MENOPOZA ÖZGÜ YAŞAM KALİTESİ ÖLÇEĞİ: YENİDEN GÖZDEN GEÇİRME

Öz

Kadınların menopoz dönemini daha sağlıklı ve kaliteli geçirebilmeleri için mevcut durumun belirlenmesi amacıyla menopoza özgü semptomları değerlendiren bir ölçüm aracı ile yaşam kalitesinin değerlendirilmesi önemlidir. Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği Türkçe versiyonunun zaman içerisinde örneklem kriterleri genişlemiş, puanlamada farklı uygulamalar gözlenmiş, bu nedenle ölçeğin yeniden gözden geçirilmesi gereği doğmuştur. Bu doğrultuda ölçeğin dahil edilme kriterleri genişletilerek daha geniş bir örneklem de tekrar geçerliliğinin ve güvenilirliliğinin yapılması amaçlanmıştır. Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği versiyonu çalışılmıştır. Bu çalışma metodolojik ve tanımlayıcı tasarımda planlanmıştır. Kasım 2022–Şubat 2023 tarihleri arasında yürütülen çalışmaya cerrahi veya doğal olarak menopoza girmiş, peri menopoz ve post menopozal dönemde 392 kadın katılmıştır. Araştırmanın verileri, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Katılımcı Özellikleri Formu ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeğin alt boyutlarının güvenilirlik katsayıları; vasomotor alan 0.848, psikososyal alan 0.892, fiziksel alan 0.934 ve cinsel alan 0.868 olup, toplam ölçek güvenirlik katsayısı 0.961 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin toplam madde korelasyonu 0.472-0.961 arasında değiştiği saptanmıştır. Test tekrar test değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0.050) ve iki ölçüm arasında çok ileri düzeyde anlamlı ilişki olduğu (p<0.001) bulunmuştur. Doğrulayıcı factor analizi sonucunda, ölçeğin yirmidokuz maddelik ve dört faktörlü yapıya uygun olduğu bulundu. Araştırmanın Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği kadınların menopoza özgü yaşam kalitesini değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

• Menopoz
• yaşam kalitesi
• güvenilirlilik
• ölçek
• geçerlilik.

MENOPAUSE-SPECIFIC QUALITY OF LIFE SCALE: RE-REVIEW ANALYSIS

Öz

It is important to evaluate the quality of life with a measurement tool that evaluates the symptoms specific to menopause in order to determine the current situation in order for women to spend the menopause period in a healthier and better quality. The sample criteria of the Menopause-Specific Quality of Life Scale have expanded over time and the scale needs to be revised due to differences in scoring. This study aimed to re-examine its validity and reliability in a larger sample. This study was planned in methodological and descriptive design. The study, which was conducted between November 2022 and February 2023, included 392 women who underwent menopause surgically or naturally, during the transition to menopause and in the postmenopausal period. The data of the study were collected with the Menopause-Specific Quality of Life Scale and the Participant Demoghraphic Form. Cronbach alpha of the sub-dimensions of the scale used in the study; vasomotor domain was 0.848, psychosocial domain was 0.892, physical domain was 0.934, and sexual domain was 0.868, and the overall scale reliability coefficient was 0.961. The total item correlation of the scale was found to range between 0.472 and 0.733. It was found that there was no statistically significant difference in the test-retest evaluation (p>0.050) and there was a very significant correlation between the two measurements (p<0.001). As a result of the confirmatory factor analysis, the scale was found to be compatible with the twenty-nine-item and four-factor structure. The Menopause-Specific Quality of Life Scale is a valid and reliable scale that evaluates the menopause-specific quality of life of women.

Anahtar Kelimeler

• Menopause
• quality of life
• reliability
• scale
• validity.

Kaynakça

1. Sourouni M, Zangger M, Honermann L, Foth D, Stute P. Assessment of the climacteric syndrome: A narrative review. Archives of Gynecology and Obstetrics. 2021;304(4):855-862. doi:10.1007/s00404-021-06139-y.
2. Paciuc J. Hormone therapy in menopause. Adv Exp Med Biol. 2020:1242:89-120. doi:10.1007/978-3-030-38474-6_6.
3. Hilditch JR, Lewis J, Peter A, et al. A menopause-specific quality of life questionnaire: Development and psychometric properties. Maturitas. 1996;24:161-175. doi:10.1016/s0378-5122(96)82006-8.
4. Kharbouch SB, Sahin N. Determination of the quality of life during menopausal stages. İ. Ü. F. N. Hem Derg. 2007;15(59):82-90.
5. Lewis EJ, Hilditch JR, Wong CJ. Further psychometric property development of menopause-specific quality of life questionnaire and development of a modified version MENQOL-intervention questionnaire. Maturitas. 2005;50(3):209-221. doi:10.1016/j.maturitas.2004.06.015.
6. Arar MA, Erbil N. Studies examining the quality of life of women in the menopausal period in Turkey: A systematic review. Androl Bul. 2022;24(1):38-51. doi:10.24898/tandro.2022.69783.
7. Demirtaş FB, Fırat B, Şahin N. Menopause and sexual life: Systematic review. Androl Bul. 2022;24(2):155-162. doi:10.24898/tandro.2022.54837.
8. Fıskın G, Sahin N, Kaya IG. Views of the climacteric women about menopause qualitative analysis. JAREN. 2017;3(3):122-128.

9. Gümüsay M. The effect of nursing support program developed in accordance with Roy adaptation model for women in surgical menopause on their life quality [PhD thesis]. Istanbul: Istanbul University-Cerrahpasa, Institute of Graduate Studies; 2022.
10. Gümüşay M, Erbil N. The effect of attitudes towards menopause on menopause specific quality of life of women. Ordu University J Nurs Stud. 2019;2(2):96-109.
11. Bulut A, Özcan H, Arbağ E. A comparison of the quality of life and personal traits in menopausal women. Van Medical Journal. 2022;29(2):217-223. doi:10.5505/vtd.2022.65148.
12. Özdemir ÖÇ, Uysal MF. The effect of pilates exercise on quality of life and depression in postmenopausal period. AUHSJ. 2019;10(1):20-26. doi:10.3 1067/0.2019.103.
13. Esin MN. Reliability and validity of data collection tools. In: Erdogan S, Nahcivan N, Esin MN, eds. Research: Process and Application in Nursing. Istanbul: Nobel Medical Press; 2014:216-229.
14. Polit DF, Hungler BP. Nursing Research: Principles and Methods. 6th ed. Philadelphia, PA: Lippincott; 1999:108-250.
15. Tavsancıl E. Measurements of Attitudes and Data Analysis with SPSS. 5th ed. Ankara: Nobel Press; 2014:19-51.
16. Büyüköztürk G. Data Analysis Booklet for Social Sciences: Statistics, Research Design and SPSS Practices. 20th ed. Ankara: Pegem Academia; 2014:133-147, 179-194.
17. Çakmur H. Measurement-reliability-validity in Research. TAF Prev. Med. Bull. 2012;11(3):339-344. doi:10.5455/pmb.1-1322486024.
18. Çapık C. Use of confirmatory factor analysis in validity and reliability studies. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2014;17(3):196-205.
19. Erkorkmaz Ü, Etikan I, Demir O, Özdamar K, Sanisoğlu SY. Confirmatory factor analysis and fit indices: Review. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2013;33(1):210-223. doi:10.5336/medsci.2011-26747.