BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI ÇERÇEVESİNDE AB VE TÜRKİYE’NİN MUKAYESELİ ANALİZİ

Öz

Ekonomik kaygıların yanında sosyal ve çevresel etkileri de dikkate alan bir kalkınma modeli olarak, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 2030 yılı için 17 amaç ve 169 hedef belirlenmek suretiyle somutlaştırılan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) çerçevesinde, AB ile Türkiye’nin geliştirdikleri politika ve uygulama sonuçları, seçilmiş göstergeler üzerinden mukayese edilerek analiz edilmiştir. Yapılan analiz yeşil dönüşüm sürecine giren AB ile aday ülke olan Türkiye’nin SKA’larına ulaşabilmek için uygulayacakları politikalarında uyum seviyesini görebilmek açısından önemlidir. Çünkü Türkiye’nin uyum ve hedeflere ulaşma seviyesi AB üyeliği için olumlu bir etki alanı oluşturabilecektir. Dolayısıyla çalışmanın amacı; Mevcut durum itibariyle Türkiye’nin, AB ile ortaklaştığı BM 2030 yılı hedefleri açısından mukayese edilerek yakınsama ve uyum derecesinin tespit ve tahlil edilmesidir. Çalışmanın sonucunda; AB’ye aday ülke Türkiye’nin mukayese edilen seçili SKA göstergelerine göre AB ortalamasından-istisnalar hariç- negatif ayrıştığı, ayrıca en iyi performans gösteren üye ülke ile arasındaki makasın ise katlanarak açıldığı, mevcut düzeyin üyelik süreci için olumlu etki oluşturamayacağı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürüdürlebilir Kalkınma Amaçları
• Avrupa Birliği
• Türkiye

COMPARATIVE ANALYSIS OF THE EUROPEAN UNION AND TÜRKİYE WITHIN THE FRAMEWORK OF THE UNITED NATIONS SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS

Öz

Within the framework of the Sustainable Development Goals (SDGs), which were developed by the United Nations (UN) as a development model that takes into account social and environmental impacts as well as economic concerns and were concretized by determining 17 goals and 169 targets for 2030, the policy and implementation results the EU and Türkiye was analyzed by comparison on selected indicators. The analysis is important in terms of seeing the level of compliance in the policies that the EU, which has entered the green transformation process, and Türkiye, which is a candidate country, will implement in order to achieve the SDGs. Because Türkiye's level of compliance and achievement of targets can bring out a positive impact for EU membership. Therefore, the aim of the study is; As of the current situation, it is to determine and analyze the degree of convergence and harmony between Türkiye and the EU in terms of the UN 2030 targets. As a result of the study; It has been understood that Türkiye, an EU candidate country, differs negatively from the EU average-excluding exceptions- according to the selected SDG indicators compared, and that the gap between it and the best-performing member country has widened exponentially, and the current level cannot have a positive impact on the membership process.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development Goals
• European Union
• Türkiye

Kaynakça

1. Ada, A. A. (2015). Kümeleme analizi ile AB ülkeleri ve Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma açısından değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (29).
2. Ada, A. A. & Kılıç, Z., (2015). Sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir bankacılık: AB ve Türkiye’deki uygulamalar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (42).
3. Arıman, Y. (2023). Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda Türkiye ve OECD ülkelerinde eğitim harcamalarının analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 41, 213- 231. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1350224
4. Aruoba, Ç. (1997). Çevre ekonomisi, gelişme ekonomisi. R. Keleş (ed.), İnsan çevre toplum. 2. Baskı, İmge Yayınları.
5. Ay, S. (2017). Sürdürülebilir kalkınmayı ölçmek: Türkiye üzerine bir değerlendirme. Paradoks Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 2017, Cilt: 13, Sayı: Özel Sayı-1, 85-100, ISSN: 1305-7979
6. Aybay, A. (1997). Çevre ve hukuk. R. Keleş (ed.), İnsan çevre toplum. 2. Baskı, İmge Yayınları.
7. Bolayır, S. & Eroğlu, İ. (2024). Türkiye’de Sürdürülebilir kalkınma. Sakarya İktisat Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2024, 1-22
8. Callenbach, E. (2011). Ekoloji Cep Rehberi. (E. Özkan, Çev.). 2. Baskı, Sinek Sekiz Yayınevi.

9. Cumhurbaşkanlığı, (2019). Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/03/Surdurulebilir-Kalkinma-Amaclari- Degerlendirme-Raporu_13_12_2019-WEB.pdf
10. Dağdemir, Ö. (2015). Çevre sorunlarına ekonomik yaklaşımlar ve optimal politika arayışları. 3. Baskı, Gazi Kitabevi.
11. Eurostat, (2021). Sustainable development in the European Union, monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-flagship-publications/-/KS-03-21-096
12. Eurostat, (2023). Sustainable development in the European Union, monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-flagship-publications/w/ks-04-23- 184
13. Güney, T. (2017). Sürdürülebilir kalkınma açısından ekonomik özgürlüğün önemi: Panel veri analizi. Karaman KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19 (32): 8-14, 2017 ISSN: 2147 - 7833
14. Kahreman, Y. (2024). AB ülkeleri için 2008 krizi sonrası ESG kapsamında sürdürülebilir kalkınma performansının değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 43, 73-90. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1414127
15. Keleş, R., Hamamcı, C. & Çoban, A. (2012). Çevre Politikası. 7. Baskı, İmge Kitabevi Yayınları. Kışlalıoğlu, M. &
16. Berkes, F. (2010). Çevre ve Ekoloji. 12. Baskı, Remzi Kitabevi.
17. Kovel, (2002), Aktaran Albayrak, E.N., Gökçe, A. (2015). Ekonomik büyüme ve çevresel kirlilik ilişkisi: Çevresel Kuznets Eğrisi ve Türkiye örneği. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 2
18. Mete, E. (2020). Sürdürülebilir kalkınma kapsamında yeşil lojistik: Avrupa Birliği ve Türkiye Örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 383-396, https://doi.org/10.38155/ksbd.790740
19. Özkan, K. E. (2017). Sürdürülebilir kalkınma bağlamında çevre sorunlarının önemi: Türkiye ve AB karşılaştırması (Yayın No.466055). [Yüksek lisans tezi, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
20. Porritt, J. (1989). Yeşil Politika. (A. Türker, Çev.). 2. Baskı, Ayrıntı Yayınları.
21. Sachs, J.D., Lafortune, G., Fuller, G. & Drumm, E. (2023). Implementing the SDG stimulus, sustainable development report 2023. Sustainable development solutions network (SDSN), Paris. https://s3.amazonaws.com/sustainabledevelopment.report/2023/sustainable-development-report-2023.pdf
22. Sönmez, N. (1997). Çevre, toprak ve insan. R. Keleş (ed.), İnsan çevre toplum. 2. Baskı, İmge Yayınları.
23. Veysikarani, D. (2023). Çok boyutlu ölçekleme analizi ile Avrupa Birliği ülkelerinin ve Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma düzeylerinin karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Yıl: 2023, Cilt: 14, Sayı: 100. Yıl Özel Sayısı, 173-199, ISSN: 1308-9552 Wu, J., Guo, S., Huang, H., Liu, W. & Xiang, Y. (2018). Information and communications technologies for sustainable development goals: State-of-the-Art, Needs and Perspectives, IEEE Communications Surveys & Tutorials, 20. 2389-2406. 10.1109/COMST.2018.2812301
24. İnternet Kaynakları Club of Rome, (1972). The limiths to growth. https://www.clubofrome.org/publication/the-limits-to-growth/ (E.T: 02.05.2019)
25. Eurostat, Data browser, Sustainable development goals Database, Selected datasets, sdg No: [1 ,10], [1 ,20], [1 ,31], [1,41], [1 ,50], [11 ,11], [11 ,20], [2 ,10], [2 ,30], [2 ,40], [2 ,60], [3 ,20], [3 ,41], [3 ,42], [3 ,60]. https://ec.europa.eu/eurostat/web/sdi/database
26. Dışişleri Bakanlığı, (2019). Çevre, iklim değişikliği ve suya dair sürdürülebilir kalkınma hedefleri. http://www.mfa.gov.tr/surdurulebilir-kalkinma.tr.mfa (E. T.: 05.04.2019).
27. Dünya Bankası, (2021). Life expectancy at birth, total (years). https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.IN?end=2021&most_recent_value_desc=false&start=1 960& view=chart (E.T.: 20.04.2024)
28. SDSN, (2022). Sustainable development solutions network. Rankings The overall performance of European countries. https://eu-dashboards.sdgindex.org/rankings (E.T.: 08.04.2024) United Nations, (2015a), Department of Economic and Social Affairs sustainable development, the 17 goals, https://sdgs.un.org/goals (E.T.: 08.04.2024)
29. United Nations, (2015b). General Assembly, Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015. https://www.un.org/en/development/desa/population/migration/generalassembly/docs/globalcompact/A _ RES_70_1_E.pdf (E.T: 10.02.2024)
30. United Nations, (2015c). United Nations Development Programme, Sustainable development, https://www.undp.org/sustainable-development-goals/no-poverty (E.T.: 15.04.2024)
31. United Nations, (2015d). Sustainable Development, Goals (https://www.un.org/sustainabledevelopment/poverty/). (E.T.:15.04.2024)
32. United Nations, (2015e). Sustainable Development, Goals (https://www.undp.org/sustainable-development- goals/zero-hunger). (E.T.: 15.04.2024)
33. United Nations, (2015f). Sustainable Development, Goals (https://www.un.org/sustainabledevelopment/hunger/).(E.T.: 16.04.2024)
34. United Nations, (2015g). Sustainable Development, Goals (https://www.un.org/sustainabledevelopment/health/).(E.T.: 18.04.2024)
35. United Nations, (2015h). United Nations Development Programme, Sustainable development (https://www.undp.org/sustainable-development-goals/good-health). (E.T.: 18.04.2024)