COMPETITIVENESS OF HAZELNUT IN TURKEY FOR THE PERIOD 2016-2021: ANALYSIS WITH THREE VARIATIONS OF NORMALIZED REVEALED COMPARATIVE ADVANTAGE INDEX

Öz

The aim of this study is to examine the competitiveness of Turkey's hazelnut exports with three variations (cross-commodity, cross-country and temporal comparisons) of the normalized revealed comparative advantage index (NRCA). The point that distinguishes this study from others is that there is no study in the literature examining the competitiveness of hazelnuts with the variations of the NRCA index. In the study, the period of 2016-2021 was covered. Analysis results are based on three variations. Considering the cross-commodity comparison, it has been determined that Turkish hazelnut has a competitive advantage over the exports of Turkey's other main agricultural products (raisins, figs, dried apricots and pistachios). Considering the cross country comparison, it is seen that Turkey has a comparative advantage over other major hazelnut exporting countries (Italy, Chile, Azerbaijan, Georgia and Germany). According to the temporal comparison results, Turkey increases its competitiveness during the analysis period compared to the previous year.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Hazelnut
• Export
• Competitiveness
• NRCA

TÜRKİYE'DE FINDIĞIN 2016-2021 DÖNEMİ İÇİN REKABET DURUMU: NORMALLEŞTİRİLMİŞ AÇIKLANMIŞ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK ENDEKSİNİN ÜÇ VARYASYONU İLE ANALİZ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin fındık ihracatındaki rekabet durumunu normalleştirilmiş açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük endeksinin (NRCA) üç varyasyonu (çapraz mal, çapraz ülke ve zamansal karşılaştırmalar) ile incelemektir. Bu çalışmayı diğerlerinden ayıran nokta, literatürde fındığın rekabet durumunu NRCA endeksinin varyasyonları ile inceleyen çalışmanın olmayışıdır. Çalışmada 2016-2021 dönemi ele alınmıştır. Analiz sonuçları üç varyasyona dayanmaktadır. Çapraz mal karşılaştırması dikkate alındığında, Türk fındığının Türkiye’nin diğer başlıca tarım ürünlerinin (kuru üzüm, incir, kuru kayısı ve antepfıstığı) ihracatına karşı rekabet üstünlüğüne sahip olduğu belirlenmiştir. Çapraz ülke karşılaştırması dikkate alındığında Türkiye’nin, fındık ihraç eden diğer başlıca ülkeler (İtalya, Şili, Azerbaycan, Gürcistan ve Almanya) karşısında karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu görülmektedir. Zamansal karşılaştırma sonuçlarına göre ise Türkiye analiz dönemi boyunca bir önceki seneye göre rekabet durumunu arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Fındık
• İhracat
• Rekabet Gücü
• NRCA

Kaynakça

1. ABDİKOĞLU, D. İ. ve UNAKITAN, G. (2016, March). International Competitiveness Analysis of Hazelnut Export in Turkey. Dimitrov, D.K., Yılmaz, R. & Loschnigg, G. (Eds.). In IBANESS Conference Series (pp. 76-80). Plovdiv/BULGARIA: University of Agribusiness and Rural Development.
2. AKTAŞ, A. R., ÖZTÜRK, E., ve HATIRLI, S. A. (2009). Dünya Fındık Piyasasında Türkiye’nin Rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 1(1), 36-54.
3. BALASSA, B. (1965). Trade Liberalization and “Revealed” Comparative Advantage. Manchester School of Economic and Social Studies, 33(2), 99-123.
4. BARBAROS, R. F., LENGER, A., AKGÜNGÖR, S. ve AYDOĞUŞ, O. (2009). Competitiveness of Turkey in Organic Exports to the European Union Market. In M. Canavari, N.Cantore, A.Castellini, E.Pignatti & R. Spadonni (Eds.), International Marketing and Trade of Quality Food Products (pp. 97-114). Wagenin: Wageningen Academic Publishers.
5. BAYRAMOĞLU, Z. ve GÜNDOĞMUŞ, E. (2007). Dünya Fındık Piyasasının Analizi. Ekonomik Yaklaşım, 18(65), 71-89.
6. DEMİR, M.A. (2020a). Spor Ürünleri Ticaretinde Ülkeler Arası Rekabet Analizi. İçinde İ.Y. Gök & F. Dayı (Eds.), Sporda Finansal, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar (ss. 373-398). Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
7. DEMİR, M. A. (2020b). Türkiye’nin Farmakoloji Sanayindeki Mukayeseli Üstünlüğünün Sektörün İhracatı Üzerine Etkisi: Zaman Serisi Analizi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (20) , 509-530.
8. DEMİRKAN, Ö. ve KARAİBRAHİMOĞLU, S. (2018). Tarımsal Bir Ürün Olarak Fındığın Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Giresun Kent Mekânına Yansımaları. İdealkent, 9(25), 856-884.

9. ERKAN, B. (2012). Türkiye’nin Geleneksel İhraç Tarım Ürünlerinde Uzmanlaşma Düzeyi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 75-83.
10. GÜLTEKİN, S. (2017) Türk Fındığının Uluslararası Rekabet Gücü: M. Porter’ın Dıamond Elmas Modeline Göre Bir Değerlendirme. Kesit Akademi Dergisi, (11), 129-149.
11. GÜNEY, O. İ. (2014). Turkish Hazelnut Production and Export Competition. Yüzüncü Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 24(1), 23-29.
12. HATIRLI, S. A., ÖZKAN, B. VE FERT, C. (2004, August). Competitiveness of Turkish Fruits in the World Market. Bokelman.W (Ed.) In XV International Symposium on Horticultural Economics and Management (pp. 357-364). Berlin/Germany.
13. HOEN, A. R. ve OOSTERHAVEN, J. (2006). On the Measurement of Comparative Advantage. The Annals of Regional Science, 40(3), 677-691.
14. KÖSEKAHYAOĞLU, L. ve ÖZDEMİR, M. B. (2018). Türkiye’nin Fındık, Zeytinyağı ve Kuru Kayısı Ürünlerindeki Rekabet Gücünün Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Yöntemi İle Analizi. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 5(12), 88-107.
15. LAURSEN, K. (1998), Revealed Comparative Advantage and the Alternatives as Measures of International Specialisation. DRUID Working Paper, No. 98-30.
16. LAURSEN, K. (2015). Revealed Comparative Advantage and the Alternatives as Measures of International Specialization. Eurasian Business Review, 5(1), 99-115.
17. PROUDMAN, J. ve REDDING, S. (1998). Openness and Growth. London: The Bank of England.
18. SARAÇOĞLU, S. (2015, November). Türkiye Tarım Ürünlerinin Avrupa Birliği Ülkelerinin Tarım Ürünleri Karşısındaki Uluslararası Rekabet Gücü. EY International Congress on Economics II, Growth,Inequality and Poverty, Ankara.
19. SARIÇOBAN, K. ve KÖSEKAHYAOĞLU, L. (2017). Türkiye’nin Tarımsal Ürünlerdeki İhracat Rekabet Gücünün Ölçülmesi: 1996-2015 Dönemi Üzerine Bir Analiz . ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi , 4 (7) , 78-96.
20. ŞAHİNLİ, M. (2014). Revealed Comparative Advantage And Competitiveness: Turkey Agriculture Sector. Yüzüncü Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 24(3), 210-217.
21. ŞENTÜRK, E. ve KILINÇ, İ. (2020). Düzce Fındık Sektörünün Rekabet Gücü Üzerine Bir Araştırma. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 1-18.
22. T.C. TİCARET BAKANLIĞI (2019). T.C. Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkarlar Ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Fındık Raporu. https://ticaret.gov.tr/data/5d41e59913b87639ac9e02e8/5c41e34d540794faaa011bdfa3466ff3.pdf adresinden elde edilmiştir.
23. VOLLRATH, T. L. (1991). A theoretical Evaluation of Alternative Trade İntensity Measures of Revealed Comparative Advantage. Weltwirtschaftliches Archiv, 127(2), 265-280.
24. YENİSU, E. (2017). Türk Fındık Sektörünün Rekabet Gücü: Balassa Endeksi Yaklaşımı. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(5), 22-37.
25. YU, R., CAİ, J. ve LEUNG, P. (2009). The Normalized Revealed Comparative Advantage İndex. The Annals of Regional Science, 43(1), 267-282.