Ağlamaya Yönelik Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Toplumun kadın ve erkeklerden beklentileri, ağlamaya ilişkin farklı algılara yol açabilir. Bu cinsiyete dayalı algıları sistematik olarak ölçmek önemlidir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, bu algıları ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Veriler, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Siirt ilinde ikamet eden 18 yaş ve üzeri bireylerden toplanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, keşifsel (EFA) ve doğrulayıcı (CFA) faktör analizi için iki ayrı örneklem grubundan (EFA: 350; CFA: 250) veriler toplanmıştır. Her iki grup için de kolaylık örneklemesi kullanılmıştır. EFA, ölçeğin iki faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. EFA sonuçlarına göre, sekiz maddelik ölçek toplam varyansın %55,74'ünü açıklamaktadır. CFA, sekiz madde ve iki faktörden oluşan yapının iyi uyum indekslerine sahip olduğunu doğrulamıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı için toplam Cronbach alfa katsayısı 0,86 olarak hesaplanmış olup, yüksek bir güvenilirlik düzeyine işaret etmektedir. Cinsiyete göre yapılan sabit ölçüm analizleri, ölçeğin kadın ve erkek katılımcılar arasında yapısal olarak karşılaştırılabilir olduğunu ortaya koymuştur. Yakınsak geçerlilik analizleri, ölçek maddelerinin ilgili yapılarıyla anlamlı ilişkiler içinde olduğunu gösterirken, ıraksak geçerlilik analizleri ölçeğin iki boyutunun bağımsız olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, 'Ağlamaya Karşı Sosyal Cinsiyet Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Ölçek, bireylerin ağlamaya ilişkin sosyal cinsiyet algılarını belirlemek için kullanılabilir ve psiko-eğitim ve farkındalık artırma faaliyetleri ile ilgili sosyal araştırmalar için sağlam bir temel sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet
• kadınların ağlaması
• erkeklerin ağlaması
• ölçek geliştirme

Development of a Gender Perception Scale for Crying: A Validity and Reliability Study

Öz

Societal expectations of women and men can result in different perceptions of crying. It is important to systematically measure these gender-based perceptions. The aim of this study is therefore to develop a valid and reliable scale that measures these perceptions. Data were collected from individuals aged 18 and over residing in Siirt, in the Southeast Anatolia Region of Turkey. During the scale development process, data were collected from two separate sample groups (EFA: 350; CFA: 250) for exploratory (EFA) and confirmatory (CFA) factor analysis. Convenience sampling was used for both groups. EFA revealed that the scale has a two-factor structure. According to the EFA results, the eight-item scale explains 55.74% of the total variance. CFA confirmed that the structure, consisting of eight items and two factors, had good fit indices. The total Cronbach's alpha coefficient for the scale's internal consistency was calculated as .86, indicating a high level of reliability. Constant measurement analyses conducted according to gender revealed that the scale is structurally comparable between female and male participants. Convergent validity analyses showed that the scale items have meaningful relationships with the relevant constructs, and divergent validity analyses revealed that the two dimensions of the scale are independent. These findings suggest that the 'Social Gender Perception Scale Towards Crying' is a valid and reliable measurement tool. It can be used to determine individuals' social gender-based perceptions of crying, providing a solid foundation for psycho-educational and awareness-raising activities, as well as related social research.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• women
• men
• scale development

Kaynakça

1. Bandura, Albert. 1977. Social Learning Theory. Prentice Hall.
2. Barthelmäs, Michael, Rebekka Kesberg, Armin Hermann, and Johannes Keller. 2022. “Five Reasons to Cry-Frc: A Taxonomy for Common Antecedents of Emotional Crying.” Motivation and Emotion 46: 404-27. https://doi.org/10.1007/s11031-022-09938-1.
3. Beauvoir, Simone de. 2011. The Second Sex. Çev. Constance Borde ve Sheila Malovany-Chevallier. Vintage Books.
4. Becht, Marleen C., ve Ad J. J. M. Vingerhoets. 2002. “Crying and Mood Change: A Cross-Cultural Study.” Cognition and Emotion 16: 87-101. https://doi.org/10.1080/02699930143000149.
5. Becker, William J., Samantha Conroy, Emilija Djurdjevic ve Michael Gross. 2017. “Crying Is in the Eyes of the Beholder: An Attribution Theory Framework of Crying at Work.” Emotion Review 10 (2): 125-37. https://doi.org/10.1177/1754073917706766.
6. Bem, Sandra Lipsitz. 1981. “Gender Schema Theory: A Cognitive Account of Sex Typing.” Psychological Review 88 (4): 354-64. https://doi.org/10.1037/0033-295X.88.4.354.
7. Büyüköztürk, Şener. 2018. Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. 24. baskı. Pegem Akademi Yayıncılık.
8. Büyüköztürk, Şener; Ebru Kılıç Çakmak, Özcan Erkan Akgün, Şirin Karadeniz ve Funda Demirel. 2022. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 32. baskı. Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Can, Abdullah. 2016. SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. 4. baskı. Pegem Akademi.
10. Chaplin, Tara M., Pamela M. Cole, ve Carolyn Zahn-Waxler. 2005. “Parental Socialization of Emotion Expression: Gender Differences and Relations to Child Adjustment.” Emotion 5: 80-88. https://doi.org/10.1037/15283542.5.1.80.
11. Chen, Fang Fang. 2007. “Sensitivity of Goodness of Fit Indexes to Lack of Measurement Invariance.” Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal 14 (3): 464-504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834.
12. Cheung, Gordon W. ve Roger B. Rensvold. 2002. “Evaluating Goodness-of-Fit Indexes for Testing Measurement Invariance.” Structural Equation Modeling 9 (2): 233-55. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5.
13. Connell, R. W. 2005. Masculinities. Polity Press.
14. Cornelius, Randolph R. ve Susan M. Labott. 2001. “Crying, Gender, and Culture.” Adult Crying: A Biopsychosocial Approach içinde, ed. Ad J. J. M. Vingerhoets ve Randolph R. Cornelius. Brunner-Routledge.
15. Cretser, Gary A., William K. Lombardo, Bobbi Lombardo ve S. Mathis. 1982. “Reactions to Men and Women Who Cry: A Study of Sex Differences in Perceived Societal Attitudes Versus Personal Attitudes.” Perceptual and Motor Skills 55: 479-86.
16. Çelik, Gizem. 2016. “Erkekler De Ağlar!: Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Erkeklik İnşası ve Şiddet Döngüsü.” Fe Dergi 8 (2): 1-12. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000161.
17. Çelik, Metin ve Emin Durmuş. 2018. “Duygusal Ağlamanın Bilmecesi: Ne Zaman ve Neden Ağlarız?” Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 2 (4): 415-28. https://doi.org/10.31461/ybpd.494100.
18. De Fruyt, Filip. 1997. “Gender and Individual Differences in Adult Crying.” Personality and Individual Differences 22 (6): 937-40. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(96)00264-4.
19. Denckla, Christy A., Katherine L. Fiori ve Ad J. J. M. Vingerhoets. 2014. “Development of the Crying Proneness Scale: Associations Among Crying Proneness, Empathy, Attachment, and Age.” Journal of Personality Assessment 96 (6): 619-31. https://doi.org/10.1080/00223891.2014.899498.
20. DeVellis, Robert F. 2017. Ölçek Geliştirme: Kuram ve Uygulamalar. Çev. Tarık Totan. 3. baskı. Nobel Akademik.
21. Eagly, Alice H. 1987. Sex Differences in Social Behavior: A Social-Role Interpretation. Erlbaum.
22. Eagly, Alice H. ve Wendy Wood. 2012. “Social Role Theory.” Handbook of Theories in Social Psychology içinde, ed. Paul A. M. Van Lange, Arie W. Kruglanski ve E. Tory Higgins. Sage Publications.
23. Elsbach, Kimberly D. ve Beth A. Bechky. 2018. “How Observers Assess Women Who Cry in Professional Work Contexts.” Academy of Management Discoveries 4 (2): 127-54. https://doi.org/10.5465/amd.2016.0025.
24. Fischer, Agneta H. ve Marianne LaFrance. 2015. “What Drives the Smile and the Tear: Why Women are More Emotionally Expressive than Men.” Emotion Review 7: 22-29. https://doi.org/10.1177/1754073914544406.
25. Fischer, Agneta H., Alice H. Eagly ve Suzanne Oosterwijk. 2013. “The Meaning of Tears: Which Sex Seems Emotional Depends on the Social Context.” European Journal of Social Psychology 43 (6): 505-15. https://doi.org/10.1002/ejsp.1974.
26. Fivush, Robyn, Melissa A. Brotman, Janine P. Buckner ve Sherryl H. Goodman. 2000. “Gender Differences in Parent-Child Emotion Narratives.” Sex Roles 42: 233-53. https://doi.org/10.1023/A:1007091207068.
27. Fornell, Claes ve David F. Larcker. 1981. “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error.” Journal of Marketing Research 18 (1): 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104.
28. Fraenkel, Jack R., Norman E. Wallen ve Helen H. Hyun. 2012. How to Design and Evaluate Research in Education. McGraw Hill. Green, Samuel B. ve Neil J. Salkind. 2005. Using Spss for Windows and Macintosh: Analyzing and Understanding Data. 4. baskı. Prentice Hall.
29. Gürbüz, Süleyman ve Faruk Şahin. 2018. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. 5. baskı. Seçkin Yayıncılık.
30. Hair, Joseph F., William C. Black, Barry J. Babin, Rolph E. Anderson ve Ronald L. Tatham. 2019. Multivariate Data Analysis. 7. baskı. Pearson.
31. Karagöz, Yalçın. 2017. SPSS, AMOS, Meta, Power, Medcalc Uygulamalı İstatistiksel Veri Analizi. Akademik Kitaplar.
32. Karasar, Niyazi. 2014. Bilimsel Araştırma Yöntemi. 26. baskı. Nobel Yayıncılık.
33. Keser, İnan ve Sadullah Seyidoğlu. 2017. “Medrese ve Otorite: Siirt Tillo Medreseleri Örneği.” Türk-İslam Dünya Sosyal Bilimler Dergisi 12 (12): 8-17. https://doi.org/10.16989/tidsad.1289.
34. Kline, Rex B. 2011. Principles and Practice of Structural Equation Modeling. 3. baskı. Guilford Press. Lawshe, C. H. 1975. “A Quantitative Approach to Content Validity.” Personnel Psychology 28 (4): 563-75. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975. tb01393.x.
35. MacArthur, Heather J. 2019. “Beliefs About Emotion are Tied to Beliefs About Gender: The Case of Men’s Crying in Competitive Sports.” Frontiers in Psychology 10: 2765. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02765.
36. MacArthur, Heather J. ve Stephanie A. Shields. 2015. “There’s No Crying in Baseball, or Is There? Male Athletes, Tears, and Masculinity in North America.” Emotion Review 7 (1): 39-46. https://doi.org/10.1177/1754073914544476.
37. Millings, Abigail, Erica G. Hepper, Claire M. Hart, Louise Swift ve Angela C. Rowe. 2016. “Holding Back the Tears: Individual Differences in Adult Crying Proneness Reflect Attachment Orientation and Attitudes to Crying.” Frontiers in Psychology 7: 1-18. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01003.
38. Motro, Daphna ve Aleksander P. J. Ellis. 2017. “Boys, Don’t Cry: Gender and Reactions to Negative Performance Feedback.” The Journal of Applied Psychology 102 (2): 227-35. https://doi.org/10.1037/apl0000175.
39. Oakley, Ann. 1985. Sex, Gender and Society. Gower Publishing.
40. Picó, Alfonso, Asmir Gračanin, Marien Gadea, Andrea Boeren, Marta Aliño ve Ad Vingerhoets. 2020. “How Visible Tears Affect Observers’ Judgments and Behavioral Intentions: Sincerity, Remorse, and Punishment.” Journal of Nonverbal Behavior 44: 215-32. https://doi.org/10.1007/s10919-019-00328-9.
41. Pittarello, Andrea ve Daphna Motro. 2024. "Women Who Cry to Manipulate Others Face More Backlash than Men." Journal of Behavioral Decision Making 37 (2): 1-14. https://doi.org/10.1002/bdm.2374.
42. Rottenberg, Jonathan, Lauren M. Bylsma ve Ad J. J. M. Vingerhoets. 2008. “Is Crying Beneficial?” Current Directions in Psychological Science 17: 400-404. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2008.00614.x.
43. Scott, Joan W. 1986. “Gender: A Useful Category of Historical Analysis.” American Historical Review 91 (5): 1053-75. https://doi.org/10.2307/1864376.
44. Seyidoğlu, Sadullah ve Metin Çelik. 2025. “Gendered Tears: The Relationship of Gender Roles and Perceptions to Crying.” Current Research in Social Sciences 11 (2): 399-437. https://doi.org/10.30613/curesosc.1757277.
45. Sharman, Leah S., Genevieve A. Dingle ve Eric J. Vanman. 2019. “Does Crying Help? Development of the Beliefs About Crying Scale (BACS).” Cognition &Emotion 33 (4): 722-36. https://doi.org/10.1080/02699931.2018.1488243.
46. Shrestha, Noora. 2021. “Factor Analysis as a Tool for Survey Analysis.” American Journal of Applied Mathematics and Statistics 9 (1): 4-11. https://doi.org/10.12691/ajams-9-1-2.
47. Slattery, Martin. 2014. Sosyolojide Temel Fikirler. Sentez Yayıncılık.
48. Staggenborg, Suzanne. 1998. “Gender and Sexuality.” The Blackwell Companion to Social Theory içinde, ed. B. S. Turner. 2. baskı. Blackwell Publishers.
49. Şah, Umut. 2025. “(Toplumsal) Cinsiyet İkiliğini Sorgulamak: Güncel Çalışmalar Ne Gösteriyor?” Fe Dergi 17 (1): 179-210. https://doi.org/10.46655/federgi.1602659
50. Uluocak, Şeref ve Cumhur Aslan. 2011. Kadın Bakış Açısından Toplumsal Cinsiyet Rolleri. Çanakkale Kitaplığı Akademi.
51. Van de Ven, Niels, Maarten H. J. Meijs ve Ad J. J. M. Vingerhoets. 2017. “What Emotional Tears Convey: Tearful Individuals Are Seen as Warmer, but Also as Less Competent.” British Journal of Social Psychology 56 (1): 146-60. https://doi.org/10.1111/bjso.12162.
52. Van Tilburg, Mariska A. L., Marielle L. Unterberg ve Ad J. J. M. Vingerhoets. 2002. “Crying During Adolescence: The Role of Gender, Menarche, and Empathy.”
53. British Journal of Developmental Psychology 20: 77-87. https://doi.org/10.1348/026151002166334. Vatandaş, Celalettin. 2011. “Toplumsal Cinsiyet ve Cinsiyet Rollerinin Algılanışı.” İstanbul Journal of Sociological Studies 35: 29-56. https://izlik.org/JA54DC74LS.
54. Vingerhoets, Ad J. J. M. ve Jan G. M. Scheirs. 2000. “Sex Differences in Crying: Empirical Findings and Possible Explanations.” Gender and Emotion: Social Psychological Perspectives içinde, ed. Agneta H. Fischer. Cambridge University Press.
55. Vingerhoets, Ad J. J. M.ve Jan G. M. Scheirs. 2001. “Crying and Health.” Adult Crying: A Biopsychosocial Approach içinde, ed. Ad J. J. M. Vingerhoets ve Randolph R. Cornelius. Brunner-Routledge.
56. Vingerhoets, Ad J. J. M., Lauren M. Bylsma ve Jonathan Rottenberg. 2009. “Crying: A Biopsychosocial Phenomenon.” Tears in the Graeco-Roman World içinde, ed. Thorsten Fögen. De Gruyter. https://doi.org/10.1515/9783110214024.439.
57. Vingerhoets, Ad J. J. M. 2013. Why Only Humans Weep: Unraveling the Mysteries of Tears. Oxford University Press.
58. Vingerhoets, Ad J. J. M. ve Lauren M. Bylsma. 2015. “The Riddle of Human Emotional Crying: A Challenge for Emotion Researchers.” Emotion Review 8 (3): 207-17. https://doi.org/10.1177/1754073915586226.
59. Weiner, Bernard. 1985. “An Attributional Theory of Achievement Motivation and Emotion.” Psychological Review 92 (4): 548-73. https://doi.org/10.1037/0033-295X.92.4.548.
60. Zickfeld, Janis H. ve Monika Wróbel. 2023. “Emotional Tears as Social Motivators: When and How Tearing Up Motivates Social Support.” Social and Personality Psychology Compass 18 (1): e12921. https://doi.org/10.1111/spc3.12921.