Ataerkil egemen erkeklik değerlerinin üretiminde kadınların rolü: bir “erkek şehri” Trabzon örneği

Öz

Erkeklere ve erkekliğe dair araştırmaların gelişimi içinde, kadınların varlığını ihmal edilmektedir. Ataerkil güç ilişkilerinin sürdürülmesinde erkekler kadar kadınların da rızası vardır. Kadınlar, erkekliğin inşa sürecinde anne, kız arkadaş, cinsel partner, okul arkadaşı, eş, işyeri arkadaşı v.b. olarak merkezi öneme sahiptir. Bu nedenle ataerkil erkekliği anlamak için kadınların pratiklerine daha yakından bakarak, ataerkil erkekliğin inşasında erkeklik ve kadınlığın karşılıklı rollerinin araştırılması gerekir. Kadınlar, sadece ataerkil erkekliğin kurbanı olarak değil, ataerkil düzene gösterdikleri rıza ya da verdikleri onay ile bu inşanın önemli bir kurucusu olarak da görülmelidir. Bu araştırma, baskıcı toplumsal cinsiyet ilişkilerinin sürdürülmesine hizmet eden ataerkil hegemonik erkekliğin kuruluş ve devam ettiriliş süreçlerinde kadınların nasıl bir rol oynadıklarını, ev ve aile ekseni etrafında sorgulamayı, ve kendilerini ezen bir cinsiyet düzeninde hâkimerkeklik stratejileriyle kadınların işbirliği yapıp yapmadıkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada kullanılan veriler, yirmi kadınla derinlemesine görüşme yapılarak elde edilmiştir. Görüşme yapılan tüm katılımcılar Trabzon’da yaşamaktadır

Anahtar Kelimeler

• Ataerkil
• Ataerkil Pazarlık/Pay
• Erkeklik
• Kadınlık
• Trabzon

Women’s role in the production of patriarchal values of masculinity

Öz

Women’s role in the production of patriarchal values of masculinity The existence of women have largely been negleted throughout the development of the studies on men and masculinity. Women give as much consent to the continuation of patriarchal power relations as men. As girl friends, sexual partners, schoolmates, colleagues etc., women play a central role in the construction of masculinity. Therefore it is necessary to have a closer look at the practices of women and to examine the reciprocal roles played by masculinity and femininity in the construction process. Women should be regarded as co-founders of this construction since they were not only victimized by the patriarchal masculinity, but they also gave consent or affirmation to the patriarchal order. In this study, by working on the basis of the home and family environment, it is aimed to reveal the role of women in the foundation and continuation of the patriarchal hegemony of masculinity which serves to the oppressive social relations of gender and to understand whether women co-operate with the dominant strategies of masculinity within a gender order which, in fact, afflicts them. The data used in the study have been compiled through in-depth interviews with twenty women. All the interviewees are residents of Trabzon city

Anahtar Kelimeler

• Patricarchy
• Bargaining with Patriarchy
• Masculinity
• Femininity
• Trabzon

Kaynakça

1. Akman, Nuriye. “Daha İyi Yaşam Daha İyi Seks”, 1992,http://www.nuriyeakman.com/node/256.
2. Aksoylu, Kamil. “Nataşalar” Karardı Karadeniz, ed. Uğur Biryol (İstanbul: İletişim, 2012),445-468.
3. Bhasin, Kamla. Ataerkil Sistem: Erkeklerin Dünyasında Yaşamak, çev. A. Coşkun, (İstanbul: Kadav, 2003).
4. Berik, Günseli. “Türkiye’de Kırsal Kesimde Halı Dokumacılığı ve Kadının Ezilmişliği: Karşılaştırmalı Bir Tartışma” Kadın Bakış Açısından Kadınlar, ed. Şirin Tekeli, (İstanbul: İletişim,1995),158-177.
5. Bolak, Hale. “Aile İçi Kadın Erkek İlişkilerinin Çok Boyutlu Kavramsallaştırılmasına Yönelik Öneriler”. Kadın Bakış Açısından Kadınlar ed. Şirin Tekeli (İstanbul: İletişim 1995), 235-246.
6. Aksu Bora. Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası (İstanbul: İletişim, 2005).
7. Bozok, Mehmet. Soru ve Cevaplarla Erkeklikler (İstanbul: Sogep, 2011).
8. Bozok, Mehmet. “Yoksullaşma, Sağcılık, Trabzonspor Taraftarlığı ve Nataşaların Gölgesinde Trabzon Erkekliği” Karardı Karadeniz, ed. Uğur Biryol (İstanbul: İletişim, 2012), 413-444.

9. Connell, Raewyn W. Masculinities, (Berkeley: University of California Press, 1995).
10. Connell Raewyn W. Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Toplum, Kişi ve Cinsel İktidar, çev. Cem Soydemir, (İstanbul: Ayrıntı 1998).
11. Connell, Raewyn W. ve James W. Messerschmidt. “Hegemonic Masculinity: Rethinking the Concept”, Gender and Society 19, (2005): 829-859.
12. Demez, Gönül. Kabadayıdan Sanal Delikanlıyı Değişen Erkek İmgesi (İstanbul: Babil, 2005).
13. Dündar, Can. “Nataşa Salgını Geçti Güzellik Furyası Başladı” Milliyet e-Gazete 2 Ağustos 2005 http://www.milliyet.com.tr/2005/08/02/guncel/agun.html.
14. Ecevit, F. Yıldız. “Kentsel Üretim Sürecinde Kadın Emeğinin Konumu ve Değişen Biçimleri”Kadın Bakış Açısından Kadınlar, ed. Şirin Tekeli (İstanbul: İletişim, 1995),117-128.
15. Emiroğlu, Kudret. “Trabzon Ne Yetiştirsin” Trabzon’u Anlamak ed. G. Bakırezer ve Y. Demirer (İstanbul