ŞİRKETLERİN NAKİT AKIŞ ANALİZİNE DAYALI PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: BİST’DE İŞLEM GÖREN ENERJİ ŞİRKETLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Finansal tabloların analiz süreçlerinde kullanılan geleneksek oranlar, firmanın nakit ve nakit benzeri varlıklarının analiz edilmesinde ve yorumlanmasında yetersiz kalabilmektedir. Bu çalışmanın amacı firmaların finansal performansı değerlendirilirken bilanço ve gelir tablosunun yanına nakit akış tablosunun da analiz süreçlerine eklenmesi ile yöneticilerin likit varlıkların yönetimi ile ilgili kararlarına katkı sağlamaktır. Borsa İstanbul (BIST)’da işlem gören ve enerji sektöründe faaliyet gösteren firmaların 2020-2022 yılları arasındaki finansal tabloları “Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri”nden TOPSIS metodu ile analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan nakit akım oranlarının önem düzeylerinin belirlenmesinde Entropi yönteminden yararlanılmıştır. Sektörde yer alan firmaların nakit akışa dayalı finansal performanslarının yıllar bazında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nakit Akım Oranları
• Finansal Performans Analizi
• TOPSIS
• Entropi Yöntemi
• Enerji Sektörü

PERFORMANCE MEASUREMENT OF COMPANIES BASED ON CASH FLOW ANALYSIS: A RESEARCH ON ENERGY COMPANIES TRADED IN BORSA İSTANBUL

Öz

Classic financial ratios used in the analysis process of the company's financial statements; It may not be sufficient for the examination and interpretation of cash and cash equivalents. The aim of this study is to contribute to managers' decisions regarding the management of liquid assets by adding the cash flow statement to the analysis processes alongside the balance sheet and income statement when evaluating the financial performance of companies. The energy companies analyzed by one of the multi-criteria decision-making methods by TOPSIS methodology which operating in Borsa İstanbul (BIST) between the years 2020-2022. In this study, The Entropy methodology was used to determine the importance levels of the cash flow ratios. It has been determined that the cash flow-based financial performances of the companies in the sector vary on a yearly basis.

Anahtar Kelimeler

• Cash Flow Statement Ratios
• Financial Performance Analysis
• TOPSIS
• Entropy Methodology
• Energy Sector.

Kaynakça

1. AKSAKAL, E., & ÇALIŞKAN, E. (2020). Olimpiyatlarda Aday Şehirlerin Seçim Sürecinde Dikkate Alınacak Kriterlerin Entropi Yöntemi İle Değerlendirilmesi. M. Kabak, & Y. Çınar içinde, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri MS Excel Çöümlü Uygulamalar (s. 169-181). Ankara: Nobel Yayıncılık.
2. BAŞ, F. (2021). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinde Kriter Ağırlıklarının Belirlenmesi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
3. BAŞDAR, C. (2019). Finansal Performans ve Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri . İstanbul : Ekin Yayınevi.
4. BEAVER, W. (1966). Financial Ratios As Predictors of Failure. Journal of Accounting Research, 71-111.
5. BÜYÜKATAK, E. (2021). Nakit Akış Oranları Bazlı Finansal Performans Analizi: BİST Kimya Petrol ve Plastik Endeks Şirketleri Üzerine Bir Araştırma. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 51-71.
6. CARSLAW, C. A., & MİLLS, J. R. (1991). Developing Ratios for Effective Cash Flow Statement Analysis. Journal of Accountancy, 63-70.
7. ÇINAR, Y., & KABAK, M. (2020). Çok Kriterli Karar Vermenin Esasları. M. Kabak, & Y. Çınar içinde, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri MS Excel Uygulamaları (s. 1-25). Ankara: Nobel Yayıncılık.
8. İÇ, Y. T. (2020). Covid-19 Yayılımının Ülke Bazında Etkilerinin Analizine Yönelik Bir TOPSIS Modeli. M. Kabak, & Yekin Çınar içinde, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri MS Excel Çözümlü Uygulamaları (s. 123-141). Ankara : Nobel Yayıncılık.

9. JOOSTE, L. (2006). Cash Flow Ratios As a Yardstick for Evaluating Financial Performance in African Businesses. Managerial Finance, 569-576.
10. KAPLANOĞLU, D. D. (2018). Aras ve Copras Yöntemleriyle Nakit Akışına Dayalı Performans Ölçümü: BIST Kimya, Petrol, Kauçuk ve Plastik Ürünler Sektöründe Bir Uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 153-184.
11. SAKARYA, Ş., & AKKUŞ, H. T. (2015). Finansal Performansın Ölçülmesinde Geleneksel Oranlar ile Nakit Akım Oranlarının Karşılaştırılmalı Analizi: BİST Çimento Şirketleri Üzerine TOPSIS Yöntemi ile Uygulama. AKÜ İİBF Dergisi, 109-123.
12. SAKARYA, Ş., & BUDAK, Y. (2022). Covid-19 Pandemi Sürecinde BİST Perakande Ticaret Sektöründe Faaliyet Gösteren Şirketlerin Finansal Performanslarının Geliştirilmiş Entropi Temelli Topsis Yöntemi ile Belirlenmesi. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, 17-39.
13. TÜFEKÇİ, M. (2020). Firmaların Nakit Akış Profileri ile Finansal Performanslarının Karşılaştırılması: BİST'te Bir Uygulama. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
14. UYGURTÜRK, H., & VARGÜN, H. (2016). Finansal Performans Ölçüm Aracı Olarak Nakit Akım Odaklı Finansal Analiz: İnşaat ve Bayındırlık Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 358-369.
15. YILDIRIM, F. (2009). Finansal Tablolar Analizinde Nakit Akış Rasyoları: Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi Sektöründe Bir Uygulama. Manisa: Celal Bayar Üniversitesi.
16. YILMAZ, H. (1999). İşletmelerin Finansal Yönetiminde Nakit Akış Rasyoları. D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 185-198.
17. YILMAZ, M. K., & İçten, O. (2018). Borsa İstanbul’da İşlem Gören Gayrimenkul Yatırım Ortaklarının Nakit Akım Odaklı Finansal Performans Analizi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 73-87.