Fe Dergi, toplumsal cinsiyet, cinsellik ve kadın çalışmaları alanında yayın yapan hakemli bir yayındır. Fe Dergi bu alanlarda feminist eleştirel bir perspektifi benimseyen disiplinlerarası entelektüel üretim için zemin sunmayı amaçlar. Fe Dergi doğumda atanan cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kimliğine, cinsel yönelime, yaşa, sınıfa, etnisiteye, ulusal aidiyete, dine, sağlamlığa, yaşa ve diğer toplumsal hiyerarşi biçimlerine dayalı yapısal eşitsizlikleri sorgular, bu eşitsizlikleri sonlandırmaya yönelik bilgi üretimini amaçlar. Fe Dergi Etik İlkeleri ve Yayın Politikası bu doğrultuda şekillenmiştir ve derginin tüm paydaşlarını kapsar.
Fe Dergi makale kabulü ve yayın süreci için ücret talep etmez.
Fe Dergi araştırma ve yayın etiği konularında Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics – COPE) hazırladığı yönergeye bağlı kalarak hareket eder ve tüm paydaşlardan bu ilkelere uymalarını bekler.
Yazarlar İçin Etik İlkeler
1. Ayrımcılık Karşıtlığı ve Eşitlik İlkeleri
Yazarlar cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kimliğine, cinsel yönelime, sınıfa, etnisiteye, ulusal aidiyete, dine, engelliliğe, yaşa ve diğer toplumsal hiyerarşi biçimlerine dayalı yapısal eşitsizliklerin farkındadırlar. Yazarlar, çalışmalarının araştırma, kaleme alınma ve dergimize ulaştırılma süreçlerinin söz konusu eşitsizliklere dayalı ayrımcılık ve şiddetten uzak yürütüldüğünü kabul eder ve güvence altına alırlar.
2. Katılımcıların Korunması ve Etik Kurul Onayı
· Aydınlatılmış Onam: Saha verisine dayalı araştırma makalelerinde, katılımcıların aydınlatılmış onamlarının olduğunu kabul eder ve güvence altına alırlar. Yazarlar çalışmalarında gerçek kişilerden söz ederken onlara zarar gelmesini engelleyecek biçimde gizliliklerini korumak konusunda hassasiyet gösterirler. Kişilerin açık bilgileri ancak yazılı izinleri bulunduğu sürece paylaşılabilir.
· Etik Kurul Onayı: Katılımcılardan veri toplanarak gerçekleştirilmiş; anket, mülakat, odak grup çalışması, deney, gözlem ve görüşme tekniklerinden biri veya daha fazlasını yöntem olarak kullanan, nitel ya da nicel tüm çalışmaların Etik Kurul Onayı Raporlarını sisteme yüklemesi zorunludur.
3. Özgünlük, İntihal ve Yapay Zeka Politikası (Originality, Plagiarism and AI Statement)
· Özgünlük: Çalışmalarının özgün olduğundan, kullanılan kaynaklara akademik kurallara uygun biçimde atıf yapıldığından ve metnin hiçbir şekilde intihal içermediğinden emin olmak tamamen yazarların sorumluluğundadır.
· İntihal Tanımı: Yazarlar intihalin, asıl kaynaktaki fikir veya argümanın birebir aynı sözcükler kullanılmasa dahi, doğru biçimde kaynak gösterilmediğinde de ortaya çıkabildiğinin bilincindedirler. Başka bir dilde üretilmiş bir eserin kaynak gösterilmeden makalenin üretildiği dile tercüme edilmesi de intihal kapsamına girmektedir. İntihal tespit edilen makaleler yazarlara geri gönderilecek ve değerlendirmeye alınmayacaktır.
· Benzerlik Oranları: Yazarların benzerlik taraması (intihalnet, turnitin, i-thenticate raporları) formlarını makaleleriyle birlikte göndermeleri beklenmektedir. Benzerlik oranı %15' ten fazla ve/ ya da tek bir kaynaktan %3'ten fazla benzer çalışmalar hakem sürecine girmemektedirler. Derginiz, genel benzerlik oranının %10’dan fazla olmamasını tercih etmektedir. Belirtilen oranlar otomatik kabul veya ret anlamına gelmemektedir. Editörler benzerlik oranının düşük olduğu durumlarda bile etik açıdan sakınca bir durum fark ettiklerinde düzeltme talep etme veya makaleyi reddetme hakkını saklı tutar.
· Yapay Zeka Beyanı: Yazarlar, yapay zeka teknolojisini yalnızca üretim süreçlerini destekleyecek biçimde kullanabilirler; bu teknolojiyi özgün üretim sürecinin yerine geçecek bir araç olarak kullanamazlar. Yazarlar tüm içeriğin doğruluğundan tam olarak sorumlu olmalı ve tüm iddiaların, alıntıların, kaynak gösterimlerinin ve analizlerin kendi uzmanlık alanları ve araştırmalarıyla uyumlu olduğunu doğrulamalıdır.
Şeffaflık, dergimizin dürüstlük taahhüdü için çok önemlidir. Yazarlar Yapay Zeka Beyan Formlarını makaleleriyle birlikte göndermelidir.
Gerçekte bulunmayan kaynaklara yapılan atıflar ile yazar, eser veya yayın bilgilerindeki yanıltıcı ya da doğrulanamayan hatalar etik ihlal olarak değerlendirilir ve doğrudan ret gerekçesi sayılabilir.
4. Mükerrer Yayın ve Eş zamanlı Gönderim
Makalenin aynı anda başka dergilere gönderilmemiş olması (eş zamanlı gönderim yapılmaması) beklenmektedir.
5. Yazarlık Hakları ve Katkı Beyanı
· Yazarlık Kriterleri: Makalede ismi yazan tüm yazarların araştırmaya katkı sağlamış olması ve bu katkının makalede ya da yazışmalarda özellikle belirtilmesi beklenmektedir. Akademik katkısı olmayan kişilerin yazar olarak görünmesi ya da katkı oranı gözetilmeksizin, unvana, yaşa ya da cinsiyete göre hiyerarşik ölçütlerle sıralanması etik olmadığı gibi dergimizce kabul de edilmemektedir.
· Yazar Katkı Rolleri (CRediT): Şeffaflığı sağlamak amacıyla, çok yazarlı makalelerin yazarlarından katkı rollerini (CRediT Roles) belirten detaylı açıklamalar istenmektedir (örn. fikir oluşturma, tasarım, analiz, yönlendirme, dil bilgisi, yazılım vb.).
6. Çıkar Çatışması Politikası
Yazarlar, çalışmalarını uygunsuz bir şekilde etkileyebilecek (yanlılık yaratabilecek) diğer kişi veya kuruluşlarla olan tüm finansal ya da kişisel ilişkilerini beyan etmekle yükümlüdür. Potansiyel çıkar çatışmaları arasında istihdam, danışmanlık, hisse senedi sahipliği, onur ücreti (honoraryum), ücretli uzman tanıklığı, patent başvuruları/tescilleri ile araştırma bursları veya diğer fonlar yer alabilir. Herhangi bir çıkar çatışması bulunmaması durumunda yazarlar, makale gönderimi sırasında şu ifadeyi açıkça belirtmelidir: "Yazarlar, bu çalışmanın yürütülmesi ve yayımlanması sürecinde herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan ederler."
7. Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
· Düzeltmeler (Corrections): Yayımlanmış bir makalede önemli bir hata veya yanlışlık tespit edilmesi durumunda dergi, bilimsel kayıtları bozmadan durumu düzeltmek amacıyla resmi bir Düzeltme Notu (Corrigendum veya Errata) yayımlar.
· Geri Çekmeler (Retractions): Dergimiz, COPE Geri Çekme Kılavuzu ilkelerini benimsemektedir. Bulguların akademik usulsüzlük (örn. veri üretme/sahtecilik) ya da dürüst hatalar (örn. yanlış hesaplama veya deneysel hata) neticesinde güvenilmez olduğuna dair açık bir kanıt bulunması durumunda makale geri çekilir. İntihal, mükerrer yayın veya etik dışı araştırma yöntemlerinin tespiti durumunda da geri çekme prosedürü uygulanır. Resmi geri çekme bildirimi, orijinal makaleye köprü ile bağlanarak dergi web sitesinde yayımlanır; bu bildirimde makaleyi kimin geri çektiği ve geri çekme gerekçeleri açıkça belirtilir.
8. Yayın Usulsüzlükleri ve Kötüye Kullanıma İlişkin Politikalar
Değerlendirme sürecinde veya yayın sonrasında ortaya çıkan şüpheli durumlar (intihal, atıf manipülasyonu, veri uydurma/sahtecilik, yazarlık hakları ihlali, mükerrer/eş zamanlı yayın dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere) karşısında Editörler Kurulu, COPE akış şemalarını (flowcharts) takip ederek resmi inceleme başlatır. Etik ihlalin veya usulsüzlüğün kanıtlanması durumunda dergi; makaleyi reddetme, yayımlanmış makale için resmi bir düzeltme veya geri çekme bildirimi yayımlama ve gerekli görüldüğü takdirde yazarın bağlı bulunduğu kurum veya fon sağlayıcı kuruluşla iletişime geçme hakkını saklı tutar.
Hakemler İçin Etik İlkeler
Fe Dergi çift kör hakem değerlendirme sürecini kullanır. Yazarların kimliği makale yayımlanana kadar hakemlerden gizli tutulur.
· Amaç ve Uzmanlık: Kör incelemenin tek amacının bilgi üretimini iyileştirmek olduğunu kabul eder ve yalnızca kendi uzmanlık alanları dahilindeki makaleleri değerlendirirler.
· Tarafsızlık: Kendilerine ulaştırılan çalışmaları tarafsız bir biçimde, kişisel sempati veya antipatilerden uzak, yalnızca yüksek akademik standartlar ve etik ilkeler çerçevesinde değerlendirirler. Makalede ortaya konan düşüncelerin kendi teorik veya siyasal görüşlerinden farklı olmasını normal karşılar; akademik ölçütlere uygunluğu esas alırlar.
· Gizlilik ve Kamusal Alanda Paylaşım: Kör hakemlik sürecinin gerektirdiği gizliliği korurlar. Değerlendirilmek üzere kendilerine gönderilen yayımlanmamış çalışmaları üçüncü taraflarla paylaşmaz, yaygınlaştırmaz ve sosyal medya dahil hiçbir kamusal platformda bu çalışmalara dair değerlendirmede bulunmazlar. Gizlilik ilkesi gereği, değerlendirme aşamasındaki makale metinlerini hiçbir üretken yapay zeka (AI) aracına veya dil modeline yükleyemezler; hakem raporlarını yapay zekaya yazdıramazlar. Değerlendirmelerini yalnızca dergi yönetim sistemi aracılığıyla, anonim olarak sunarlar.
· Çıkar Çatışması: Yazarlarla aralarında bir çıkar çatışması veya çıkar birliği (ortak çalışma, kurumsal yakınlık vb.) bulunduğunu fark ettikleri durumlarda editörleri bilgilendirerek hakemlik görevinden çekilirler.
· Akademik Dil ve Üslup: Raporlarında küçümseyici, incitici veya aşağılayıcı bir dil kullanmaktan kesinlikle kaçınır; yazarlarla eşit ve yapıcı bir zeminde ilişki kurarlar. Olumsuz değerlendirmelerinde vardıkları sonuçları somut gerekçelerle ve literatüre dayandırarak açıkça temellendirirler.
· Etik İhlal Bildirimi: Değerlendirdikleri metinde intihal, mükerrer yayın veya veri sahteciliği gibi bir usulsüzlük tespit ettikleri takdirde durumu derhal editörlere bildirirler.
Editörler İçin Etik İlkeler
Fe Dergi editörleri gönderilen tüm çalışmaların incelenmesini ve yayın sürecinin Fe Dergi Etik İlkeleri ve Yayın Politikası çerçevesinde yürütülmesini sağlamakla sorumludur.
· Nihai Yayın Sorumluluğu: Fe Dergi’ye gönderilen çalışmaların yayımlanma kararı nihai olarak editörlere aittir. Kararlar yalnızca üretilen bilginin özgünlüğü, akademik niteliği ve dergi kapsamına uygunluğu dikkate alınarak verilir.
· Gizlilik ve Şeffaflık: Çift kör hakem değerlendirmesinde yazarların ve hakemlerin gizliliklerinin korunmasını sağlarlar. Reddedilen veya düzeltme alan makalelerin gerekçelerinin yazarlarla açık, yapıcı ve şeffaf bir şekilde paylaşılmasını garanti ederler. Yazarların izni olmaksızın yayımlanmamış makaleleri yaygınlaştıramazlar.
· Ayrımcılık Karşıtlığı Taahhüdü: Editörler doğumda atanan cinsiyete ve toplumsal cinsiyet kimliğine, cinsel yönelime, sınıfa, etnisiteye, ulusal aidiyete, dine, sağlamlığa, yaşa ve diğer toplumsal hiyerarşi biçimlerine dayalı ayrımcı yayın politikası uygulamadıklarını taahhüt ederler. Çalışmaları siyasal görüş, kurumsal aidiyet veya akademik kıdem gözetilmeksizin tarafsız biçimde değerlendirir; editörler, yayın kurulu ve hakemlerin taraflı tutumlarını engellemekle yükümlüdürler.
· Çıkar Çatışması: Dergiye gönderilen bir çalışmanın yazarları ile editörler arasında herhangi bir çıkar çatışması (kişisel, akademik veya finansal ilişki) bulunması durumunda ilgili editör, değerlendirme ve karar sürecinden çekilir. Bu durumda çalışma, Yayın Kurulu’nun tarafsız bir üyesi tarafından yönetilir.
Yayın kurulu için
Fe Dergi Yayın Kurulu; toplumsal cinsiyet, cinsellik ve kadın çalışmaları alanlarında uzman akademisyenlerden oluşur. Derginin etik ve entelektüel çizgisine bağlı kalan Yayın Kurulu üyeleri aşağıdaki ilkeleri benimser:
· Akademik Danışmanlık ve Hakem Önerisi: Kendi uzmanlık alanlarına giren çalışmalar içinde kurul içi görüş bildirirler. Çalışmaların değerlendirilmesi için tarafsız bir biçimde, yalnızca akademik yetkinliği esas alarak hakem önerisinde bulunurlar.
· Gizlilik Sorumluluğu: Kör hakemlik sürecinin gerektirdiği yazar ve hakem gizliliğini titizlikle korurlar.
· Yayın Öncesi Güvenlik: İnceleme aşamasındaki yayımlanmamış çalışmaları üçüncü taraflarla paylaşmaz, yaygınlaştırmaz ve bu çalışmalara dair sosyal medya gibi kamusal mecralarda hiçbir şekilde beyanda veya değerlendirmede bulunmazlar.
· Çıkar Çatışması: Değerlendirme sürecindeki bir makalenin yazarıyla çıkar çalışması veya veya çıkar birliği bulunduğunu fark ettikleri anda durumlarda editörleri bilgilendirerek makaleye ilişkin tüm kurul içi değerlendirme ve yönlendirme süreçlerinden çekilirler.