Cumhuriyet Modernleşmesi Yolunda Bir Dilemma: En Güzel Bacaklı Kadın Yarışmaları

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 78 - 101, 02.01.2026

Umut Açık

https://doi.org/10.61960/fikriyat.1811016

Öz

Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kadının toplumsal konumu ele alınarak genel tarihsel bir çerçeve çizilmiştir. Osmanlı’da kadınların tarihi bağlamında Tanzimat, II. Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı gibi üç temel kırılma noktası tespit edilmiştir. Ayrıca Cumhuriyet’in ilanı ve Medeni Kanun’un kabulü gibi gelişmeler üzerinden kadının değişen toplumsal rolü tartışılmıştır. İkinci bölümde, daha önce incelenmemiş olan 1925 tarihli “güzel bacak yarışması” detaylı biçimde irdelenerek, dönemin toplumsal dinamikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölüm ise makalenin odak noktasını oluşturan ve Vakit gazetesi tarafından 1931’de düzenlenen yarışmaya ayrılmıştır. Bu yarışma etrafında kamuoyunun kadınlara ve bedenlerine yaklaşımı modernleşme süreciyle birlikte değerlendirilmiştir. Güzel bacaklı kadın yarışması eksenindeki tartışmaların genellikle “ahlak” kavramı etrafında şekillendiği gözlemlenmiştir. Bu çalışma söz konusu tartışmaları da içerecek biçimde mevcut polemikleri çok yönlü bir şekilde incelemeyi hedeflemektedir. Böylelikle çalışma, Cumhuriyet’in kadın politikalarını, bu yarışmalara yönelen tepkileri, siyasi-ideolojik tartışmaları, kadınların konumunu güzel bacaklı kadın yarışmaları üzerinden ele alarak literatüre yeni bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Güzel Bacak Yarışması , Erken Cumhuriyet Dönemi , Modernleşme , Kadın , Geleneksellik

A Dilemma on the Path to Republic Modernization: Competitions for Women with the Most Beautiful Legs

Öz

This study consists of three main parts. In the first part, a general historical framework is drawn by discussing the social position of women from the Ottoman Empire to the Republic. In the context of women's history in the Ottoman Empire, three main breaking points have been identified: Tanzimat, the Second Constitutional Era, and World War I. Additionally, the changing social role of women was discussed through developments such as the proclamation of the Republic and the adoption of the Civil Code. In the second part, the "beautiful legs contest" of 1925, which has not been examined before, is examined in detail and the social dynamics of the period are tried to be revealed. The third and final section is devoted to the competition organized by the Vakit newspaper in 1931, which forms the focal point of the article. Around this competition, the public's approach to women and their bodies was evaluated along with the modernization process. It has been observed that discussions around the contest of women with beautiful legs are generally shaped around the concept of "morality". This study aims to examine the current polemics in a multifaceted manner, including the discussions in question. Thus, the study aims to provide a new perspective to the literature by examining the women's policies of the Republic, the reactions to these competitions, political-ideological debates, and the position of women through the women with beautiful legs competitions.

Anahtar Kelimeler

Beautiful Legs Competition , Early Republican Period , Modernization , Women , Traditionalism.

Kaynakça

• Adams, C. J. (2024). Etin cinsel politikası: Feminist-vejetaryen eleştirel kuram. Ayrıntı Yayınları.
• Âsım, S. (2021). Türk Kadınlığı Üzerine: Türk Kadınlığının Tereddisi Yahud Karılaşmak. Mavi Gök Yayınları.
• Akagündüz, Ü. (2013). Kadın ve kadınlığa dair II. Meşrutiyet dönemi dergilerinden yansımalar (1908–1918). Folklor/Edebiyat, 19(73), 63–80.
• Asım, M. (1931, 25 Kânunusani). Ahlak Telakkilerinde Anarşi Var!. Vakit, s. 4.
• Balsoy, G. E. (2024). Kahraman Doktor İhtiyar Acuzeye Karşı: Geç Osmanlı Doğum Politikaları. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Bulut, S. (2013). Türkçülerin penceresinden Osmanlı’da kadın meselesi ve Orta Asya referansı. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (10), 313–336.
• Çakır, S. (2021). Osmanlı Kadın Hareketi. Metis Yayınları.
• Cin, H. (1988). İslam ve Osmanlı Hukukunda Evlenme. Selçuk Üniversitesi Yayınları.
• Eke, N. P. (2023). Cumhuriyet kadınının değişen silüeti: İdeolojik bir araç olarak güzellik yarışmaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı), 147–170. https://doi.org/10.18037/ausbd.1302698
• Engels, F. (2020). Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni. Yordam Kitap.
• Rıfkı, F. (1931, 30 Kanunusani). Bir Anket. Hakimiyeti Milliye, s. 1.
• Felek. (1931, 20 Kanunusani). Güzellik Bahsi. Milliyet, s. 4.
• Gelgeç Bakacak, A. (2009). Cumhuriyet dönemi kadın imgesi üzerine bir değerlendirme. Atatürk Yolu Dergisi, 11(44), 627–638. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000306
• Gündüz, M. (2022). Atatürk döneminde toplumu dönüştürmenin aracı olarak Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği güzellik yarışmaları. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi (eski ad: Türkiye Araştırmaları Dergisi), (41), 58–79. https://doi.org/10.17829/turcom.1050441 Keçeci Kurt, S. (2015). II. Meşrutiyet dönemi Osmanlı kadın dergilerinde aile ve evlilik algısı. Belleten, 79(286), 1073–1098. https://doi.org/10.37879/belleten.2015.1073
• Kenanoğlu, M.M. (2006). 1858 Arazi Kanunnamesi ve Uygulanması. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, (1), 107-138.
• Köse, O. (2007). XVIII. yüzyıl sonları Rus ve Avusturya savaşları esnasında Osmanlı Devleti’nde bir uygulama: İstanbul’da içki ve fuhuş yasağı. Journal of Turkish Studies / Turkish Studies, 2(1), 104–123. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.37
• Küçüktiryaki, A. Y. (2014). Osmanlı Devleti’nde Tanzimat sonrası aile hukuku alanındaki gelişmeler ve Hukuk-ı Aile Kararnamesi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(26), 177–201. https://doi.org/10.14395/jdiv158
• Özbay, F. (2019). Kadın Emeği: Seçme Yazılar. İletişim Yayınları.
• Sagaert, C. (2020). Kadın Çirkinliğinin Tarihi. Maya Kitap.
• Etem, S. (1931, 6 Ocak). Darülfünundaki Hoca Efendi, Sen De Dinle!. Vakit, s. 5.
• Sancar, S. (2014). Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti: Erkekler Devlet, Kadınlar Aile Kurar. İletişim Yayınları.
• Şükrü, A. (1931, 24 Kânunusani). Kraliçelik. Milliyet, s. 1.
• Tokuroğlu, B. (2023). Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet’e Kadın Hareketi: Devlet Feminizmi. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, (65), 30-51.
• Toplu İğne. (1931, 5 Kânunusani). Bir Ahlak Hocası. Vakit, s. 4.
• Toplu İğne. (1931, 6 Kânunusani). Gene Bacak Bahsi. Vakit, s. 4.
• Toprak, Z. (2019). Türkiye’de Yeni Hayat: İnkılap ve Travma 1908–1928. Doğan Kitap.
• Toprak, Z. (2022). Türkiye’de Kadın Özgürlüğü ve Feminizm (1908–1935). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Tunç Yaşar, F. (2024). II. Meşrutiyet döneminde ideal kadın yurttaşı yetiştirmek: Kızlara Mahsus Malumat-ı Medeniye Dersleri. A. Kaymak, S. Eren, S. Nurdan, K. Güney & M. Özler (Eds.), XIX. Türk Tarih Kongresi bildirileri, 3–7 Ekim 2022 (ss. 1493-1506). Türk Tarih Kurumu.
• Vâ-Nû. (1939, 13 Temmuz). Biçimsiz Bacaklar. Akşam, s. 3.
• Yıldız, F. (2019). Türkiye’de ilk güzellik yarışmaları ve basının öncü rolü: Genç Cumhuriyet’in asri güzelleri. Etkileşim, (4), 66–87. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2019.4.64