Sosyal Kaytarma: İnşaat Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bilgi çağında yaşadığımız günümüzde örgütlerin başa çıkmak zorunda olduğu rekabet şartları sertleşmekte, bununla beraber küreselleşmenin de etkisiyle sürekli değişim kaçınılmaz hale gelmektedir. Örgütlerin bu çevrede ayakta kalabilmeleri ve sürdürülebilir başarı elde edebilmeleri de motivasyonu yüksek, örgütsel bağlılığı yüksek ve dolayısıyla performansı yüksek verimli çalışanlar aracılığıyla olabilmektedir. Bu noktada da hem bireyin hem de bütünsel olarak ele alındığında örgütün verimliliğinin zarar görmemesi için sosyal kaytarma gibi olumsuz davranışların bertaraf edilmesi büyük önem arz etmektedir. Sosyal kaytarma, grup içerisinde yer alan bireylerin çeşitli sebeplerden dolayı grup içerisinde üstlendikleri göreve katkılarının az olması, düşük performans ve düşük çaba sergilemeleri davranışıdır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, inşaat sektörü çalışanlarının sosyal kaytarmaya ilişkin algılarını araştırmaktır. Araştırma kapsamında Liden, Wayne, Jaworski ve Bennett (2004) tarafından geliştirilen ve Ilgın (2010) tarafından modifiye edilerek Türkçeye adapte edilen 13 ifadelik Sosyal Kaytarma Ölçeği ve demografik sorulardan oluşan bir anket formu hazılanarak potansiyele katılımcılara ulaştırılmış, 234 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veriler, SPSS 22.0 paket programında analiz edilmiştir. Analizler sonucunda ulaşılan bulgulara göre, katılımcıların medeni durum ve yaş demografikleri ile ölçek ifadeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunurken (p <0.05) cinsiyet karakteristiği ile ölçek ifadeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bulunmamaktadır (p >0.05).

Anahtar Kelimeler

• örgütsel davranış
• sosyal kaytarma
• grup etkisi

Social Loafing: A Research in Construction Sector

Öz

Today, the competitive conditions that organizations have to deal with are getting tougher and constant change is becoming inevitable. Organizations can survive in this environment and achieve sustainable success only through employees who are highly motivated and have high organizational commitment. At this point, it is crucial to eliminate destructive behaviors such as social loafing in order to achieve sustainable success both individually and organizationally. In this sense, the target of this research is to reveal the attitudes of construction sector employees, who are required to be devoted team members, towards social loafing. A survey form that consists demographic questions and Social Loafing Scale with 13 items, developed by Liden, Wayne, Jaworski and Bennett (2004) was prepared and delivered to the potential participants. 234 employees participated in the research and the data were analyzed in the SPSS 22.0 package program. The findings reveal that, there is a statistically significant difference (p <0.05) between marital status and age demographics of the participants and the items of the scale. On the other hand, it is found out that there is not a statistically significant difference (p >0.05) between gender demographic and the items of the scale.

Anahtar Kelimeler

• organizational behavior
• social loafing
• group effect

Kaynakça

1. Allen, N.J. & Meyer, J.P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18.
2. Alnuaimi, O. A., Robert, L. P., & Maruping, L. M. (2010). Team size, dispersion, and social loafing in technology-supported teams: A Perspective on the Theory of Moral Disengagement. Journal of Management Information Systems. 27(1), 203-230.
3. Barling, J. & Philips, M. (1993). Interactional, formal, and distributive justice in the workplace: An explarotory study. Journal of Psychology. 127, 649- 656.
4. Comer, D. R. (1995). A model of social loafing in real work groups. Human relations. 48(6), 647-667.
5. Connors, J. & Caple, R. (2005). A review of group systems theory. Journal for Specialists in Group Work. 30, 93-110.
6. Çakır, S. (2017). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Destek İle Sosyal Kaytarma Davranış Düzeylerine İlişkin Görüşleri. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). T.C. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı.
7. Çiçek, B., & Kaynak, İ. (2022). Sosyal kaytarmanın dedikoduya etkisinde toksik liderliğin rolü. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 40(2), 288-315.
8. Çiçekdağı, H.İ., Ayyıldız, E. & Akkoyunlu, M.C. (2023). Enhancing search and rescue team performance: Investigating factors behind social loafing. Natural Hazards. 119, 1315–1340.

9. Dai, Y. D., Zhuang, W. L., Ko, A., & Okumuş, F. (2020). The ‘if-then’ rules matter more? The roles of regulatory focus and leader–member exchange. International Journal of Hospitality Management, 90.
10. Dawes, R.M. (1980). Social dilemmas. Annual Review of Psychology. 31, 169–193.
11. Guerin, B. (2003). Social behaviors as determined by different arrangements of social consequences: diffusion of responsibility effects with competition. Journal of Social Psychology. 143(3), 313-29.
12. Güçer, E., Pelit, E., Demirağ, Ş. A. & Keleş, Y. (2017). Sosyal kaytarmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma. Journal of Business Research Türk. 9(2), 14-36.
13. Harkins, S. G., & Szymanski, K. (1988). Social Loafing and Self-Evaluation with an Objective Standard. Journal of Experimental Social Psychology. 24(4), 354-365.
14. Hart, J. W., Karau, S. J., Stasson, M. F., & Kerr, N. A. (2004). Achievement motivation, expected coworker performance, and collective task motivation: Working hard or hardly working? Journal of Applied Social Psychology. 34(5), 984-1000.
15. Hoeksema-van Orden, C. Y. (1998). Social Loafing Under Fatigue. Journal of Personality & Social Psychology. 75(5), 1179-1190.
16. Ilgın, B. (2010). Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Oluşumunda ve Sosyal Kaytarma İle İlişkisinde, Duygusal Zekâ Ve Lider Üye Etkileşiminin Rolü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Ankara.
17. Ilgın, B. (2013). Toplumsal Bir Hastalık: Sosyal Kaytarma. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(3), 822-832.
18. İnce, F. F. (2022). Sosyal Kaytarma Algısı İle İş Tatmini Arasındaki İlişkinin Otel İşletmeleri Açısından İncelenmesi. İşletme Akademisi Dergisi. 3 (1), 46-56.
19. Ingham, A. G., Levinger, G., Graves, J. & Peckham, V. (1974). The Ringelmann effect: Studies on group size and group performance. Journal of Experimental Social Psychology. 10, 371-384.
20. Jackson, J. M., & Williams, K. D. (1985). Social loafing on difficult tasks: Working collectively can improve performance. Journal of Personality and Social Psychology. 49(4), 937–942.
21. Karademir, M. B. (2023). Sporcuların sosyal kaytarma algısının performans düzeyleri üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research. 13(3), 587-599.
22. Karau, S. J. & Williams, K. D. (1993). Social loafing: A meta-analytic review and theoretical integration. Journal of Personality and Social Psychology. 65(4), 681-706.
23. Latane, B., Williams, K. D. & Harkins, S. (1979). Many hands make the light the work: The causes and consequences of social loafing. Journal of Personality and Social Psychology. 37, 822-833.
24. Lee, P.C., Chen, C.M., & Chou, C.H. (2013). Decreasing tax collectors’ perceived social loafing through collaborative behaviors of taxpayers. Journal of Public Administration Research and Theory. 24, 1037-1063.
25. Liden, R. C., Wayne, S. J., Jaworski, R. A. & Bennett, N. (2004). Social loafing: A field investigation. Journal of Management. 30, 285-304.
26. Meyer, B., Schermuly, C. C., & Kauffeld, S. (2016). That’s not my place: The interacting effects of faultlines, subgroup size, and social competence on social loafing behaviour in work groups. European Journal of Work and Organizational Psychology. 25(1), 31.
27. Miller, J. G. (1976). The nature of living systems. Behavioral Science. 21(5), 295-319.
28. Mulvey, P. W., & Klein, H. J. (1998). The impact of perceived loafing and collective efficacy on group goal processes and group performance. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 74(1), 62-87.
29. Öneren, M., Demirel, E.N., Arar, T., & Kartal, C. (2019). Yükseköğretim kurumlarında sosyal kaytarma davranışının incelenmesi: Bir kamu üniversitesi örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 7(1), 309–318.
30. Özçelik, Ş. & Özler, E.N.D. (2023). Ekip çalışmasının sosyal kaytarma üzerindeki etkisi: Özel banka çalışanları örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi. 4(1),1-21.
31. Öztoprak, M. (2023). Kadın çalışanların psikolojik şiddet algısının sosyal kaytarma, yaşam doyumu ve işgören performansı üzerine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi. 15(4), 3141-3157
32. Piezon, S.L. & Donaldson, R.L. (2005) Online groups and social loafng: Understanding student-group interactions. Online Journal of Distance Learning Administration. 8, 1–11.
33. Piezon, S. L. & Ferree, W. D. (2008). Perceptions of social loafing in online learning groups: A study of public university and U.S. Naval War College students. International Review of Research in Open and Distance Learning. 9(2), 1-17.
34. Ringelmann, M. (1913). Recherches sur les moteurs animes: Travail de rhomme [Research on animate sources of power: The work of man]. Annales de I'lnstitut National Agronomique, 2nd series. (XII), 1- 40.
35. Schippers, M.C. (2014). Social loafing tendencies and team performance: the compensating effect of agreeableness and conscientiousness. Academy of Management Learning & Education. 1, 62-81.
36. Sezer, U., Kocaekşi, S., Ektirici, A., Aygün, C. & Özcan, T. (2021). Algılanan sosyal kaytarma ölçeği-Türkçe formu: Genç ve yetişkin sporcu örnekleminde geçerlik ve güvenirliğin incelenmesi. Psikoloji Çalışmaları-Studies in Psychology. 41(3), 899-926.
37. Senthilkumar, A. (2023). Reducıng social loafıng through effective organizatıonal culture and commitment of public sector employees. 9th International Conference on Resilience Management, Sustainability & Radical Strategies.
38. Shea, G. P., & Guzzo, R. A. (1987). Groups As Human Resources. Research in Personnel and Human Resources Management. (Ed.s. K. M. Rowland & G. R. Ferris). 5, Greenwich, CT: JAI. 323–356.
39. Simms, A. & Nichols, T. (2014). Social loafing: A review of the literature. Journal of Management Policy and Practice. 15(1), 58-67.
40. Steiner, I. D. (1972). Group Process and Productivity. NY: Academic Press.
41. Şeşen, H. & Kahraman, Ç.A. (2014). İş arkadaşlarının sosyal kaytarmasının, bireyin iş tatmini, örgütsel bağlılık ve kendi kaytarma davranışlarına etkisi. İş ve İnsan Dergisi-The Journal of Human and Work. 1(1), 43-51.
42. Thibaut J.W. & Kelley, H.H. (1959). The Social Psychology Of Groups. New York: Wiley.
43. Thompson, R.B., & Thornton, B. (2014). Gender and theory of mind in preschoolers’ group effort: Evidence for timing differences behind children’s earliest social loafing. The Journal of Social Psychology. 154, 475- 479.
44. Tschan, F., Semmer, N. K., Nägele, C. & Gurtner, A. (2000). Task adaptive behavior and performance in groups. Group Processes & Intergroup Relations. 3(4), 367-386.
45. Uysal, H. T. (2016). Örgütlerde sosyal kaytarma algısının çalışanların tükenmişlik duygusuna etkisi. 3. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sosyal ve Teknik Bilimler Kongresi, 732-743.
46. Voyles, E. C., Bailey, S. F. & Durik, A. M. (2015). New pieces of the jigsaw classroom: Increasing accountability to reduce social loafing in student group projects. The New Psychology Bulletin. 13(1), 11-20.
47. Williams, K. D. & Karau, S. J. (1991). Social loafing and social compensation: The effects of expectations of co-worker performance. Journal of Personality and Social Psychology. 61, 570-581.
48. Yang, F.H & Shiu, F.J. (2023). Evaluating the ımpact of workplace friendship on social loafing in long-term care institutions: An empirical study. Sustainability. 15. 1-22.