Kapitalizm ve Ekolojik Felaketler: Caryl Churchill’in Escaped Alone Adlı Oyununun Ekososyalist Okuması
Öz
Bu çalışma Caryl Churchill’in Escaped Alone adlı oyununu eko-sosyalist bir perspektiften
incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüz dünyasında ekolojik dengenin bozulmasının
yıkıcı sonuçları ciddi manada hissedilmekte ve insanlık için varoluşsal bir
tehdit oluşturan çeşitli ekolojik çıkmazlara birçok edebi eser yer vermektedir. Escaped
Alone isimli tiyatro eseri de bir istisna değildir. Bu eser ekolojiyi dikkate almayan
kapitalist uygulamalar durdurulmadığı ve ekolojik bilince sahip olunmadığı takdirde
insanlığı bekleyen olası ekolojik ve sosyal riskleri gözler önüne sermektedir. Bu
bağlamda bu çalışma kapitalizmin ekolojik krizlerin oluşmasındaki rolünü tartışmak
adına kayaların kayması, kuraklık, kimyasal sızıntı, pandemi ve söndürülemeyen
yangınlar gibi hem insanları hem de insandışı varlıkları tahrip eden ekolojik felaketleri
incelemektedir. Bu makale eko-sosyalizmin temel özelliklerini ifade ettikten sonra
tiyatro eserindeki doğal kaynakların sistematik sömürüsünü, sınırları olmayan kâr
arzusunu, ekolojiyi dikkate almayan kitlesel üretim ve tüketim süreçlerini ve insanların
kapitalist sistemle birlikte yitirdikleri doğayla olan bağlarını mercek altına alarak
kapitalizmin sosyal eşitsizliği nasıl daha da derinleştirdiğini ve gezegene ait kaynakları
harap ettiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma ekolojik krizlerin kapitalist sistem
tarafından tetiklenen sosyoekonomik problemlerden bağımsız olmadığını vurgulamaya
çalışmaktadır. En önemlisi de bu çalışma tiyatro eserindeki ekolojik felaketlerle dolu
anlatımın ekolojik sorunların kaynağını ortaya koymaya ve çevre bilinci olmayan
seyircinin bilinçlenmesine önemli bir katkı sunduğunu vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Capitalism and Ecological Disasters: An Eco-Socialist Reading of Caryl Churchill’s Escaped Alone
Öz
This study aims to analyse Escaped Alone by Caryl Churchill from an eco-socialist
perspective. The devastating consequences of the impairment of ecological balance
are considerably felt in the contemporary world, and several literary works are not
indifferent to current ecological predicaments that constitute an existential threat to
humanity. Escaped Alone is no exception, and the play presents potential ecological
and social risks awaiting humanity unless eco-indifferent capitalist practices are
halted. Accordingly, this essay examines the eco-catastrophic incidents such as
rockfalls, aridity, chemical leaks, pandemics, and unstoppable fires that ravage
both humans and nonhumans in Escaped Alone to discuss the role of the capitalist
system in ecological crises. After demonstrating the basic tenets of eco-socialism
by referring to noteworthy critics, the study displays how capitalism exacerbates
social inequality and devastates planetary resources by scrutinising the systematic
overexploitation of nature, the unlimited desire for profit, eco-indifferent mass
production and consumption processes, and humans’ lost bond with nature in the
play. It seeks to argue that ecological crises are not independent of socioeconomic
problems triggered by the capitalist system. Most importantly, it highlights that the
eco-catastrophic narration prevalent in the play not only enables the playwright to
demonstrate the source of ecological problems but also prompts the eco-indifferent
audience to gain eco-consciousness.
Anahtar Kelimeler
Araştırma ve yayın etiği beyanı: Bu makale, yazarın Eko-Kıyamet Habercileri başlıklı doktora
tezinden üretilmiştir. Thomas Eccleshare, Stef Smith, Caryl Churchill ve Lucy Kirkwood’un Seçilmiş
Oyunlarına Ekoeleştirel Bir Yaklaşım (2023) başlıklı doktora tezine dayanmaktadır.
Yazarların makaleye katkı oranları: Birinci yazar %60, ikinci yazar %40.
Etik komite onayı: Çalışmada etik kurul iznine gerek yoktur.
Finansal destek: Çalışmada finansal destek alınmamıştır.
Çıkar çatışması: Çalışmada çıkar çatışması bulunmamaktadır.