Araştırma Makalesi

EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR

Cilt: 2 Sayı: 74 15 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR

Öz

Bu makale Antik dönemde Platon’un dile getirdiği, “Euthyphron Dilemması” olarak bilinen, ahlâkın kaynağının ne olduğu tartışmasını kendine başlangıç noktası yapmıştır: “Acaba Tanrı, bir eylemi ahlâkî açıdan doğru (veya iyi) olduğu için mi emretmiştir? Yoksa Tanrı emrettiği için mi o eylem ahlâkî açıdan doğru (veya iyi) bir eylem haline gelmiştir?” Bu dilemmanın birinci parçası Tanrının emirlerinin ahlâkın temellenmesi açısından gereksiz olabileceği ihtimalini gündeme getirirken; ikinci parçası ahlâkîliği ilahî emirlere bağlayarak birtakım teolojik ve felsefi itirazlara konu olmuştur. Bu makale ilahî emir teorisine dönük söz konusu itirazlardan üç tanesini tartışmaktadır: (1) Tanrının ahlâkî buyrukları keyfî olabilir mi? (2) Tanrı, ahlâkın epistemik temeli olarak değerlendirilebilir mi? (3) Tanrının ahlâkî otoritesi ile dünyada var olan ahlâkî çoğulculuk arasında bir çelişki var mıdır? Bu sorular bağlamındaki tartışmaların dayandığı zemin aslında ahlâkî iyi ile zorunluluğu nasıl anlaşılacağıyla ilgilidir. Bu makale söz konusu itirazların çözümünü ahlâkî iyi ile ahlâkî zorunluluk arasında yapılacak ayrımda görmektedir. Eğer ahlâkî iyi Tanrının mükemmel doğasında; ahlâkî ödev ise O’nun emirlerinde temellendirilirse ilahî emir teorilerine yönelik itirazlara daha kolay karşılıklar verilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, Robert Merrihew. Finite and Infinite Goods. New York: Oxford University Press, 1999.
  2. Al-Attar, Mariam. Islamic Ethics: Divine Command Theory in Arabo-Islamic Thought. Oxford: Routledge, 2012.
  3. Aydın, Mehmet. Tanrı-Ahlâk ilişkisi. Ankara: TDV Yayınları, 1991.
  4. Baggett, David - Walls, Jerry L. Good God:The Theistic Foundations of Morality. New York: Oxford University Press, 2011.
  5. Barlak, Muzaffer. Husün-Kubuh: İyilik ve Kötülüğün Kaynağı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2016.
  6. Boyd, Craig A. - VanArragon, Raymond J. “Ethics Is Based on Natural Law (Is Morality Based on God’s Commands?)”. Contemporary Debates in the Philosophy of Religion. ed. Michael L. Peterson ve Raymond J. VanArragon. 290-314. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2004.
  7. Craig, William Lane. “This Most Gruesome of Guests”. Is Goodness without God Good Enough? A Debate on Faith, Secularism, and Ethics. ed. Robert K. Garcia - Nathan L. King. 167-188. Lanham, ML: Rowman & Littlefield, 2009.
  8. Çakmak, Mustafa. Ahlâk, Tanrı ve Yasa. İstanbul: İZ Yayıncılık, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

16 Eylül 2021

Kabul Tarihi

9 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 74

Kaynak Göster

APA
Çakmak, M. (2021). EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR. Felsefe Dünyası, 2(74), 94-117. https://izlik.org/JA82UT36NY
AMA
1.Çakmak M. EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR. FD. 2021;2(74):94-117. https://izlik.org/JA82UT36NY
Chicago
Çakmak, Mustafa. 2021. “EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR”. Felsefe Dünyası 2 (74): 94-117. https://izlik.org/JA82UT36NY.
EndNote
Çakmak M (01 Aralık 2021) EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR. Felsefe Dünyası 2 74 94–117.
IEEE
[1]M. Çakmak, “EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR”, FD, c. 2, sy 74, ss. 94–117, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82UT36NY
ISNAD
Çakmak, Mustafa. “EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR”. Felsefe Dünyası 2/74 (01 Aralık 2021): 94-117. https://izlik.org/JA82UT36NY.
JAMA
1.Çakmak M. EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR. FD. 2021;2:94–117.
MLA
Çakmak, Mustafa. “EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR”. Felsefe Dünyası, c. 2, sy 74, Aralık 2021, ss. 94-117, https://izlik.org/JA82UT36NY.
Vancouver
1.Mustafa Çakmak. EUTHYPHRON İKİLEMİNİN İŞARET ETTİĞİ BAZI AHLÂKÎ AÇMAZLAR. FD [Internet]. 01 Aralık 2021;2(74):94-117. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82UT36NY