DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN THE PERCEPTION OF DISASTER RISK AND CULTURE OF INDIVIDUALS APPLYING TO A HOSPITAL

Öz

The research aims to determine the disaster risk perception of individuals living in Konya province and the relationship between disaster risk perception and culture. 347 people who applied to a hospital were included in the cross-sectional study. Personal Information Form, Disaster Risk Perception Scale and Individual Cultural Values Scale were used to collect data. In data analysis, p<0.05 was accepted and descriptive statistics, t test and one-way ANOVA analysis were used. The mean age of the participants is 33.80±13.10. 57.30% of the individuals are female, 50.10% are married and 81.80% live in the city center. In addition, only 16.40% have a personal disaster plan while 15.00% have a disaster kit. 45.80% of individuals do not have earthquake insurance for their homes and the most feared disaster type is earthquake (96.30%). The total score of Disaster Risk Perception Scale and gender, place of residence, marital status, having children and educational status; experiencing a disaster, and participating in disaster training are statistically significant (p<0.05). No statistically significant relationship was found between the most feared disaster types and the Individual Cultural Values Scale sub-dimensions. (p>0.05). In addition, the individual cultural values scale explains the level of disaster risk perception scale by 38.1%. As a result, it was determined that the cultural values of individuals were effective in determining disaster risk perceptions. It is necessary to carry out various projects with public and private sector support and to plan various disaster risk prevention trainings in society.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• disaster risk perception
• nursing
• culture

BİR HASTANEYE BAŞVURAN BİREYLERİN AFET RİSK ALGISI İLE KÜLTÜR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Araştırmanın amacı, Konya ilinde yaşayan bireylerin afet risk algılarının belirlenmesi ve afet risk algısı ile kültür arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Kesitsel tipte yürütülen araştırmaya, bir hastaneye başvuran 347 kişi dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Afet Risk Algısı Ölçeği ve Bireysel Kültürel Değerler Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde p<0.05 değeri kabul edilmiş, tanımlayıcı istatistikler, t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Katılımcılarının yaş ortalaması 33.80±13.10’dur. Bireylerin %57.30’u kadın, %50.10’u evli ve %81.80’i şehir merkezinde yaşamaktadır. Ayrıca sadece %16.40’ının kişisel afet planı varken; %15.00’i afet çantasına sahiptir. Bireylerin %45.80’inin oturduğu evin deprem sigortası yoktur ve en çok korkulan afet türü depremdir (%96.30). Afet Risk Algısı Ölçeği toplam puanı ile cinsiyet, yaşanılan yer, medeni durum, çocuk sahibi olma ve eğitim durumu; afet yaşama ve afet eğitimine katılma durumu istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). En fazla korkulan afet türleri ile Bireysel Kültürel Değerler Ölçeği alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca bireysel kültürel değerler ölçeği, afet risk algısı düzeyini %38.1 oranında açıklamaktadır. Sonuç olarak bireylerin kültürel değerlerinin, afet risk algılarını belirlemede etkili olduğu belirlenmiştir. Kamu ve özel sektör desteği alınarak çeşitli projeler yapılması, toplumda çeşitli afet risk önleme eğitimleri planlanmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• afet risk algısı
• hemşirelik
• kültür

Kaynakça

1. AFAD. Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. T.C. İçişleri Bakanlığı,. Published 2022. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozluguErişim tarihi: 14.02.2023.
2. WHO. Disasters and emergencies. WHO. Published 2024. https://www.who.int/teams/integrated-health-services/clinical-services-and-systems/ surgical-care/disasters-and-emergenciesAcces date: 30.05.2023.
3. AFAD. Afet istatistikleri. T.C. İçişleri Bakanlığı,. Published 2023. https://www.afad.gov.tr/afet-istatistikleriErişim tarihi:14.02.2023.
4. AFAD. Haberler. T.C. İçişleri Bakanlığı,. Published 2024. https://www.afad.gov.tr/haberler.Erişim tarihi:24.06.2023.
5. Canbulat Ş. Doğal afetler ve olağanüstü durumlarda görülen salgın hastalıkların yayılımı. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilim Fakültesi Derg. 2023;3(1):47-64.
6. Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D. Doğal afetler sonrası stres bozukluğuna eşlik eden ruminasyonun fizyolojik etkileri ve mücadelede egzersiz yaklaşımları: Geleneksel derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilim Fakültesi Derg. 2023;8(2):699-703.
7. Şeker BD. Doğal afetlerin göç üzerindeki etkileri: Depremler ve Türkiye. Göç Derg. 2023;10(2):173-187. doi:10.33182/gd.v10i2.875
8. Wang Q, Zhang Q peng, Liu Y yang, et al. Characterizing the spatial distribution of typical natural disaster vulnerability in China from 2010 to 2017. Nat Hazards. 2020;100(1):3-15. doi:10.1007/s11069-019-03656-7

9. Lin H hui, Ni J cheng. A Cross-cultural analysis of disaster news in Chinese and American media. Sino-US English Teach. 2020;17(11):333-338. doi:10.17265/1539-8072/2020.11.003
10. Tercan B. Bireylerin afet risk algısının Çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg. 2023;12(3):1279-1287. doi:10.37989/gumussagbil.1180447
11. Fernandez G, Tun AM, Okazaki K, Zaw SH, Kyaw K. Factors influencing fire, earthquake, and cyclone risk perception in Yangon, Myanmar. Int J disaster risk Reduct. 2018;28:140-149. doi:10.1016/j.ijdrr.2018.02.028
12. Arias JP, Bronfman NC, Cisternas PC, Repetto PB. Hazard proximity and risk perception of tsunamis in coastal cities: Are people able to identify their risk? PLoS One. 2017;12(10):e0186455. doi:10.1371/journal.pone.0186455
13. Tan H, Hao Y, Yang J, Tang C. Meta-analyses of motivational factors of response to natural disaster. J Environ Manage. 2024;351:119723. doi:10.1016/j.jenvman.2023.119723
14. Shin MJ, Park S. Natural disasters, foreign direct investment, and women’s rights in developing countries. Soc Sci Res. 2024;117:102937. doi:10.1016/j.ssresearch.2023.102937
15. Varol N, Gültekin T. Afet antropolojisi. Elektron Sos Bilim Derg. 2016;15(59):1431-1436. doi:10.17755/esosder.263244
16. Güven E. Kültürel marjinallik teorisi ve hemşirelikte kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Derg. 2021;8(2):245-251. doi:10.31125/hunhemsire.968960
17. Eagleton T. Culture. Yale University Press; 2016. p: 1-29.Ed.Eagleton, T. New Heaven.doi:10.12987/9780300221725
18. Hofstede G. Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online readings Psychol Cult. 2011;2(1):8. doi:10.9707/2307-0919.1014
19. Noll B, Filatova T, Need A. How does private adaptation motivation to climate change vary across cultures? Evidence from a meta-analysis. Int J Disaster Risk Reduct. 2020;46:101615. doi:10.1016/j.ijdrr.2020.101615
20. Dückers M, Frerks G, Birkmann J. Exploring the plexus of context and consequences: An empirical test of a theory of disaster vulnerability. Int J Disaster Risk Reduct. 2015;13:85-95. doi:10.1016/j.ijdrr.2015.04.002
21. Raheem HMJ, Mayo SM, Kamel AY, et al. Assessing the relationship between cultural diversity and disaster preparedness: A case study of flood hazard for Northern and Southern Punjab. Int J Disaster Risk Reduct. 2023;84:103452. doi:10.1016/j.ijdrr.2022.103452
22. Flaubert JL, Le Menestrel S, Williams DR, Wakefield MK, National Academies of Sciences and Medicine E. Nurses in disaster preparedness and public health emergency response. In: The Future of Nursing 2020-2030: Charting a Path to Achieve Health Equity. National Academies Press (US); 2021. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK573904/
23. Veenema TG, Griffin A, Gable AR, et al. Nurses as leaders in disaster preparedness and response—a call to action. J Nurs Scholarsh. 2016;48(2):187-200. doi:10.1111/jnu.12198
24. Loke AY, Guo C, Molassiotis A. Development of disaster nursing education and training programs in the past 20 years (2000–2019): A systematic review. Nurse Educ Today. 2021;99:104809. doi:10.1016/j.nedt.2021.104809
25. Erkin Ö, Yenigün S, Gümüş C, Coşğun M, Aslan G. Afet ve acil durum yönetimi başkanlığı (AFAD) afet eğitimlerinin hemşirelik öğrencilerinin afet yönetimi algısına etkisi. Afet ve Risk Derg. 2024;7(1):47-61. doi:10.35341/afet.1420631
26. Mızrak S. Afet yönetimi sürecinde risk algısı çalışmalarının katkısı. Afet ve Risk Derg. 2021;4(2):291-299. doi:10.35341/afet.992959
27. Usta G. Üniversite öğrencilerinin afet risk algısının değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sos Bilim Derg. 2023;7(2):1029-1051. doi:10.30561/sinopusd.1257735
28. Kiraz E. Afet ve acil durum hakkında bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesi: Sakarya ve Konya ili örneği. Published online 2018. https://acikerisim.gumushane.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12440/2414Erişim tarihi:15.07.2024.
29. AFAD. Afet haritaları. T.C. İçişleri Bakanlığı,. Published 2024. https://www.afad.gov.tr/afet-haritalari
30. Çelik İH, Kılıç T. Disaster risk perception regarding culture and personality. Dumlupınar Üniversitesi Sos Bilim Derg. 2023;(77):157-172. doi:10.51290/dpusbe.1264460
31. Kohn M, Senyak J. Sample Size Calculators [website]. UCSF CTSI. Accessed June 30, 2022. https://sample-size.net/correlation-sample-size/
32. Yoo B, Donthu N, Lenartowicz T. Measuring Hofstede’s five dimensions of cultural values at the individual level: Development and validation of CVSCALE. JiIternational Consum Mark. 2011;23(3-4):193-210. doi:10.1080/08961530.2011.578059
33. Saylık A. Hofstede’nin kültür boyutlarıtları ölçeğinin Türkçeye uyarlanması; geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Türkçe Edeb Kültür Eğitim Derg. 2019;8(3):1860-1881. https://dergipark.org.tr/en/pub/teke/issue/49273/629350
34. Appleby-Arnold S, Brockdorff N, Callus C. Developing a “culture of disaster preparedness”: The citizens’ view. Int J disaster risk Reduct. 2021;56:102133. doi:10.1016/j.ijdrr.2021.102133
35. Avcı S, Kaplan B, Ortabağ T. Hemşirelik bölümündeki öğrencilerin afet konusundaki bilgi ve bilinç düzeyleri. Resilience. 2020;4(1):89-101. doi:10.32569/resilience.619897
36. AlQahtany AM, Abubakar IR. Public perception and attitudes to disaster risks in a coastal metropolis of Saudi Arabia. Int J Disaster Risk Reduct. 2020;44:101422. doi:10.1016/j.ijdrr.2019.101422
37. Sağlam SK. Doğal afet sigorta türü olarak zorunlu deprem sigortasının toplumdaki farkındalığı: İstanbul örneği. Published online 2021.
38. Gümüş Şekerci Y, Ayvazoğlu G, Çekiç M. Üniversite öğrencilerinin temel afet bilinci ve farkındalık düzeylerinin saptanması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg. 2023;12(1):74-81. doi:10.37989/gumussagbil.1136227
39. Hofstede G, Hofstede GJ, Minkov M. Cultures and Organizations, Software of the Mind. 3td ed. (Hofstede G, Hofstede GJ, Minkov M, eds.).; 2010.
40. Kasdan DO. Considering socio-cultural factors of disaster risk management. Disaster Prev Manag. 2016;25(4):464-477. doi:10.1108/DPM-03-2016-0055/full/html
41. Codjoe SNA, Issah AD. Cultural dimension and adaptation to floods in a coastal settlement and a savannah community in Ghana. GeoJournal. 2016;81:615-624. doi:10.1007/s10708-015-9641-7
42. Matanggaran V. Explaining risk perception of climate change in Indonesia through cultural dimension of uncertainty avoidance, collectivism and long-term orientation. Published online 2017. https://purl.utwente.nl/essays/74209
43. Yang J. The influence of culture on Koreans’ risk perception. J Risk Res. 2015;18(1):69-92. doi:10.1080/13669877.2013.879490
44. Doğru S, Coşkun Z. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma inanç durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Afet ve Risk Derg. 2023;6(4):1299-1311. doi:10.35341/afet.1321854
45. Özdemir A. Toplumun afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma durumu: Kocaeli ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi. Published online 2018. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp