BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma

Tuğba Koyuncu

doi:10.29106/fesa.423051

BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma

Öz

Tüm dünyada özellikle son zamanlarda borsa endeksleri çeşitli ekonomik, siyasi, politik ve psikolojik nedenler dolayısıyla etkilenebilmektedir. Bu durum son dönemlerde araştırmacıların oldukça dikkatini çekmiş ve incelenmiştir. Bu nedenle çalışmanın amacı BİST-100 endeksi ile enflasyon oranları, faiz oranları, sanayi üretim endeksi ve reel ekonomik büyüme gibi makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 1988-2016 yılları verileri kullanılarak DF-GLS birim kök testi, eş bütünleşme testleri ve FMOLS ve DOLS regresyon analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda genel olarak makro ekonomik değişkenler ile BİST-100 arasında ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Enflasyon ve sanayi üretim endeksi üzerindeki bir artışın BİST-100 endeksini artıracağı, faiz oranları ve reel ekonomik büyümenin ise negatif etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

: BİST-100 Endeksi,Makro Ekonomik Değişkenler,Birim Kök Testi,FMOLS ve DOLS Testleri

Kaynakça

Aktaş, Metin; Akdağ, Saffet(2013) “ Türkiye’de Ekonomik Faktörlerin Hisse senedi Fiyatları ile İlişkilerinin Araştırılması”, International Journal Social Science Research”, S:2, ss:50-67.
Albayrak, A.S.; Öztürk, N.; Tüylüoğlu, Ş.(2012) “Makro Ekonomik Değişkenler ile Sermaye Hareketlerinin IMKB-100 Endeksi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, C:8, S:2, ss:1-22.
Albeni, Mesut; Demir, Yusuf(2005) “Makro Ekonomik Göstergelerin Mali Sektör Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi(IMKB Uygulamalı)”, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S:14.
Alagidede, P.; Panagiodis, T.; Zhang, Xu(2010) “Causal Relationship Between Stock Prices and Exhange Rates”, Stirling Economics Discussion Paper, S:5, ss:1-21.
Al-Sharkas, Adel A.(2004) “ The Dynamic Relationship Between Macroeconomic Faktors and The Jordanian Stock Market”, International Journal of Applied Econometrics and Quantitative Studies, C:1,S:1, ss:94-114.
Ayaydın, Hasan; Dağlı, Hüseyin(2012) “Gelişen Piyasalarda Hisse Senedi Getirisini Etkileyen Makro Ekonomik Değişkenler Üzerine Bir İnceleme: Panel Veri Analizi”, Atatürk Üniversitesi iktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C:26, S:3-4, ss:45-65.
Aydın, Alev D.; Çalışkan Çavdar, Şeyma(2015) “Comparision of Prediction Performances of, Artifical Neural Network(ANN) and Vector Autoregressive(VAR) Models by Using The Macroeconomic Variables of Gold Prices, Borsa İstanbul(BİST)100 Index and US Dolar-Turkish Lira(USD/TRY) Exchange Rates”, Procedia Economics and Finance, S:30, ss:3-14.
Bahloul, S.; Mroua, M.; Naifar, N.(2017) “ The İmpact of Macroeconomic and Conventional Stock Market Variables on Islamic İndex Returns under Regime Switching”, Borsa İstanbul Review, C:17, S:1, ss:62-74.

Çakmur Yırdırtan, Dina(2007) “Effects of Macroeconomic Variables on İstanbul Stock Exchange Indexes, The Case of Turkish Stock Exchange Market”, Marmara University
Direkçi, Tuba B.; Kaygusuz, Sinan(2013) “ Kısa Vadeli Sermaye Hareketlerinin Makro Ekonomik Değişkenler ile Olan Etkileşimi: Türkiye Örneği”, Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, S:9, ss:28-42.
Dizdarlar, Işın; Derindere, Sinem(2008) “Hisse Senedi Endeksini Etkileyen Faktörler: IMKB 100 Endeksini Etkileyen Makro Ekonomik Göstergeler Üzerine Bir Araştırma”, Yönetim, S:61, ss:113-124.
Federova, E.; Wallenius, L.; Collan, M.(2014) “ The Impact of Euro Area Macroeconomic Announcements on CIVETS Stock Markets”, Procedia Economic and Finance, S:15, ss:27-37.
Karagöz, Kadir; Keskin, Rıdvan(2015) “Impact of Fiscal Policiy on the Macroeconomic Aggregates in Turkey: Evidence From BVAR Model”, Procedia Economic and Finance, S:38, ss:408-420.
Kaya, V.; Çömlekçi, İ.; Kara, O.(2013) “ Hisse senedi Getirilerini Etkileyen Makro Ekonomik Değişkenler: 2002-2012 Türkiye Örneği”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S:35
Kendirli, Selçuk; Çankaya, Muhammet(2016) “ Döviz Kuru ve Enflasyonun BİST Banka Endeksi Üzerindeki Etkisi”, Manas Sosyal Araştırma Dergisi, C:5, S:3, ss:215-227.
Morales, Lucia(2007) “The Dynamic Relationship Between Stock Prices and Exhange Rates: Evidence From Transition Economies”, School of Accounting and Finance, S:6, ss:1-28.
Mutuku, Cyrus; Ngeny, Kirwa L.(2014) “ Macroeconomic Variables and The Kenyan Equity Market: A Time Series Analysis”, Bussiness and Economic Research, C:5, S:1, ss:1-10
Oktay, Tuğba(2013) “ Hisse Senedi Fiyatlarını Etkileyen Makro Ekonomik Faktörler: BİST’ de Yer Alan Otomotiv ve İnşaat Sektörleri Üzerine Bir Uygulama”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Özer, A.; Kaya, A.; Özer, N.(2011) “Hisse Senedi Fiyatları ile Makro Ekonomik Değişkenlerin Etkileşimi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C:26, S:1, ss:163-182
Öztürk, Beyamil(2008) “Makro Ekonomik Faktörlerin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Ulusal-100 Endeksi ve Volatilitesi Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
Prathan, R.P.; Arvin, M.B.; Ghoshray, A.(2015) “The Dynamics of Economic Growth, Oil Prices, Stock Market Debpth and Other Macroeconomic Variables: Evidence from The G-20 Countries”, International Review of Financial Analysis, S:39, ss:84-95.
Rahman, Md. Lutfur; Uddin, Jashim(2008) “Relationship Between Stock Prices and Exchange Rates: Evidence From Bangladesh”, International Journal of Business and Management, C:3, S:9, ss:52-57.
Rashid, Abdul; Muhammad, Naem(2002) “Stock Prices and Exhange Rates: Are They Related ? Evidence From South Asian Countries”
Ross, Stephen A.(1976) “The Arbitrage Theory of Capital Asset Pricing”, Journal of Economic Theory, S:13, ss:341-369.
Sayılgan, Güven; Süslü, Cemil(2011) “ Makro Ekonomik Faktörlerin Hisse senedi Getirilerine Etkisi: Türkiye ve Gelişmekte Olan Piyasalar Üzerine Bir İnceleme”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, C:5, S:1, ss:73-96.
Savaş, İncilay; Can, İsmail(2011) “Euro-Dolar Paritesi ve Reel Döviz Kurunun IMKB-100 Endeksine Etkisi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, C:6, S:1, ss:323-339.
Sevinç, Erkan(2014) “ Makro Ekonomik Değişkenlerin BİST-30 Endeksinde İşlem Gören Hisse Senedi Getirileri Üzerindeki Etkilerinin Arbitraj Fiyatlama Modeli Kullanarak Belirlenmesi”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, C:43, S:2, ss:271-292.
Sönmez, Feriştah; Terzioğlu, Mustafa(2007) “Gayri Safi Milli Hasıla IMKB 100 Endeksini Etkiliyor mu?”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S:33, ss:96-101.
Stocks,J.H.; Watson, M.V.(1993), “A Simple Estimator of Cointegration Vector in Higher Order Integrated Systems”, Econometrica, ss:783-820.
Taçalı, Eda D.(2008) “Hisse Senedi Getirilerini Etkileyen Makro Ekonomik Faktörlerin Arbitraj Fiyatlama Modeli ile Analizi: Türkiye Örneği”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Tran, Thi Bich Ngec(2017) “Speculative Bubbles in Emerging Stock Markets and Macroeconomic Faktor: A New Emprical Evidence for Asia and Latin America”, Research İnternational Bussiness and Finance, S:42, ss:454-467.
Yılmaz, Ö.; Güngör, B.; Kaya, V.(2006) “Hisse Senedi Fiyatları ve Makro Ekonomik Değişkenler Arasındaki Eş Bütünleşme ve Nedensellik”, IMKB Dergisi, C:9, S:34.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuğba Koyuncu ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2018

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.29106/fesa.423051

IZ

https://izlik.org/JA64MA94CN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koyuncu, T. (2018). BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(3), 615-624. https://doi.org/10.29106/fesa.423051

AMA

1.Koyuncu T. BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. FESA. 2018;3(3):615-624. doi:10.29106/fesa.423051

Chicago

Koyuncu, Tuğba. 2018. “BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 3 (3): 615-24. https://doi.org/10.29106/fesa.423051.

EndNote

Koyuncu T (01 Eylül 2018) BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 3 3 615–624.

IEEE

[1]T. Koyuncu, “BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma”, FESA, c. 3, sy 3, ss. 615–624, Eyl. 2018, doi: 10.29106/fesa.423051.

ISNAD

Koyuncu, Tuğba. “BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 3/3 (01 Eylül 2018): 615-624. https://doi.org/10.29106/fesa.423051.

JAMA

1.Koyuncu T. BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. FESA. 2018;3:615–624.

MLA

Koyuncu, Tuğba. “BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 3, sy 3, Eylül 2018, ss. 615-24, doi:10.29106/fesa.423051.

Vancouver

1.Tuğba Koyuncu. BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. FESA. 01 Eylül 2018;3(3):615-24. doi:10.29106/fesa.423051

BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİNİN SEÇİLMİŞ MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR AMPİRİK ANALİZ: 2001 TÜRKİYE FİNANSAL KRİZİ ÖRNEĞİ

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.38155/ksbd.888108

Kira Sertifikası (Sukuk), BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ve Devlet Tahvili Arasındaki Zamanla Değişen Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği

Fiscaoeconomia

https://doi.org/10.25295/fsecon.1195016

BORSA ENDEKSİ VE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ ZAMANLA DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BİST X100 ENDEKSİ ÜZERİNDEN AMPİRİK KANITLAR

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute

https://doi.org/10.30794/pausbed.1369219

BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma

BİST-100 Endeksinin Makroekonomik Değişkenler ile İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

BORSA İSTANBUL MALİ ENDEKSİ İLE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLERİN ARDL SINIR TESTİ İLE ANALİZİ

BIST-30 ENDEKSİNDE YER ALAN PAYLARIN ORTAK HAREKETLERİNİN VERİ MADENCİLİĞİ KAPSAMINDA BİRLİKTELİK KURALI İLE İNCELENMESİ

Altın Fiyatlarının BİST100 Endeksi Üzerine Etkisinin VAR Modeli ile Analizi

BORSA İSTANBUL 100 ENDEKSİNİN SEÇİLMİŞ MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR AMPİRİK ANALİZ: 2001 TÜRKİYE FİNANSAL KRİZİ ÖRNEĞİ

Türkiye'de Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Zaman Serileri Analizi

Finansal Oranlar ve Sanayi Üretim Endeksi ile Getiri Arasındaki Asimetrik İlişki: BİST İmalat Sanayii Uygulaması

Seçilmiş Makroekonomik Değişkenlerin Bist100 Endeksi Üzerindeki Asimetrik Etkileri

BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ve makroekonomik veriler arasındaki ilişkinin garch modelleri çerçevesinde incelenmesi

The Effect of Selected Macroeconomic Variables and Expectation Indices on the BIST 100 Index

Kira Sertifikası (Sukuk), BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ve Devlet Tahvili Arasındaki Zamanla Değişen Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği

A 10-Year Analysis of Housing Prices and The Influence of Economic Factors in Turkey

The Impact of Selected Macroeconomic Variables on the BIST Banking Index: Example of Türkiye in 2002-2023

TÜRKİYE’DE BÜTÇE AÇIKLARININ BİST-100 ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

BORSA ENDEKSİ VE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ ZAMANLA DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BİST X100 ENDEKSİ ÜZERİNDEN AMPİRİK KANITLAR

The Effect of Budget Deficits on Stock Market Returns in Emerging Markets: A Panel VAR Analysis

XAKUR Endeksinde Yer Alan Hisselerin Ortak Hareketlerinin Birliktelik Kural Analizi ile Belirlenmesi

BİST Sınai Endeksi ile Sanayi Üretim Endeksi, GEPU, Ticari Kredi Faizi ve Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişki

ENFLASYONUN HİSSE SENEDİ FİYATLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

The Causality Relationship between Exchange Rate Protected Deposits and Investment Instruments: Evidence from Türkiye

Politik İstikrarın Borsa Endeks Getirileri Üzerindeki Etkisi: Gelişen Ekonomiler Üzerine Bir Uygulama