SOSYAL HİZMET UZMANI ADAYLARININ SOSYAL SORUN ÇÖZME DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Sosyal hizmet, bireylerin sosyal işlevselliklerini arttırmak için sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunmayı amaçlayan başta dezavantajlı gruplar olmak üzere tüm birey ve toplumun refahını önceleyen bir meslek ve disiplindir. Sosyal hizmet uzmanı adaylarının gelecekte nitelikli hizmet sunabilmeleri için kendi yaşamlarında karşılaşabilecekleri sosyal sorunları çözebilme becerisine sahip olmalarının önemli bir yerde durduğu düşünülmektedir. Bu anlamda sosyal hizmet uzmanı adaylarının sorun çözme becerilerini tespit etmenin ve geliştirmeye yönelik adımların belirlenmesinin gerekli olduğu değerlendirilmektedir. Bu araştırma, sosyal hizmet uzmanı adaylarının sosyal sorun çözme düzeylerinin bazı değişkenlerle arasındaki ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Afyon Kocatepe Üniversitesi sosyal hizmet bölümündeki gönüllü 163 kişi katılım sağlamıştır. Araştırmada Sosyo-demografik Bilgi Formu ve Sosyal Sorun Çözme Envanteri kullanılmıştır. Katılımcılar genel olarak ortalamanın üzerinde sosyal sorun çözme becerisine sahiptir. Sosyal sorunları çözerken daha çok düşünme ve eyleme dayalı rasyonel sorun çözme yöntemini kullanmaktadırlar. Katılımcıların sosyal sorun çözme düzeyi ile öğrenim gördükleri sınıf, aile yapısı, yaşadıkları yer ve sosyal sorunlara ilgi düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Cinsiyet ve sosyal hizmet bölümünü isteyerek seçme, katılımcıların sosyal sorun çözme düzeyinde herhangi bir farklılık göstermemektedir. Tüm sonuçlar kapsamında sosyal hizmet uzmanı adaylarının sosyal sorunlara sahip müracaatçılarla çalışacakları göz önünde bulundurulduğunda sorun çözme becerilerini geliştirmeleri kapsamında önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Sorun
• Sorun Çözme
• Sosyal Hizmet Uzmanı Adayı

Examining of Social Problem Solving Levels of Social Worker Candidates According to Some Variables

Öz

The field of social work is a professional discipline with the objective of addressing the social problems that hinder the functioning of individuals in society. The primary focus of the social work profession is to enhance the well-being of all individuals, particularly those who face social disadvantage or marginalization. One might posit that it is crucial for social work candidates to be able to address social issues that they may encounter in their own lives, in order to ensure that they are adequately prepared to deliver qualified services in the future. From this standpoint, it is deemed essential to ascertain the problem-solving abilities of social worker candidates and to delineate strategies for their enhancement. The objective of this study was to examine the association between the social problem-solving abilities of social work candidate and several variables. A total of 163 participants from the Department of Social Work at Afyon Kocatepe University were involved in the study. Socio-demographic Information Form and Social Problem-Solving Inventory were used in the study. The majority of participants demonstrated above-average social problem-solving abilities. The findings indicated that there was no significant correlation between participants' sexual orientations and their capacity to resolve societal problems. The findings revealed the need to foster the problem-solving abilities of social work candidates, as they will be working with individuals facing social issues in their practice.

Anahtar Kelimeler

• Social Problem
• Problem Solving
• Social Worker Candidates

Kaynakça

1. Altındal, H. (2022). Üniversite ve bölüm tercih nedenleri: Sosyal hizmet bölümü örneği, Ankara: İksad Yayınevi. https://iksadyayinevi.com/wp-content/uploads/2022/11/UNIVERSITE-VE-BOLUM-TERCIH-NEDENLERI-SOSYAL-HIZMET-BOLUMU-ORNEGI.pdf.
2. Altınok, S. (2015). Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin sorun çözme becerilerinin ölçülmesi: Yalova örneği, [Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi] https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/106583/yokAcikBilim_10084022.pdf?sequence=-1&isAllowed=y
3. Arslan, T. ve Tarı Selçuk, K. (2023). Gençlik merkezi faaliyetlerine katılan 18- 29 yaş gençlerde serbest zaman tatmin düzeyinin sosyal sorun çözme becerileri ile ilişkisi. BANÜ Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 22-31. https://doi: 10.46413/boneyusbad.1197270
4. Arslantürk, G. ve Harput, D. (2024). Ortaokul öğrencilerinde sosyal sorun çözme becerilerinin değerlendirilmesi: Araç-amaç sorun çözme prosedürü Türkçe uyarlaması. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 138-151. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1260612
5. Asimopoulos, C., Martinaki S. and Maniadaki K. (2018). Problem-solving skills and mental health of social work students in Greece. The Journal of Social Sciences Research, 4(11), 220-228. https://doi.org/10.32861/jssr.411.220.228
6. Aydemir, L. (2018). Üniversite öğrencilerinin meslek tercihlerini belirleyen faktörlere yönelik bir inceleme. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(5), 713–723. https://doi.org/10.18506/anemon.378084
7. Aydemir, İ., Artan, T. ve Öngören, B. (2021). The investigation of social work student’s social problem-solving orientation and problem-solving styles. Archives of Health Science Research, 8(1), 17-25 https://doi.org/10.5152/ArcHealthSciRes.2021.20036
8. Başer, D. ve Akçay, S. (2019). Sosyal hizmet öğrencilerinin sorun yaşadıkları alanların ve yardım arama davranışlarının incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 14(20), 421-440. https://doi.org/10.26466/opus.595087

9. Bozdağ Tulum, A. (2023). Sosyal problemlerin tahlilinde göz önünde bulundurulması gereken hususlar. Zeitschrift für die Welt der Türken, 15(2), 165-180. https://doi.org/10.46291/ZfWT/150212
10. Çalışkan, E. (2019). Öğretmen adaylarının sosyal girişimcilik özellikleri ile sosyal sorun çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 2(2), 93-114. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fmgted/issue/50283/602672
11. Danış, Z. ve Kara, H.Z. (2016). Sosyal hizmette problem çözme yaklaşımı. The Journal of Academic Social Science Studies, 45(3), 1-10. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3352.
12. Duyan, V. ve Gelbal, S. (2008). Sosyal sorun çözme envanterinin Türkçe’ye uyarlama çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 19(1); 7-28. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsh/issue/48422/613487
13. D’Zurilla, T. J. and Nezu, A. M. (1999) Problem-solving therapy: A social competence approach to clinical intervention (2nd ed.). New York: Springer.
14. D'Zurilla, T. J., Nezu, A. M. and Maydeu-Olivares, A. (2004). Social Problem Solving: Theory and Assessment. Chang E. C., D'Zurilla T. J., and Sanna L. J. (Eds.), Social Problem Solving: Theory, research, and training içinde (11–27 ss.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10805-001
15. Elliott, T., Herrick, S., MacNair-Semands R. and Harkins, S. (1994). Personality correlates of selfappraised problem-solving ability: Problem orientation and trait affectivity. Journal of Personality Assessment, 63, 489–505.
16. Elkin, N ve Karadağlı, F. (2015). Üniversite öğrencilerinin sorun çözme becerilerinin değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 11-18.
17. Engin, E. ve diğerleri (2023). Sorun çözme terapisi temelli psikiyatri hemşireliği yaklaşımının üniversite öğrencilerinin yaşadıkları ruhsal belirtiler üzerine etkisi. Journal of Ege University Nursing Faculty, 39(1), 55-62. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1036992
18. Erdoğan S. ve Purutçuoğlu E. (2015). Okul öncesi öğretmenliği programı ile sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin sorun çözme becerilerinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 42, 223-237, https://doi:10.15285/ebd.46461
19. Eskin, M. ve Aycan, Z. (2009). Gözden geçirilmiş sosyal sorun çözme envanterinin Türkçe ’ye uyarlanması güvenirlik ve geçerlik analizi. Türk Psikoloji Yazıları, 12(23), 1-10. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/94116/
20. Eskin M. (2014). Sorun çözme terapisi, Ankara: HYB Basım Yayın
21. Fortune, A.E. (1984). Problem-solving ability of social work students. Journal of Education of Social Work, 20(2), 25-33. https://www.jstor.org/stable/41350694
22. Genç, Z.S. ve Kalafat, T. (2007). Öğretmen adaylarının demokratik tutumları ile problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(22), 10-22.
23. George, D. and Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference. 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson.
24. Güdük, E. (2022). Sosyal Hizmet Bölümü öğrencilerinin sorun çözme becerileri ile sosyal öz-yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
25. Hamamcı, Z. ve Çetin, C. (2023). İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile sosyal sorun çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(92), 300-312. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.3473Işık, M. ve Erdoğan, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin sosyal sorun çözme becerileri sürecinde öğrenci topluluklarının rolü: Süleyman Demirel üniversitesi örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23 (1), 240-256.
26. Kallen, D. J., Miller, D. and Daniels, A. (1989) Sociology, social work and social problems. Sociological Practice, 7(1), 97-109. https://digitalcommons.wayne.edu/socprac/vol7/iss1/14
27. Koç, S.Ç. (2015). Sosyal hizmet uzmanlarının sorun çözme becerileri üzerine bir araştırma, [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi] https://openaccess.hacettepe.edu.tr/xmlui/handle/11655/254
28. Korkut, F. (2002). Lise öğrencilerinin sorun çözme becerileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 177-184. http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/962-published.pdf
29. Maydeu-Olivares, A. and D’Zurilla, T.J. (1995) A factor analysis of the social problem-solving inventory using polychoric correlations. European Journal of Psychological Assessment, 11, 98-107. https://doi.org/10.1027/1015-5759.11.2.98
30. Michailakis, D. and Schirmer, W. (2014). Social work and social problems: A contribution from systems theory and constructionism. International Journal of Social Welfare, 23(4), 431-442 https://doi.org/10.1111/ijsw.12091
31. Nezu, A.M. and Nezu, M.N. (2001). Problem solving therapy. Journal of Psychotherapy Integration, 11, 187-205 https://doi.org/10.1023/A:1016653407338
32. Nezu, A., D’Zurilla T. and Nezu C. (2012). Problem solving therapy: A treatment manuel. New York: Springer Pub.
33. Öner, H., Koruklu, N. ve Küçükoğlu, N.C. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel benlik kavramını yordayan değişkenler: Özgüven ve sosyal sorun çözme becerisi. Medical Sciences, 14(4), 184-204. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2019.14.4.1B0082
34. Özdemir, P. (2013). Boşanma sürecindeki çiftlerin sorun çözme becerilerinin incelenmesi (Ordu ili örneği). [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi] https://dergiler.ankara.edu.tr/xmlui;/handle/20.500.12575/86599
35. Özkan, Y. Akgün R., Zubaroğlu Yanardağ, M. ve Yüceer, T. (2013). Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin bazı değişkenlere göre kişilerarası sorun çözme becerilerinin incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 173(173),197-214. https://doi.org/10.20296/tsad.29692
36. Öztabak, M.Ü. (2023). The analysis of the relationship between humor styles of counselor candidates and their skills of coping through humor and sorun-solving. International Journal of Progressive Education, 19(6), 1-19. http:// doi.org/10.29329/ijpe.2023.615
37. Reis, S. D. ve Heppner, P. P. (1993). Examination of coping resources and family adaptation in mothers and daughters of incestuous versus nonclinical families. Journal of Counseling Psychology, 40(1), 100–108.
38. Sahin, N., Sahin, N.H. and Heppner P.P. (1993). Psychometric properties of the problem-solving inventory in a group of Turkish university students. Cognitive Therapy and Research, 17(4), 379-396. https://open.metu.edu.tr/handle/11511/66983
39. Saracaloğlu, A. S., Serin, O.ve Bozkurt, N. (2001). Dokuz eylül üniversitesi eğitim bilimleri enstitüsü öğrencilerinin problem çözme becerileri ile başarıları arasındaki ilişki. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(14), 121-134.
40. Saracaloğlu, A.S., Altay, B. ve Eken, M. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyal sorun çözme becerilerini yordayan değişkenler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(23), 680-722. http://dx.doi.org/10.14520/adyusbd.88693.
41. Soylu, C. ve Pala, F.C., (2018). Problem Çözme Performansında Yaşa Bağlı Farklılıklar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(3), 290-301 http:// doi.org/10.18863/pgy.364106
42. Sarıkaya, T. and Khorshid, L. (2009). Üniversite öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen etmenlerin incelenmesi: Üniversite öğrencilerinin meslek seçimi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 393-423,
43. Uslu, M. ve Girgin, C. (2010). The effects of residential conditions on the problem-solving skills of university students. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 3031-35.
44. Ünivar, A. (2003). Çok yönlü algılanan sosyal desteğin 15-18 yaş arası lise öğrencilerinde sorun çözme becerisine ve benlik saygısına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. http://acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/4347
45. Yavuzer, Y., Albayrak, G. ve Keldal, G. (2017). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişki: Sorun çözme becerilerinin aracılık etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 242-255 http://10.16986/HUJE.2017027085