Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Duygusal Zeka ve Empati Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma sağlık bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin duygusal zekâ ile empatik eğilimleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile tanımlayıcı-kesitsel olarak yapıldı. Araştırma, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 487 hemşirelik/beslenme ve diyetetik bölümlerinde öğrenim gören öğrenci ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri, tanımlayıcı özellikler anket formu, duygusal zekâ değerlendirme ölçeği ve empati eğilim ölçeği kullanılarak toplandı. Öğrencilerin duygusal zekâ değerlendirme ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 130.66 ± 26.02 ve empatik eğilim ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 70.32 ± 7.74 olarak saptandı. Empatik eğilim ölçeği ile duygusal zekâ değerlendirme ölçeği alt boyut puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu. Öğrenci cinsiyetleri ile duyguların farkında olma, empati ve sosyal beceriler alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark saptandı. Kadınların puanlarının erkeklerin puanlarından daha yüksek olduğu bulundu. Duygusal zekâ ve empatik eğilimleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varıldı. Sağlık çalışanı adaylarının, öğrencilik yıllarında duygusal zeka ve empati becerilerinin geliştirilmesinin daha iyi bir hasta bakımı için önemli olduğu düşünülmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde lisans müfredatlarında öğrencilere duygusal zekâ ile empati konuları ile ilgili uygulamalı eğitimlerin verilmesi önemli olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal zekâ
• eğitim
• empati
• sağlık bilimleri öğrencileri

Examining the Relationship between Emotional Intelligence and Empathy Levels of Health Sciences Faculty Students

Öz

This study was conducted as a descriptive-cross-sectional study to examine the relationship between emotional intelligence and empathic tendencies of students studying at the faculty of health sciences. The research was conducted with 487 students studying in nursing/nutrition and dietetics departments who agreed to participate in the study voluntarily. The study data were collected using a descriptive characteristics questionnaire, an emotional intelligence assessment scale, and an empathy tendency scale. The average total score obtained by the students from the emotional intelligence assessment scale was 130.66 ± 26.02, and the average total score obtained from the empathy tendency scale was 70.32 ± 7.74. A significant positive correlation was found between the empathy tendency scale and the sub-dimension scores of the emotional intelligence assessment scale. A significant difference was found between student gender and the sub-dimension scores of awareness of emotions, empathy, and social skills. Female students scored higher than male students. A significant positive correlation was found between emotional intelligence and empathy tendencies. It is believed that developing emotional intelligence and empathy skills in prospective healthcare professionals during their student years is important for better patient care. From this perspective, providing students with practical training on emotional intelligence and empathy in undergraduate curricula would be important.

Anahtar Kelimeler

• Emotional intelligence
• education
• empathy
• health sciences students

Kaynakça

1. Ciarrochi J, Chan, AY, Caputi P. A critical evaluation of the emotional intelligence construct. Personality and Individual Differences. 2000;28:539-561. doi:10.1016/S0191-8869(99)00119-1
2. Snowden A, Stenhouse R, Young J, Carver H, Carver F, Brown N. The relationship between emotional intelligence, previous caring experience and mindfulness in student nurses and midwives: a cross sectional analysis. Nurse Education Today. 2015;35(1):152-158. doi:10.1016/j.nedt.2014.09.004
3. Štiglic G, Cilar L, Novak Ž, et al. Emotional intelligence among nursing students: Findings from a cross-sectional study. Nurse Education Today. 2018;66:33-38. doi:10.1016/j.nedt.2018.03.028
4. Cerit E, Beser NG. Levels of emotional intelligence of nursing students. International Journal of Caring Sciences. 2014;7(3):936-945.
5. Hajibabaee F, Farahani M, Ameri Z, Salehi T, Hosseini F. The relationship between empathy and emotional intelligence among Iranian nursing students. International Journal of Medical Education. 2018;9:239-243. doi:10.5116/ijme.5b83.e2a5
6. Ferri P, Vivarelli C, Lui F, et al. Evaluation of an interprofessional education intervention in partnership with patient educators. Acta Bio-medica: Atenei Parmensis. 2023;94(5):e2023250. doi:10.23750/abm.v94i5.14825
7. Moya-Salazar J, Goicochea-Palomino EA, Porras-Guillermo J, et al. Assessing empathy in healthcare services: a systematic review of South American healthcare workers' and patients' perceptions. Frontiers in Psychiatry. 2023;14:1249620. doi:10.3389/fpsyt.2023.1249620
8. Ferri P, Rovesti S, Panzera N, Marcheselli L, Bari A, Di Lorenzo R. Empathic attitudes among nursing students: a preliminary study. Acta Bio-medica: Atenei Parmensis. 2017; 88(3S): 22-30. doi:10.23750/abm.v88i3-S.6610

9. Duman D. Acaroğlu R. Hemşirelik yüksekokulu birinci sınıf öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile empati becerileri arasındaki ilişki. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. 2014;22(1):25-32.
10. Demir Barutcu C. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;6(2):270-279. doi:10.46237/amusbfd.1052864
11. Yeniçeri NE, Yıldız E, Seydaoğulları A, Güleç S, Sakallı Çetin E, Baldemir E. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde duygusal zeka ve empati ilişkisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2015;19(2):58-66. doi:10.15511/tahd.15.02099
12. Ergin FE. Üniversite öğrencilerinin sahip oldukları duygusal zekâ düzeyi ile 16 kişilik özelliği arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi. 2000, Ulusal Tez Merkezi.
13. Dökmen Ü. Empatinin yeni bir modele dayanılarak ölçülmesi ve psikodrama ile geliştirilmesi. A.Ü. Eğitim Bilimleri Dergisi. 1988;21(1-2):155-190.
14. Karaca A, Açıkgöz F, Akkuş D. Eğitim ile empatik beceri ve empatik eğilim geliştirilebilir mi? Bir sağlık yüksekokulu örneği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;4(3):118-122.
15. Yiğitbaş Ç, Deveci SE, Açık Y, Ozan AT, Oğuzöncül AF. Sağlık eğitimi alan bir grup öğrencinin empatik eğilim ve becerisi. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;4(1):7-13.
16. Eraslan M. Gençlerde duygusal zekâ ve empatik eğilim düzeylerinin yaş, cinsiyet ve spor yapma değişkenlerine göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2016;1839-1852.
17. Gamsızkan Z. Cangür Ş. Tıp fakültesi 3. sınıf öğrencilerinin empatik eğilim ve iletişim becerilerinin değerlendirilmesi. The Journal of Turkish Family Physician. 2019;10(2): 89-97. doi:10.15511/tjtfp.19.00289.
18. Haque M, Sa B, Majumder MAA, et al. Empathy among undergraduate medical students: A cross-sectional study in one Malaysian public medical school. Annals of African Medicine. 2018;7(4):183-188. doi:10.4103/aam.aam_57_17
19. Perek AZ. EQ Nedir, Ne Anlama Gelir? URL. http://arsiv.ntv.com.tr/news/260596.asp./ Published March 08, 2004. Accessed May 20, 2026.
20. Ioannidou F, Konstantikaki V. Empathy and emotional intelligence: What is it really about? International Journal of Caring-Sciences. 2008;1(3):118-123.
21. McQueen ACH. Emotional intelligence in nursing work. Journal of Advanced Nursing. 2003;47(1):101-108. doi:10.1111/j.1365-2648.2004.03069.x.
22. Uyanık Balat G, Çelebi G, Yılmaz H, Gümüştekin T. Duygusal zekâ ve empatik eğilim: Okul öncesi öğretmenleri üzerine bir araştırma. Turkish Studies (Elektronik). 2014;9(8):893-908.
23. Özakar Akça S, Akkurt Yalçıntürk A, Yelen Akpınar Y. Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2021;21(3):47-57.
24. Çalışkan F. Hemşirelik öğrencilerinin duygusal zeka ve bireysel yenilikçilik düzeylerinin incelenmesi. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi. 2023;5(3):139-145.