Araştırma Makalesi

Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 29 Aralık 2025
Serdar Çitlak , Haluk Özmen *
PDF İndir
TR EN

Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı; fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yy becerilerine yönelik özyeterlik algıları ile öğretme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, MEB’e bağlı resmi ve özel ortaokullar ile bilim-sanat merkezlerinde görev yapan 140 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algısı Ölçeği ile Grasha - Reichmann Öğretme Stili Ölçeği kullanılmıştır. Veriler betimsel istatistik, bağımsız gruplar t testi, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) ve regresyon analizi yapılarak yorumlanmıştır. Sonuçlar, fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yy becerileri özyeterlik algılarının ortalamanın üzerinde olduğunu ve 21. yy becerileri alt boyutlarında kendilerini en çok bilgi, medya ve teknoloji becerilerinde yeterli gördüklerini göstermektedir. Cinsiyet, hizmet yılı ve okul türü değişkenleri 21. yy becerileri özyeterlik algısı üzerinde anlamlı bir farka sahiptir. Bilimsel bir proje yürütme sürecine katılım 21. yy becerileri özyeterlik algısı üzerinde anlamlı bir etki oluşturmasa da alt boyutlarda anlamlı düzeyde fark yaratmıştır. Araştırmada öğretmenlerin öncelikli olarak rehber, ardından kişisel ve bilgi aktarıcı öğretme stillerini kullandıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Fen bilimleri öğretmeni, 21. yy becerisi, öğretme stili

Destekleyen Kurum

Bu çalışma hiçbir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Araştırmanın yürütülmesi sürecinde çalışmanın etik koşullarının sağlanması adına Trabzon Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan 22.05.2023 tarih ve 2023-5/2.23 sayılı yazı ile onay alınmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçlarına ait kullanım izinleri alınmış olup, çalışmaya katılım tamamen gönüllülük esasına göre sağlanmıştır. Ölçek linkinin ulaştırıldığı öğretmenlerden istekli olanlar ölçekleri doldurarak geri dönüş sağlamıştır. Çalışmada elde edilen veriler araştırmacılar dışında hiç kimse ile paylaşılmamış ve sadece araştırma amaçlı kullanılmıştır.

Kaynakça

  1. Akdağ, E. (2022). STEM temelli lego-robot etkinliklerinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin mühendislik algılarına, 21. yy becerilerine ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  2. Aktaş, İ. (2022). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(12),187-203.
  3. Amirian, S.M.R., Ghaniabadi, S., Heydarnejad, T. ve Abbasi, S. (2023). The contribution of critical thinking and self-efficacy beliefs to teaching style preferences in higher education. Journal of Applied Research in Higher Education, 15(3), 745-761. https://doi.org/10.1108/JARHE-11-2021-0441
  4. Anagün, Ş.S., Atalay, N., Kılıç, Z. ve Yaşar. S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 160-175.
  5. Avcı, S., Yapıcı, S. ve Avcı, M. (2023). Öğretmenlerin yöntem tercihlerini etkileyen faktörler. Millî Eğitim Dergisi, 52(240), 2615-2642. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1180191
  6. Aydede, M.N. ve Matyar, F. (2009). Aktif öğrenme yaklaşımının fen bilgisi dersindeki akademik başarı ve kalıcılığa etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 137-152.
  7. Aydeniz, M. (2017). Eğitim sistemimiz ve 21. yüzyıl hayalimiz: 2045 hedeflerine ilerlerken, Türkiye için STEM odaklı ekonomik bir yol haritası. (Bilimsel araştırma raporu) University of Tennessee, Knoxville.
  8. Aytaç, A. (2020). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının ve eğitim felsefesi eğilimlerinin öğretme ve öğrenme anlayışları üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
  9. Bacak, N, (2018). Fen bilgisi öğretmenlerinin öğretim stillerine göre özyeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  10. Baleghizadeh, S. ve Shakouri, M. (2017). Investigating the relationship between teaching styles and teacher self-efficacy among some Iranian ESP university instructors. Innovations in Education and Teaching International, 54(4), 394-402. https://doi.org/10.1080/14703297.2015. 1087329

Kaynak Göster

APA
Çitlak, S., & Özmen, H. (2025). Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 13(2), 123-161. https://doi.org/10.56423/fbod.1641786
AMA
1.Çitlak S, Özmen H. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. FBÖD. 2025;13(2):123-161. doi:10.56423/fbod.1641786
Chicago
Çitlak, Serdar, ve Haluk Özmen. 2025. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 (2): 123-61. https://doi.org/10.56423/fbod.1641786.
EndNote
Çitlak S, Özmen H (01 Aralık 2025) Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 2 123–161.
IEEE
[1]S. Çitlak ve H. Özmen, “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, FBÖD, c. 13, sy 2, ss. 123–161, Ara. 2025, doi: 10.56423/fbod.1641786.
ISNAD
Çitlak, Serdar - Özmen, Haluk. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 123-161. https://doi.org/10.56423/fbod.1641786.
JAMA
1.Çitlak S, Özmen H. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. FBÖD. 2025;13:123–161.
MLA
Çitlak, Serdar, ve Haluk Özmen. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 123-61, doi:10.56423/fbod.1641786.
Vancouver
1.Serdar Çitlak, Haluk Özmen. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algıları ile Öğretme Stilleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. FBÖD. 01 Aralık 2025;13(2):123-61. doi:10.56423/fbod.1641786