SAĞLIK HİZMETLERİNDE MERHAMET

Öz

Modern dünyanın hızlı akış süreci içerisinde insanlar günlük yaşantılarında merhameti daha az deneyimlemekte olup, merhamete ve merhametli bakıma duyulan ihtiyaç eşi görülmemiş bir düzeye ulaşmıştır. İnsanlığın var olduğundan beri din ve toplumlarda erdemli olmanın bir koşulu olarak bildirilen merhamet, her insanda olması gereken bir duygu ve tüm meslek üyelerinin taşıması gereken evrensel bir nitelik olarak tanımlanmaktadır. Sağlık mesleklerinde çalışan bireylerde ayrı bir önemlilik arz eden merhamet kavramı; hastaların ağrı çektiği, tedavisinden ve bilinmeyenden doğan ıstırap ve acı yaşadığı durumlarda, hastaların en zor anlarında ayrı bir önem taşımaktadır. Bu makalede sağlık hizmetlerinde merhametin yeri ve önemini irdeleyerek merhametli sağlık hizmetinin yararları, merhametli sağlık hizmeti sunumunu engelleyen etmenlerin tartışılması ve merhametli sağlık hizmetine ilişkin önerilerin sunulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Hizmetleri
• Hasta bakımı
• merhamet

COMPASSION IN HEALTHCARE

Öz

In the rapid flow of the modern world, people rarely experience compassion in their daily lives, and the need for compassion and compassionate care has reached an unprecedented level today. Compassion, which has been a condition of being virtuous in religions and societies since the existence of humanity, is an emotion that should be in every human being and a universal quality that all members of the profession should have. The concept of compassion, which has a special importance in individuals working in health professions, has a special importance in the most difficult moments of patients when they suffer from painarising from their treatment and the unknown. In this article, it is aimed to examine the place and importance of compassion in health services, to discuss the benefits of compassionate health care, to discuss the factors that prevent compassionate health care delivery, and to present suggestions regarding compassionate health care.

Anahtar Kelimeler

• Compassion
• health services
• patient care

Kaynakça

1. 1. Wiljer D. Defining compassion in the digital health age: protocol for a scoping review. British Medical Journal 2019; 9(2): 2-7.
2. 2. Strauss C, Taylor B.L, Gu J, et al. What is compassion and how can we measure it? A Review of Definitions and Measures. Clinical Psychology Review 2016; 47:15-27.
3. 3. Kirby JN. Compassion interventions: the programmes, the evidence, and implications for research and practice. Psychology and Pschotherapy: Theory, Research and Practice 2017; 432-455.
4. 4. Bret PE, Altisent R, Rocafort J. Definition of compassion in healthcare: A systematic literature review. International Journal of Palliative Nursing 2016; 22(12): 599-606.
5. 5. Singh P, Shier K, Sinclair S. The colours and contours of compassion: A systematic review of the perspectives of compassion among ethnically diverse patients and healthcare providers. Pubmed Central 2018; 13(5): 1-18.
6. 6. Nişanyan Sözlük. Merhamet. https://www.nisanyansozluk.com; Erişim tarihi: 08.02.2021.
7. 7. Walker W.L. Compassion. International Standard Bible Encyclopedia. http://www.studylight.org/enc/isb/view.cgi?number=T2232; Erişim tarihi: 01.03.2021.
8. 8. Çınar F, Aslan FE. ameliyathane hemşirelerinin merhamet düzeylerinin ölçülmesi. türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Kocaeli Medical Journal 2018; 222-229.

9. 9. Nas E, Sak R. Merhamet ve merhamet odaklı terapi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2020; 18(1), 64-84.
10. 10. Diyanet İşleri Başkanlığı. Kur’an Yolu Meali. https://webdosya.diyanet.gov.tr; Erişim tarihi: 07.01.2021.
11. 11. The 14th Dalai Lama of Tibet. Gyatso. Compassion and the Individual. https://www.dalailama.com; Erişim tarihi: 22.03.2021.
12. 12. Vivino B, Thompson BJ, Hill C, et al. Compassion in psychotherapy: the perspective of therapists nominated as compassionate. Psychotherapy Research 2009; 19(2):157-71.
13. 13. Merriam-Webster. Merhamet. www.merriam-webster.com; Erişim tarihi:15.10. 2020.
14. 14. Türk Dil Kurumu. Merhamet. http://tdk.gov.tr; Erişim tarihi: 12.11.2020.
15. 15. Gilbert P. The origins and nature of compassion focused therapy. British Journal of Clinical Psychology 2014; 53: 6-41.
16. 16. Çingöl N, Çelebi E, Zengin S, ve ark. Bir sağlık yüksekokulu hemşirelik bölümü öğrencilerinin merhamet düzeylerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri 2018; 21: 61-67.
17. 17. Uğurlu A.K, Aslan F. Merhamet ve hemşirelik: merhamet ölçülebilir mi? Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences 2017; 9(3): 233-238.
18. 18. Stephen G. Compassionate care enhancement: benefits and outcome. The International Journal of Person Centered Medicine 2011; 1(4): 808-813.
19. 19. Gök A. Merhamet etmenin dayanılmaz ağırlığı: hemşirelerde merhamet yorgunluğu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2015; 20: 299-313.
20. 20. İllich I. Sağlığın Gaspı. Kayhan Matbaacılık, İstanbul 2011.
21. 21. Francis R. The Independent Inquiry into Care Provided by Mid Staffordshire NHS Foundation Trust. Final Report. http://www.midstaffspublicinquiry.com/report; Erişim tarihi: 12.02.2021.
22. 22. Sinclair S, Torres MB, Bouchal SR, et al. Compassion training in healthcare: What are patients’ perspectives on training healthcare providers? Biomed Central 2016; 11; 16: 169.
23. 23. Amerikan Tıp Kolejleri Birliği (AAMC). Tıp Öğrencisi Eğitimi İçin Öğrenme Hedefleri: Projesi I. Raporu. Washington 1999.
24. 24. Gündüzoğlu NÇ. Hemşirelik öğrencilerinde merhamet düzeyi. Journal of Human Rhythm 2019; 103-106.
25. 25. Dalgalı B, Gürses İ. Merhametin sağlık hizmetlerindeki yeri ve önemi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018; 2(1): 181-204.
26. 26. Lynn J. What Are The Benefits of Compassion in Nursing? Career Trends. www.careertrend.com; Erişim tarihi: 06.11.2020.
27. 27. Cheney C. Expert: Compassionate Care Is Not a Matter of Time. Healthleaders. https://www.healthleadersmedia.com; Erişim tarihi: 19.12.2020.
28. 28. Pehlivan T, Güner P. Merhametli bakım: Tanımlanabilir mi, verilebilir mi, ölçülebilir mi? Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2020; 11(1): 64-69.
29. 29. Lown BA, Rosen J, Mattila J. An agenda for improving compassionate care: a survey shows about half of patients say such care is missing. Health Aff (Millwood) 2011; 30(9):1772-1778.
30. 30. Sequist TD, Schneider EC, Li, A, et al. Reliability of medical group and physician performance maesuremenet in the primary care setting. Medical Care 2011; 126-131.
31. 31. Weaver C. Compassionate care for the mastectomy patient. Nursing Made Incredibly Easy 2007; 5(6): 26-37.
32. 32. Lown B. The Lost Art of Healing: Practicing Compassion in Medicine. Balantine Books, New York 1996.
33. 33. Larson EB, Yao X. Clinical empathy as emotional labor in the patient-physician relationship. JAMA 2005; 93(9):1100-1106.
34. 34. Lee Y, Seomun G. Development of validation of an ınstrument to measure nurses’ compassion competence. National Library of Medicine 2016; 30: 76-82.
35. 35. Crawford P, Brown B, Kvangarsnes M, et al. The design of compassionate care. Journal of Clinical Nursing 2014; 23(23-24):3589-3599.
36. 36. Jones J, Vinç S, Strube P, et al. Delivering compassionate care in ıntensive care units: nurses’ perceptions of enablers and barriers. Journal of Advanced Nursing 2016; 72(12): 3137-3146.
37. 37. Davison N, Williams K. Compassion in nursing. 2: factors that ınfluence compassionate care in clinical practice. Nursing Times 2009; 105(37): 18-9.
38. 38. Tierney S, Seers K, Tutton E, et al. Enabling the flow of compassionate care: a grounded theory study. Biomed Central Health Services Research 2017; 17:174.
39. 39. Pfaf K, Markaki A. Compassionate collaborative care: an ıntegrative review of quality ındicators in end-of-life care. BMC Palliative Care 2017; 1; 16(1): 65.
40. 40. Burnell L. Compassionate care a consept analysis. Home Health Care Management & Practice 2009; 21: 319-24.
41. 41. Roach M.S. Caring: The Human Mode of Being. CHA Presses de I’ ACS, Canada 2007.
42. 42. Van Der Cingel M. Compassion in care: A qualitative study of older people with a chronic disease and nurses. Nursing Ethics 2011; 18(5): 672-85.