Yıl 2018, Cilt 2 , Sayı 4, Sayfalar 223 - 232 2018-12-30

MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922)

Mikail KOLUTEK [1]


Millî Mücadele bir yandan amacını açık eden diğer yandan gizli hedefleri olan düşmanlara karşı yapılmıştı. 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi ile savaştan çekilen Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul’da sayısız gizli cemiyet faaliyet göstermekteydi. İstanbul’u faaliyet sahalarının merkezi olarak gören bu gizli cemiyetlerin üzerinde hemfikir olduğu tek husus Osmanlı Devleti’nden kalacak olan mirasın paylaşılmasıydı. İşgal yıllarında Anadolu topraklarının paylaşımının kolaylaştırılmasını amaçlayan gizli kuruluşlar, birçok yabancı devlete hizmet etmekteydi. Anadolu’da emelleri olan Yunan hükumeti de Türkiye’deki Rumlarla iş birliği yaparak kendi çıkarları için çalışabilecek gizli cemiyetler kurdurdu. Rum gizli cemiyetleri özellikle Osmanlı Rumlarının dini aidiyetlerinden faydalanarak faaliyet gösterdi. Yunan hükumeti lehine faaliyet gösteren Rum gizli cemiyetlerinin merkezi İstanbul olmak üzere, Trakya, Ege kıyıları ve Karadeniz sahillerini ele geçirmeyi hedeflemişlerdi.

Bu çalışma; Asya ile Avrupa kıtalarının kesişim noktası olarak dünyanın gözdesi ve hedefi haline gelmiş olan İstanbul’da faaliyet gösteren Rum zararlı cemiyetlerini konu edinmiştir. Rumların kurduğu gizli cemiyetler irdelenirken bunlardan bilim dünyasında az bilinenler ya da esamisi duyulmayanlar çalışmanın merkezine alınmıştır. 1918-1922 yılları arasındaki tarihi kesit çalışmanın zamansal çerçevesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın mekânsal sınırı olarak İstanbul merkezli bakış açısıyla, gizli cemiyetler tüm Türkiye coğrafyasına yönelik faaliyetlerine yer verilmiştir. Rum gizli cemiyetlerinin izledikleri yöntemler, faaliyetleri, hedefleri ve kimler tarafından yönetildikleri Osmanlı Arşiv vesikalarına göre incelenmiştir. İstanbul merkezli gizli çalışmalarla Yunanistan çıkarlarına hizmet eden Rum gizli teşkilatlanmaları, organik ağları ve zararlı eylemleri tespit edilmiştir.

Rum, İstanbul, Gizli Cemiyetler, Türkiye
  • BOA.DH. ŞFR.00102.00088.001.001
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00057.012
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00057.014
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00057.055
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00059.008
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00059.011
  • BOA.DH.KMS.00049.2.00059.012
  • ÇAPA, M. - Usta, V. (1995). Millî Mücadelede Trabzon Vilayetiyle Yazışmalar. Trabzon. Trabzon Valiliği Yayınları.
  • ERDEHA, K. (1975). Millî Mücadele’de Vilayetler ve Valiler. İstanbul. Remzi Kitabevi.
  • KOLUTEK, M. (2017). Tarihsel Perspektifiyle Pontus Meselesi. Hatay. (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
  • PONTUS MESELESİ, (1338). Ankara. TBMM Matbuat ve İstihbarat Matbaası.
  • SALIŞIK, S. (1968). Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri ve Etnik-i Eterya. İstanbul. Hüsnütabiat Matbaası.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Mevcut Sayı
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2409-1192
Yazar: Mikail KOLUTEK (Sorumlu Yazar)
Kurum: FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2018

Bibtex @araştırma makalesi { farabi461013, journal = {Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2564-7946}, address = {farabikongresi@gmail.com}, publisher = {İksad Yayınevi}, year = {2018}, volume = {2}, pages = {223 - 232}, doi = {}, title = {MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922)}, key = {cite}, author = {KOLUTEK, Mikail} }
APA KOLUTEK, M . (2018). MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922). Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 2 (4) , 223-232 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/41933/461013
MLA KOLUTEK, M . "MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 (2018 ): 223-232 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/41933/461013>
Chicago KOLUTEK, M . "MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 (2018 ): 223-232
RIS TY - JOUR T1 - MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922) AU - Mikail KOLUTEK Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 223 EP - 232 VL - 2 IS - 4 SN - 2564-7946- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922) %A Mikail KOLUTEK %T MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922) %D 2018 %J Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi %P 2564-7946- %V 2 %N 4 %R %U
ISNAD KOLUTEK, Mikail . "MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2 / 4 (Aralık 2018): 223-232 .
AMA KOLUTEK M . MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922). injosos. 2018; 2(4): 223-232.
Vancouver KOLUTEK M . MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922). Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 2(4): 232-223.