Araştırma Makalesi

Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi

Cilt: 28 Sayı: 3 30 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi

Öz

Amaç: Çalışmada, karbon tetraklorür (CCl4) ile kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda Biberiye (BE)  ekstraktının koruyucu etkisi, hücresel apoptozun kaspaz 3, 8 ve 9 antikorları ile değerlendirilmesi ve serum ALT (alanin amino transferaz) aktivitesi, Trigliserit, Total protein, Albümin, total Kolesterol,  karaciğer MDA (malondialdehit) düzeyleri ile Total antioksidan kapasitesi (TAK) belirlendi.

Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 40 adet (200-250 gr) Wistar albino erkek rat, 10’arlı 4 gruba ayrıldı. İlk grup kontrol olup % 0,9 NaCl (0,2 mL/kg/canlı ağırlık) uygulandı. İkinci gruba 12 hafta her gün sırası ile 200 mg/kg/canlı ağırlık dozunda biberiye ekstraktı gavajla verildi. Üçüncü gruba 8 hafta boyunca haftada 2 kez 1:1 oranında mısır yağı ile dilüe edilen CCl4 (İP) 0,2 mL/kg/canlı ağırlık dozun da enjekte edildi. Dördüncü gruba 12 hafta her gün 200 mg/kg/canlı ağırlık dozunda biberiye ekstraktı gavajla verilirken aynı gruba beşinci hafta dahil 8 hafta intraperitoneal (İP) 0,2 mL/kg/canlı ağırlık olarak haftada iki doz CCl4 uygulandı.

Bulgular: Grup I ve II’de karaciğer dokusu normal yapıda; Grup III’de hepatositlerde yoğun makro-mikroveziküler yağlanma, parankimde çoğunluğu lenfositlerden oluşan mononüklear hücre infiltrasyonları, nekroz, portal hafif fibrozis ile parankimde pseudolobulasyon görüldü. Grup IV’de  bulgular da kısmi azalmaya rağmen Grup III’e benzer histoloji dikkati çekti. Grup I ve II’de  kaspaz 3, 9 pozitif  8 negatifti. Grup III ve VI’de kaspaz 3, 8 ve 9 pozitifti.  Grup IV’de kaspaz-3 gibi kaspaz-9’unda ve kısmen azalmış olması, biberiye ekstraktının sınırlı da olsa karaciğer dokusunu koruyabileceğini düşündürmüştür. Grup III’de artmış serum ALT aktivitesi Grup IV’de normal değerlere yaklaştı. Grup III’de ki serum trigliserit düzeylerindeki artışlar (P=0,001), Grup IV’de sayısal olarak azaldı. Grup III’de MDA seviyesi yüksek (P<0,05), TAK seviyesi düşükken,  Grup IV’de MDA seviyesi önemli düzeyde düşüş (P<0,001).

Sonuç: Grup IV’de biyokimyasal veriler karaciğer hasarının iyileştiği gösterirken, histopatolojik lezyonlar üzerine olumlu bir etki gözlenmemiştir. Bu nedenle biberiye ekstresinin farklı sürelerde ve yan etki oluşturmaksızın en iyi sonucu verecek yüksek dozlarda kullanılarak, etkisinin belirlenmesine yönelik yeni araştırmalara ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Referans1 Crawford JM. Karaciğer ve safra yolları. Robbins SL, Cotran RS, Kumar V. eds. In: Robbins Temel Patoloji. 7. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi, 2003; pp. 591-630.
  2. Referans2 Recknagel RO, Glende EA Jr, Dolak JA, Waller RL. Mechanisms of carbon tetrachloride toxicity. Pharmacol Therapeut 1989; 43: 139-54.
  3. Referans3 Muriel P, Mourelle M. Prevention by silymarin of membrane alterations in acute CCl4 liver damage. J Appl Toxicol 1990; 10: 275-9.
  4. Referans4 Basu S. Carbon tetrachloride-induced lipid peroxidation: Eicosanoid formation and their regulation by antioxidant nutrients. Toxicology 2003; 189: 113-27.
  5. Referans5 Manibusan MK, Odin M, Eastmond DA. Postulated carbon tetrachloride mode of action: A review. J Environ Sci Heal C 2007; 25: 185-209.
  6. Referans6 Singh RP, Chidambara Murthy KN, Jayaprakasha GK. Studies on the antioxidant activity of pomegranate (Punica granatum) peel and seed extracts using in vitro models. J Agric Food Chem 2002; 50: 81-6.
  7. Referans7 Breikaa RM, Algandaby MM, El Demerdash E, Abdel Naim AB. Biochanin a protects against acute carbon tetrachloride-induced hepatotoxicity in rats. Biosci Biotechnol Biochem 2013; 77: 909-16.
  8. Referans8 Dündar Y. Fitokimyasallar ve sağlıklı yaşam. Kocatepe Tıp Derg 2001; 2: 131-8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Cerrahi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Alpay Bu kişi benim

Duygu Yaman Gram Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

26 Nisan 2019

Kabul Tarihi

4 Ağustos 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 28 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ekebaş, G., Atasever, A., Alpay, A., & Yaman Gram, D. (2019). Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 28(3), 110-117. https://doi.org/10.34108/eujhs.558310
AMA
1.Ekebaş G, Atasever A, Alpay A, Yaman Gram D. Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;28(3):110-117. doi:10.34108/eujhs.558310
Chicago
Ekebaş, Görkem, Ayhan Atasever, Ahmet Alpay, ve Duygu Yaman Gram. 2019. “Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi 28 (3): 110-17. https://doi.org/10.34108/eujhs.558310.
EndNote
Ekebaş G, Atasever A, Alpay A, Yaman Gram D (01 Aralık 2019) Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi 28 3 110–117.
IEEE
[1]G. Ekebaş, A. Atasever, A. Alpay, ve D. Yaman Gram, “Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 3, ss. 110–117, Ara. 2019, doi: 10.34108/eujhs.558310.
ISNAD
Ekebaş, Görkem - Atasever, Ayhan - Alpay, Ahmet - Yaman Gram, Duygu. “Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi 28/3 (01 Aralık 2019): 110-117. https://doi.org/10.34108/eujhs.558310.
JAMA
1.Ekebaş G, Atasever A, Alpay A, Yaman Gram D. Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;28:110–117.
MLA
Ekebaş, Görkem, vd. “Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 3, Aralık 2019, ss. 110-7, doi:10.34108/eujhs.558310.
Vancouver
1.Görkem Ekebaş, Ayhan Atasever, Ahmet Alpay, Duygu Yaman Gram. Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine biberiye ekstraktının (Rosmarinus officinalis) etkisi ve hepatik apoptozisin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2019;28(3):110-7. doi:10.34108/eujhs.558310