Kültürel Söylemlerin Biçimlendirme Yerlemi Olarak Beden ve Çağdaş Beden Modifikasyonlarının Fenomenolojik Boyutları
Öz
Beden insanın dünya ile kurduğu ilişkinin ve gerçeklik deneyiminin dolaysız yerlemi ve
boyutudur. Bedenin safi bir organizma olmaktan öte bütüncül bir bedenleşme deneyimi olması
onu söylemlerin üzerine kazınabileceği pasif bir nesne olmaktan çıkararak ona güçlü faillik
kazandırır. İşte tam da bu faillik potansiyeli nedeniyle her türlü biçimlendirici söylem (bilimsel ya
da kültürel, geleneksel ya da modern) kendini gerçekleştirmek ve doğallaştırmak için modifikasyon
üzerinden bedenleşme eğilimi gösterir. Buna karşılık, kültür teorisi içindeki bazı yaklaşımlar
çerçevesinde beden modifikasyonu, düalist kategoriler içinde, geleneksellik ve modernlik kriterleri
açısından birbirinden ayrı ve farklı olarak değerlendirilmektedir. Beden modifikasyonlarının bu
ayrıma göre karşılaştırılması, tıpkı Kartezyen düşüncenin akıl ve beden düalizminde olduğu
gibi, orjinal ve dejenere, olumlu ve olumsuz, anlamlı ve anlamsız, kollektif ve bireysel gibi değer atfedici indirgemeler ortaya çıkarmaktadır. Bu indirgeyici yaklaşım açısından geleneksel beden
modifikasyonları orjinallik taşırken, çağdaş modifikasyonlar postmodern bireyselliğin narsistik
ve dejenere kendilik projeleri olarak eleştirilmektedir. Çağdaş beden modifikasyonlarının
fenomenolojik değil; fakat köken merkezli ve sembolik kültürel yaklaşımlardan hareketle
eleştirilmesi eğiliminin ve bu eğilimin ortaya çıkardığı problemlerin ele alındığı bu çalışmada,
modifikasyon pratiklerinin neden fenomenolojik bir yaklaşım çerçevesinde ele alınması gerektiği
tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ancet, P. (2010) Ucube bedenlerin fenomenolojisi. (Çev. E. Topraktepe). İstanbul: Yapı Kredi. Butler, J. (1988) “Performative acts and gender constitution: an essay in phenomenology and feminist theory”. Theatre Journal, 40(4): 519-531.
- Butler, J. (2008) Cinsiyet belası: Feminizm ve kimliğin altüst edilmesi. (Çev. B. Ertür). İstanbul: Metis.
- Butler, J. (2014) Bela bedenler. (Çev. C. Çakırlar ve Z. Talay). İstanbul: Pinhan.
- Campbell, A. (1998) Western primitivism: African ethnicity. London: Cassell.
- Clarke, J. (2008) The sacrificial body of Orlan. In Malacrida, Claudia and low, Jacqueline (Eds.) Sociology of the Body: A Reader. New York: Oxford University.
- Dewey, J. (1929) Experience and nature. London. George Allen and Unwin.
- Douglas, M. (1996) Natural Symbols: Explorations in Cosmology. London-New York: Routledge.
- Douglas, M. (2007) Saflık ve tehlike: Kirlilik ve tabu kavramlarının bir çözümlemesi. (Çev. E.Ayhan). İstanbul: Metis.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zehra Kaderli
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Mayıs 2018
Gönderilme Tarihi
11 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
3 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 94