Öğretmen adaylarının siber aylaklık nedenleri: Dijital dünyada zaman yönetimi

Öz

Bu araştırma, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi ve Aksaray Üniversitesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın temel amacı öğretmen adaylarının sanal ortamda zaman geçirme alışkanlıklarını ele alan siber aylaklık nedenlerini belirlemek ve bu konuda mevcut literatüre katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda, 787 öğretmen adayına uygulanan "Siber Aylaklık Nedenleri Ölçeği" ile verilerin toplandığı araştırma, tarama modelindedir. Katılımcılar; cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, akademik not ortalaması, günlük internet kullanım süresi ve öğrenim gördükleri bölümden memnuniyet değişkenleri üzerinden değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler ve parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin iç tutarlılığı Cronbach’s Alpha katsayısı .72 olarak tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışlarının büyük ölçüde "yürütücü kaynaklı nedenler" ile şekillendiğini ve bu durumun derslere odaklanma güçlükleri ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle çevresel faktörler ve derslerin zorluk düzeyi gibi unsurlar, öğretmen adaylarının siber aylaklığa yönelmelerine neden olmaktadır. Araştırmada sınıf düzeyi, günlük internet kullanımı ve akademik not ortalaması gibi demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Örneğin, birinci sınıf öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeylerinin ikinci sınıflara kıyasla belirgin derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bir diğer önemli bulgusu ise öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri bölümden duydukları memnuniyetin, siber aylaklık davranışları, güdülenme ve derslere yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğudur. Öğrencilerin öğrenim gördükleri bölüm memnuniyeti yükseldikçe siber aylaklık davranışlarında azalma gözlemlenmektedir. Ayrıca, yüksek memnuniyet düzeyine sahip öğrencilerin güdülenmelerinin ve derslere yönelik tutumlarının belirgin bir şekilde daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, öğretmen adaylarının eğitim ortamlarında dikkat ve motivasyonlarının korunması için ders içi ve dışı çevresel faktörlerin yanı sıra öğrenci memnuniyetinin artırılmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Dünya
• Öğretmen adayları
• Siber aylaklık
• Zaman yönetimi

Destekleyen Kurum

Bu araştırmanın yürütülmesi ve yayımlanması için herhangi bir kurum, kuruluş veya fon sağlayıcıdan mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmada etik dışı herhangi bir husus bulunmadığını, araştırma ve yayın etiği ilkelerine titizlikle uyulduğunu beyan ederiz.

Reasons for cyberloafing by teacher candidates: Time management in the digital world

Öz

This study aims to examine the cyberloafing behaviors of prospective teachers studying at Niğde Ömer Halisdemir University, Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, and Aksaray University. The primary purpose of the study is to identify the reasons for cyberloafing, which reflects the online time-spending habits of prospective teachers, and to contribute to the existing literature on this topic. In this regard, the research, in which data was collected with the "Reasons of Cyberloafıng Scale" applied to 787 prospective teachers, was in the survey model. Participants were evaluated based on variables such as gender, age, class level, academic grade point average, daily internet usage duration, and satisfaction with their academic department. Descriptive statistics and parametric tests were employed in the data analysis. The internal consistency of the scales used in the study was determined to be .72 using Cronbach’s Alpha coefficient. The findings revealed that the cyberloafing behaviors of prospective teachers are largely shaped by "executive-related reasons" and are associated with difficulties in focusing on lessons. Factors such as environmental influences and the difficulty level of courses were identified as contributors to the tendency of prospective teachers toward cyberloafing. Significant differences were found in terms of demographic variables such as class level, daily internet usage, and academic grade point average. For instance, it was observed that first-year prospective teachers exhibited significantly higher levels of cyberloafing compared to second-year students. Another notable finding of the study is that satisfaction with their academic department had a significant impact on the cyberloafing behaviors, motivation, and attitudes toward lessons among prospective teachers. As students' satisfaction with their department increased, a decrease in cyberloafing behaviors was observed. Additionally, students with higher satisfaction levels demonstrated significantly more positive motivation and attitudes toward lessons. These results emphasize the importance of enhancing student satisfaction and managing both in-class and out-of-class environmental factors to maintain the attention and motivation of prospective teachers in educational settings.

Anahtar Kelimeler

• Digital world
• Prospective teachers
• Time management.
• cyberloafing

Destekleyen Kurum

No financial support was received from any institution, organization or funder for the conduct and publication of this research.

Etik Beyan

We declare that there are no unethical issues in this study and that the principles of research and publication ethics have been meticulously followed.

Kaynakça

1. Akbulut, Y., Dönmez, O., & Dursun, Ö. Ö. (2017). Cyberloafing and social desirability bias among students and employees. Computers in Human Behavior, 72, 87-95. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.02.043
2. Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616‐625.
3. Arabacı, İ. B. (2017). Investigation Faculty of Education students’ cyberloafing behaviors in terms of various variables. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 16(1), 72-82.
4. Arıkan, F. & Özgür, H. (2019). Öğretmen adaylarının siber aylaklık ve bilişsel kapılma düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 863-885. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.569532
5. Askew, K., Buckner, J. E., Taing, M. U., Ilie, A., Bauer, J. A., & Coovert, M. D. (2014). Explaining cyberloafing: The role of the theory of planned behavior. Computers in Human Behavior, 36, 510-519.
6. Bağrıaçık Yılmaz, A. (2017). Lisansüstü öğrencilerinin siber aylaklık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Karma bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(2), 113-134.
7. Baturay, M. H. & Toker, S. (2015). An investigation of the impact of demographics on cyberloafing from an educational setting angle. Computers in Human Behavior, 50, 358-366.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi, Ankara.

9. Çok, R. (2018). Üniversite öğrencilerinde çeşitli akademik değişkenlerin siber aylaklık davranışlarını yordama durumlarının incelenmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi.
10. Çok, R., & Kutlu, M. (2018). Üniversite öğrencilerin ders esnasında ders dışı internet kullanım davranışları ile akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 4(1), 1-21.
11. Doğusoy, B., Sevinç, M. & Ergün, H. (2020). Öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1321-1332. doi: 10.24106/kefdergi.3898
12. Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Akbulut, Y. (2018). Predictors of Cyberloafing among Preservice Information Technology Teachers. Contemporary Educational Technology, 9(1), 22-41.
13. Ergün, E. ve Altun, A. (2012). Öğrenci gözüyle siber aylaklık ve nedenleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2(1), 36-53.
14. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2003). Observation and interviewing. How to design and evaluate research in education, 5, 455-463.
15. Genç, Z. ve Süleyman Burak Tozkoparan, S. B. (2017). Siberaylaklık Nedenleri Ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27 (1),53-61.
16. Gerow, Jennifer E.; Galluch, Pamela; and Thatcher, Jason Bennett (2010). To slack or not to slack: ınternet usage in the classroom. Journal of Information Technology Theory and Application (JITTA), 11(3),5-23
17. Gezgin Mertkan, D. & Sarsar, F. (2020). BÖTE bölümünde öğrenim gören öğrencilerin siber aylaklık nedenlerine ait görüşleri: bir karma yöntem çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(1), 243-256.
18. Gezgin, D. M., Arslantaş-Kamalı, T. & Şumuer, E. (2018). Mesleki ve teknik lise öğrencilerinin siber aylaklık düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 19(2), 408-424.
19. Güngör, A.B. & Koçak, O. (2020). Üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı ve akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi. JRES, 7(2), 397-419.
20. Hayıt, T. & Dönmez, O. (2016). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık profilleriyle bilişsel kapılma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(16), 146-150.
21. Heflin, H., Shewmaker, J., & Nguyen, J. (2017). Impact of mobile technology on student attitudes, engagement, and learning. Computers and Education, 107, 91–99. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2017.01.006
22. Jia, H., Jia, R., & Karau, S. (2013). Cyberloafing and Personality: The Impact of the Big Five Traits and Workplace Situational Factors. Journal of Leadership & Organizational Studies, 20(3), 358-365.
23. Kalaycı, E. (2010). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık davranışları ile öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi.
24. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
25. Kenanoğlu, R., Daş, R. & Büyükceran, K. (2024). Çocuk gelişimi programı öğrencilerinin bilişsel kapılma ile siber aylaklık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-14. https://doi.org/10.53506/egitim.1443376
26. Koçak Usluel, Y., & Vural, F. K. (2009). Adaptation of cognitive absorption scale to Turkish. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(2), 77-92.
27. Krishna, S.M., & Agrawal, S. (2023). Cyberloafing: Exploring the role of psychological wellbeing and social media learning. Behav. Sci.,13, 649. https://doi.org/10.3390/ bs13080649
28. Kurt, M. (2011). Siber aylaklık davranışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. 5th International Computer & Technology Symposium, Proceedings Book (Ed. Genç, Z. 22-24 September), Fırat Üniversitesi, 935-941.
29. Lamb, M. (2017). The motivational dimension of language teaching. Language Teaching, Surveys and Studies, 50(3), 301-346. doi:10.1017/S0261444817000088
30. Li, J., Lepp, A., & Barkley, J. E. (2015). Locus of control and cell phone use: Implications for sleep quality, academic performance, and subjective well-being. Computers in Human Behavior, 52, 450-457.
31. McCoy, B. (2013). Digital distractions in the classroom: Student classroom use of digital devices for non-class related purposes. Journal of Media Education, 4(4), 5-14.
32. Mei, T. K., Mahamood, A. F., Abdullah, S., Kastriafuddin, T., & Zuraidi Ahmad Mokhdzar. (2021). Cyberloafing behavior and ıts effects towards academic achievement among students in higher education ınstitution. Journal of Human Development and Communication, 10, 115-133.
33. Meurer, A. M., & Costa, F. (2022). Sharing, liking, surfing, and not studying! Cyberloafing by Accounting Sciences students. Revista Contabilidade ve Finanças, 33(90), 1-16. https://doi.org/10.1590/1808-057x20221581.en
34. Polat, M. (2018). Derslerde akıllı telefon siber aylaklığı ölçeği (DATSAÖ): Üniversite öğrencileri için bir ölçek uyarlama çalışması. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 4(21), 3114-3127.
35. Sarhangpour, H., Baezzat F., & Akbari, A. (2018). Predicting cyberloafing through psychological needs with conscientiousness and being goal-oriented as mediators among university students. International Journal of Psychology, 12(2), 147-168.
36. Seçkin, Z. & Kerse, G. (2017). Üniversite öğrencilerinin sanal kaytarma davranışları ve bu davranışların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Ampirik bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 89-110.
37. Şenel, S., Günaydın, S., Sarıtaş, M.T. & Çiğdem, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık seviyelerini yordayan faktörler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 95-105.
38. Slavin, R. E. (2013). Öğrencileri öğrenmeye motive etmek. G. Yüksel (Çev. Ed.), Eğitim Psikolojisi (s.284-312). Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Soh, P. C. H., & Yeik, K. K. (2018). Understanding cyberloafing by students through the lens of an extended theory of planned behavior. First Monday, 23(6/4), 1-18.
40. Sürücü, A. & Ünal, A. (2018). Öğrenci motivasyonunu artıran ve azaltan öğretmen davranışlarının incelenmesi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 253-295. DOI: 10.26466/opus.404122
41. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
42. Taneja, A., Fiore, V., & Fischer, B. (2015). Cyber-slacking in the classroom: Potential for digital distraction in the new age. Computers & Education, 82, 141-151.
43. Tanrıverdi, Ö. & Karaca, F. (2018). Ergenlerin demografik özelliklerine göre bilişsel kapılma ve siber aylaklık etkinlik düzeylerinin incelenmesi. The Turkish Journal On Addictions, 5(2), 285-315.
44. Tatlı, T.,Y. & Sadık, F. (2021). Öğretmen adaylarının ders esnasında siber aylaklık yapma nedenlerinin incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(43), 6530-6563.
45. Tepe, N. & Ergüney, M. (2023). Siber aylaklık ve siber zorbalığın akademik başarı üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi. İNİF E- Dergi, 8(1), 30-46.
46. Toker, S. & Baturay, M. H. (2021). Factors afecting cyberloafng in computer laboratory teaching settings. International Journal of Educational Technology in Higher Education 18(20), 20-24.
47. Ugrin, J. C., Pearson, J. M., & Odom, M. D. (2008). Profiling cyber-slackers in the workplace: Demographic, cultural, and workplace factors. Journal of Internet Commerce, 6(3), 75-89.
48. Ünal, A. (2013). Teachers' deviant workplace behaviors: Scale development. Social Behavior and Personality: An International Journal, 41(4), 635-642.
49. Ünal, A., & Gürsel, M. (2015). Negative teacher behaviors from which teacher candidates are affected. Proceedings of Teaching and Education Conferences (p.163-168). Amsterdam: International Institute of Social and Economic Sciences. doi: 10.20472/TEC.2015.001.013
50. Varol, F., & Yıldırım, E. (2019). Cyberloafing in higher education: Reasons and suggestions from students’ perspectives. Tech Know Learn, 24, 129–142 https://doi.org/10.1007/s10758-017-9340-1
51. Wu, J., Mei, W., ve Ugrin, J. C. (2018). Student cyberloafing in and out of the classroom in China and the relationship with student performance. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 21(3), 199-204. https://doi.org/10.1089/cyber.2017.0397
52. Yaşar, S. (2013). Üniversite öğrencilerinin denetim odağı ve bilgisayar laboratuvarına yönelik tutumlarının siberaylaklık davranışlarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi.
53. Yazgan, Ç. Ü. & Yıldırım, A. F. (2020). Üniversite gençliğinde internet bağımlılığı ve derslerde siber aylaklık davranışları. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8 (Özel), 5-29.
54. Yıldırım, A., Ünal, A. & Sürücü, A. (2015). Effective teacher behaviors based on the opinions of teacher candidates. Proceedings of Teaching and Education Conferences (p.195-200). Amsterdam: International Institute of Social and Economic Sciences. doi: 10.20472/TEC.2015.001.017
55. Yıldırım, E. (2016). Sınıf öğretmenleri adaylarının siber aylaklık sorununa ilişkin durum analizi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi.
56. Yılmaz, A. B. (2017). Lisansüstü öğrencilerinin siber aylaklık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Karma bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 113-134.