MARDİN’DE ALBASTIDAN KORUNMA BİÇİMLERİ

Öz

Mardin’de, loğusalık döneminin, anne ve bebek için önemli ve tehlikeli bir dönem olduğuna inanılmaktadır. “Albastı” ya da “Alkarısı” olarak adlandırılan kötü ruhun, anne ve bebeğin hayatını tehlikeye sokacağı düşüncesi hakimdir. Bu nedenle loğusa kadına ve bebeğine yönelik korumalar ve yasaklamalar geliştirilmiştir. Yeni doğum yapmış ve kırk günü geçmemiş kadınları; loğusa kadınlar, erkekler, cenaze ya da yas evinde gelenler ziyaret edemezler. Müslüman Kürt ve Araplar, bebeğin ve annenin yastığının altına kuranı-kerim, muska, makas, iğne, orak, bıçak koymaktadırlar. Süryaniler ise İncil, haç, iğne ve makas koymaktadırlar. Loğusa kadınları ve bebeklerini makas ve iğne gibi metallerin koruduğuna inanılmaktadır. Bazı Kürt köylerinde olduğu gibi Yezidi kadınlar da kırk gün içine çuvaldız koydukları suyu içmektedirler. Alkarısı’na yönelik önlemler, dinsel boyutda değişse de, kültürlerde farklılık göstermemektedir

Anahtar Kelimeler

• Albastı, kötü ruh, loğusa kadın

Öz

In Mardin it is believed that the confined period (when the woman is in childbed) is an important and a dangerous period for the mother and her baby. The bad spirit which is called ‘Albastı’ or ‘Alkarısı’ is thought to imperil the mother’s and the baby’s life. Therefore there are protective measures and bans for the mother and her baby. The confined women themen the people who came from a house where there was a funeral or lament can’t visit the women who gave birth to a child the first 40 days after birth. Kurdish and Arabic Muslims put the Koran, an amulet, a pair of scissors, a pin, a sickle or a knife under the pillow of the mother and the baby. The Syriac people, meanwhile, put the Bible, a cross, a pin or a pair of scissors. It’s believed that metals like a pair of scissors or pins protect the women and their babies. Like in some Kurdish villages, the Yezidi women also drink the water in which they put a packing needle, for 40 days. The measures against ‘Alkarısı’ change considering the religious aspect but they don’t change among the cultures.

Anahtar Kelimeler

• Albastı, bad spirits, confined woman

Kaynakça

1. Ateş, Mehmet, Mitolojiler ve Semboller (Anatanrıça ve Doğurganlık Sembolleri), İstanbul: Aksiseda Matbaası, 2001
2. Cıbıroğlu, Yıldız, Kadın Saçı Büyü ve “Türban”, İstanbul: Payel Yayınları, 2004
3. Emiroğlu, Kudret ve Suavi Aydın, Antropoloji Sözlüğü, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 2003
4. Eliade,Mircea, Dinler Tarihine Giriş, Çev: Lale Arslan, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2003
5. Erhat, Azra, Mitoloji Sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1996
6. Griffith, Laura B., Practitioners, postnatal depression, and translation: An investigation into the representation of Bangladeshi mothers in the East End, Antropology Medicine Vol.16, No.3 December 2009, 267-278
7. İnan, Abdülkadir, Tarihde ve Bugün Şamanizm, Materyaller ve Araştırmalar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi,1972
8. Kalafat, Yaşar, Türk Dünyası Karşılaştırmalı Türkmen Halk İnançları, Sosyal Antropoloji Araştırma- ları, Asam Yayınları, Ankara, 2000

9. Kalafat, Yaşar, Kırım-Kuzey Kafkasya, Asam Yayınları, Sosyal Antropoloji Araştırmaları, Ankara, 1999
10. Kalafat, Yaşar, Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançlarının İzleri, Atatürk Kültür Dil Ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür Merkez Yayını, Ankara, 2.Basım, 1996
11. Levy-Bruhl, Lucien, İlkel Toplumlarda Mistik Deneyim ve Simgeler, Çev: Oğuz Adanır, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2006
12. Morris, B (2004), Din Üzerine Antropolojik İncelemeler, “Bir Giriş Metni”, (Çev: T.Atay), İmge Kitabevi, 1.Basım, Ankara
13. Özdamar, K, SPSS ile Bio İstatistik, Kaan Basımevi, 4. basım, İstanbul, 2007