The Effect of Individual Innovativeness Level on Attitudes Towards Telemedicine Applications

Öz

This study was conducted to examine individual innovativeness is associated with attitudes and approaches toward telemedicine in the context of advancing healthcare technologies. This study uses a cross-sectional design based on a relational screening model. The study sample consisted of 489 individuals aged 18 and above residing in Türkiye. The data collection tools employed in this study included a personal information form, the Individual Innovativeness Scale, and the Society's Approach and General Attitudes Toward Telemedicine Applications scale. The analysis of the data was conducted using SPSS 25.0 and AMOS programs, with the application of parametric and non-parametric tests depending on the normality of the data. A partial correlation analysis was also performed, with the resultant data controlled for relevant socio-demographic variables. The study indicated that the degree of individual innovativeness exhibited significant variations according to sex and age demographics. A comparison of the results by sex revealed that male participants demonstrated higher levels of individual innovativeness. Furthermore, the 18-24 age group exhibited lower scores than other age groups. Attitudes towards telemedicine applications differed significantly by age group; however, no significant differences were observed with respect to sex, income level, education level, or the presence of chronic diseases. When socio-demographic variables were controlled for, a weak but statistically significant positive correlation was found between the level of individual innovativeness and attitudes towards telemedicine applications. The research results indicate that the level of individual innovativeness is a significant variable in shaping general attitudes towards telemedicine applications.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• innovativeness
• telemedicine

Bireysel Yenilikçilik Düzeyinin Tele-Tıp Uygulamalarına Yönelik Tutumlara Etkisi

Öz

Bu çalışma sağlık hizmetlerinde yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte bireysel yenilikçiliğin tele-tıp uygulamalarına olan yaklaşım ve genel tutumlarıyla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma kesitsel bir çalışma olup nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye’de yaşayan 18 yaş ve üzeri 489 birey oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Bireysel Yenilikçilik Ölçeği ve Toplumun Tele-tıp Uygulamalarına Yaklaşım ve Genel Tutumları ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 ve AMOS programları ile analiz edilmiş; normallik durumuna göre parametrik ve non-parametrik testler uygulanmıştır. Aynı zamanda sosyo-demografik değişkenler kontrol edilerek kısmı korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bireysel yenilikçilik düzeyinin cinsiyet ve yaş gruplarına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Erkeklerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin kadınlara kıyasla daha yüksek olduğu, 18-24 yaş grubunun ise diğer yaş gruplarına göre daha düşük bireysel yenilikçilik puanlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Tele-tıp uygulamalarına yönelik tutumlar yaş gruplarına göre anlamlı farklılıklar gösterirken; cinsiyet, gelir durumu, öğretim düzeyi ve kronik hastalık varlığına göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Sosyo-demografik değişkenler kontrol edildiğinde bireysel yenilikçilik düzeyi ile tele-tıp uygulamalarına yönelik tutum arasında zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, bireysel yenilikçilik düzeyinin tele-tıp uygulamalarına yönelik genel tutumların şekillenmesinde anlamlı bir değişken olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tutum
• yenilikçilik
• tele-tıp

Kaynakça

1. Karayağız Muslu G. Bir devlet hastanesinde çalışan hemşirelerin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile içsel motivasyon durumlarının incelenmesi. İKÇÜSBFD. 2017;2(1), SUPP:1:1-3.
2. Goodarzi M, Torabi M, Safdari R, Dargahi H, Naeimi S. Innovation network development model in telemedicine: a change in participation. Healthc Inform Res. 2015;21(4):265-270. doi:10.4258/hir.2015.21.4.265
3. Chaet D, Clearfield R, Sabin JE, Skimming K. Ethical practice in telehealth and telemedicine. J Gen Intern Med. 2017;32:1136-1140. doi:10.1007/s11606-017-4082-2.
4. Wang X, Zheng C, Mutuc EB, et al. How does organizational unlearning influence product innovation performance? Moderating effect of environmental dynamism. Front Psychol. 2022;13:840775. doi:10.3389/fpsyg.2022.840775.
5. Perry SJ, Hunter EM, Currall SC. Managing the innovators: Organizational and professional commitment among scientists and engineers. RP. 2016;45(6):1247-1262. doi:10.1016/j.respol.2016. 03.009.
6. Ali I. Personality traits, individual innovativeness and satisfaction with life. JIK. 2019;4(1):38-46. doi:10.1016/j.jik.2017.11.002.
7. Ovacı C. Yıldırım Saatçi E. Bireysel inovasyon yetkinlikleri ölçümlenmesi: ölçek uyarlama çalışması - measurement of ındıvıdual ınnovatıon competencıes: scale adaptatıon study. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty. 2020;7(1):143-171. doi:10.30798/ makuiibf.602669.
8. Luo J, Ahmad SF, Alyaemeni A. et al. Role of perceived ease of use, usefulness, and financial strength on the adoption of health information systems: the moderating role of hospital size. Humanit Soc Sci Commun. 2024;11:1-12. doi:10.1057/s41599-024-02976-9.

9. Kılıçer K, Odabaşı HF. Bireysel yenilikçilik ölçeği (BYÖ): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2010;38(38):150-164.
10. Beheshti L, Kalankesh LR, Doshmangir L, Farahbakhsh M. Telehealth in primary health care: a scoping review of the literature. Perspect Health Inf Manag. 2022;19(1):1n.
11. Marx W, Kelly JT, Crichton M, et al. Is telehealth effective in managing malnutrition in community-dwelling older adults? A systematic review and meta-analysis. Maturitas. 2018;111:31-46. doi:10.1016/j.maturitas.2018.02.012 .
12. Gök G. Investigation of tele-health service, a strategic innovation in the covid-19 pandemic with SWOT analysis. BEMAREJ. 2022;5(3):286-304.
13. Weinstein RS, Lopez AM, Joseph BA, et al. Telemedicine, telehealth, and mobile health applications that work: opportunities and barriers. Am J Med. 2014;127(3):183-187. doi:10.1016/j.amjmed.2013.09. 032.
14. Tarhan N, Şar S. Sağlıkta bireysel yenilikçilik, motivasyonel kararlılık ve performans. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2021;11(1):10-15. doi:10.31020/mutftd.808272 .
15. Rauniar R, Rawski G, Yang J, Johnson B. Technology acceptance model (TAM) and social media usage: an empirical study on Facebook. J Enterp Inf Manag. 2014;27(1):6-30. doi:10.1108/JEIM-04-2012-0011.
16. Naqvi M, Li S, Jiang Y, Naqvi MHA. The rise of social networking sites: an empirical investigation applying demographic differences and the technology acceptance model. APJML. 2020;32(1):232-252. doi:10.1108/APJML-01-2019-0029.
17. Davis FD, Bagozzi RP, Warshaw PR. User acceptance of computer technology: A comparison of two theoretical models. Manag Sci.1989;35(8):982-1003.
18. Lin Y, Xu X, Liu Y, Alias H, Hu Z, Wong LP. Perception and acceptance of telemedicine use in health care among the general public in china: web-based cross-sectional survey. J Med Internet Res. 2024;26:e53497. doi:10.2196/53497.
19. Kung LH, Yan YH, Kung CM. Exploring telemedicine usage intention using technology acceptance model and social capital theory. Healthcare. 2024;12(13):1267. doi:10.3390/healthcare12131267.
20. Tuna Uysal M. Yaşlı bireylerin sosyalleşmesinde dijital teknolojinin rolü: dijital yaşlılar üzerine bir çalışma. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;50:43-59.
21. Qiu Y, Huang H, Gai J, De Leo G. The effects of the covid-19 pandemic on age-based disparities in digital health technology use: secondary analysis of the 2017-2022 health information national trends survey. J Med Internet Res. 2024;26:e65541. doi:10.2196/65541.
22. Hao, Koh LT, Peh CH, et al. Older adults’ attitudes towards using technologies for communication, entertainment, health and productivity: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2025;25(1):3800. doi:10.1186/s12889-025-24847-x.
23. Jeong SH, Nam YG. The Paradox of digital health: why middle-aged adults outperform young adults in health management utilization via technology. Healthcare (Basel). 2024;12(22):2261. doi:10.3390/ healthcare12222261.
24. İlgaz S, Özdemir E. Bireylerin kripto para kullanmaya yönelik niyetlerinin teknoloji kabul modeli ile incelenmesi ve çoklu grup analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2024;(102):79-108. doi:10.25095/mufad.1416542.
25. Putri WH, Kresnanto NC. Gender differences in sustainable mobility decisions: extending TAM with economic and technological factors for electric vehicle adoption. Case Studies on Transport Policy. 2026;24:101769. doi:10.1016/j.cstp.2026.101769.
26. Hurt HT, Joseph K, Cook CD. Scales for the measurement of innovativeness. Hum Commun Res. 1977;4(1):58-65. doi:10.1111/j.1468-2958.1977.tb00597.x.
27. Setiawan B, Nugraha DP, Irawan A, Nathan RJ, Zoltan Z. User innovativeness and fintech adoption in indonesia. J. Open Innov. Technol. Mark. Complex. 2021;7(3):188. doi: https://doi.org/10.3390/ joitmc7030188.
28. Çınar İÖ, İnci FH, Koştu N et al. Evaluation of nursing students’ attitudes toward health technologies in clinical practice and individual innovative behaviors: a cross-sectional and correlational study. Bezmialem Science. 2025;13(3):259-267. doi:10.14235/bas.galenos.2025.03764.
29. Dirgar E, Yiğit S, Işık K, Güner SG. The effect of individual innovativeness characteristics on attitudes toward digital technology among health sciences students: cross-sectional analytical study. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2026;11(1):296-304. doi:10.5336/healthsci.2025-112090
30. Neuman WL. Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches 8th ed. Akkaya Ö.(trans.). Siyasal Kitabevi; 2020:393-437.
31. Gürgen G. Toplumumuzun Teletıp Uygulamalarına Yaklaşım ve Genel Tutumları. [Master’s thesis]. İzmir: İzmir Katip Çelebi University; 2021:23-33.
32. Haşıloğlu SB, Ciftciler MH. What should be the measure of conformity to normal distribution (Normality) test in likert type digital and face-to-face survey data?. Journal of Internet Applications and Management. 2023;14(2):54-69. doi:10.34231/iuyd.1346463.
33. Demir S. Comparison of normality tests in terms of sample sizes under different skewness and Kurtosis coefficients. IJATE. 2022;9(2):397-409. doi:10.21449/ijate.1101295
34. Tabachnick BG. Fidell LS. Using Multivariate Statistics. Boston: Pearson; 2013:78-91.
35. Ural A, Kılıç İ. Bilimsel araştırma süreci ve spss ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık; 2013:241-247.
36. Gökbulut B. Individual innovativeness levels of teachers. KEBD. 2021;9(2):204-214.
37. Örün Ö, Orhan D, Dönmez P, Kurt AA. Öğretmen adaylarının bireysel yenilikçilik profilleri ve teknoloji tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2015;5(1):65-76.
38. Bodur G. Hemşirelik öğrencilerinin bireysel yenilikçilik (inovasyon) düzeyleri ile girişimcilik eğilimleri arasındaki ilişki. HSP. 2018;5(2):139-148. doi:10.17681/hsp.349105.
39. Korucu A, Olpak Y. Öğretmen adaylarının bireysel yenilikçilik özelliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. ETKU. 2015;5(1):109-127. doi:10.17943/etku.83117.
40. Özkan O, Özer Ö, Özmen S. Sağlık çalışanlarında bireysel yenilikçilik özelliklerinin incelenmesi: özel bir hastanede uygulama. JVHS. 2020;8(2):302-311. doi:10.33715/inonusaglik.734132.
41. Çetin D, Bülbül T. Okul yöneticilerinin teknostres algıları ile bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. BAİBÜEFD. 2017;17:1241-1264. doi:10.17240/aibuefd.2017.17.31178-338821.
42. Akay D. Sağlık çalışanlarında etik lider algısının bireysel yenilikçilik düzeyi üzerindeki etkisi. [Master’s thesis]. Edirne, Trakya University;2019.
43. Korkmaz S, Hoşman İ. Sağlık sektöründe tele-tıp uygulamaları: tele-tıp uygulama boyutlarını içeren bir araştırma. USAYSAD Derg. 2018;4(3):251-263.