MAĞRİP'TEN MEŞRİK'EFELSEFE. DOĞU BİLGELİĞİ

Felsefenin Eski Yunan’da ortaya çıkan bir “Yunan Mucizesi” olduğu Batılıların sıkça dillendirdiği bir iddiadır. Bu iddia sahipleri Doğu’yu barbar, geri kalmış ve felsefenin çok uzağında topluluklar olarak nitelemektedirler. Batı’nın Doğu’ya bu bakışı ön yargılı ve ideolojiktir. Felsefenin atası sayılan Hermes, Doğulu mitolojik bir şahsiyettir. Sümerler, Mısırlılar, Hintliler ve Çinliler başta olmak üzere Doğulu birçok topluluk bilim ve felsefeye çok büyük katkı sağlamıştır. Ancak iki dünyanın bilim ve felsefeye bakışı birbirinden oldukça farklıdır. Batı, bilmeyi ve yazılı kültürü; Doğu ise yaşantıyı, deneyimi ve sözlü kültürü öne çıkarmaktadır. Batı’nın rasyonel düşüncesine karşı Doğu, sezgi, keşf, ilham gibi bilgi edinme yollarını önemsemiştir. Yine Batı’nın son dönemde ihmal ettiği metafizik, Doğu’da hâlâ çok güçlü bir şekilde varlığını sürdürmektedir. Günümüzde Batı için Doğu bilgeliği gizemli, kapalı, ilginç, bir o kadar da yabancı gelse de alternatif bir bakış olma özelliğini korumaktadır. Bu çalışmada Doğu bilgeliği genel hatlarıyla tanıtılıp Batı felsefesi ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konmaya çalışılmaktadır.