin Stres Düzeylerine Etkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;12(2):458-463. doi:10.31067/acu saglik.849578
23. Arabiat D, Whitehead L, Foster M, Shields L, Harris L. Parents’ experiences of family centred care practices. J Pediatr Nurs. 2018;42:39–44. doi:10.1016/j.pedn.2018.06.012
24. Garlı E, Çınar N. Hastanede Çocuğu Yatan Ebeveynlerin Aile Merkezli Hemşirelik Bakımıyla İlgili Deneyimler. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2020;36(1): 35-44. Erişim Tarihi:23.06.2023
25. Üstüner Top F, Çam H. Ebeveynlerin Aile Merkezli Bakım Algısı ve Hastane Anksiyete-Depresyon Düzeyi Arasındaki İlişki. Çocuk Dergisi. 2023;23(1):42-49. doi:10.26650/jchild.2023.1213398
26. Palmer SJ. Care of sick children by parents: a meaningful role. J Adv Nurs. 1993;18:185-191. doi:10.1046/j.1365-2648.1993.18020185.x
27. Özcan F, Uysal G. Pediatri Servislerinde Uygulanan Hemşirelik Yaklaşımının Aile Merkezli Bakım Açısından Değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul, Türkiye: Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü;2017.
28. Semerci R, Kostak MA, Çetintaş İ, Kocaaslan EN. Çocuk Gözüyle Hemşirelik Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2021;4(1):39-47. doi:0.38108/ouh cd.792360