Araştırma Makalesi

Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme

Cilt: 35 Sayı: 2 26 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme

Öz

Batı Anadolu, farklı tektonik rejimlerin ve deformasyon süreçlerinin etkisi altında bulunan karmaşık bir bölgedir. Bu çalışma, GPS verileri ve depremsellik analizlerini entegre ederek bölgenin deformasyon dinamiklerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Çalışmada, Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) boyunca ölçülen yüksek efektif gerinim oranlarının (~140 ngerinim/yıl) sıkışmalı rejimi yansıttığı, buna karşın Ege genişleme bölgesindeki pozitif dilatasyon oranlarının (+50 ngerinim/yıl) genişlemeli rejimin baskın olduğunu gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, çalışmanın temel amacı olan Batı Anadolu’nun aktif tektonik yapısını belirleme ve bölgedeki sismotektonik riskleri değerlendirme hedefine doğrudan katkıda bulunmaktadır. Deprem analizleri, büyük depremlerin bölgesel deformasyon üzerindeki etkisini anlamak için kritik veriler sağlamış; Marmara Denizi doğusunda sıkışmalı, batısında ise genişlemeli rejimlerin hâkim olduğu belirlenmiştir. GPS hız vektörleri ve dilatasyon haritaları, enerji birikimi ve kabuk incelmesi süreçlerinin mekânsal dağılımını ayrıntılı olarak ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, yüksek sismik risk taşıyan bölgelerin belirlenmesine ve risk azaltma stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel bir temel oluşturmaktadır. Batı Anadolu'nun deformasyon süreçleri üzerine yapılan bu analizler, bölgesel sismik tehlikelerin azaltılması için kritik bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

İzmir Bakırçay Üniversitesi

Proje Numarası

İzmir Bakırçay Üniversitesi Kariyer Başlangıç Destek Projeleri (KBP) KBP.2021.007

Etik Beyan

Etik Kurul Onayına gerek yoktur.

Kaynakça

  1. Abrahamson, N. A. (2006, September). Seismic hazard assessment: Problems with current practice and future developments. In First European conference on earthquake engineering and seismology (pp. 3–8).
  2. Aktuğ, B., Tiryakioğlu, İ., Sözbilir, H., Özener, H., Özkaymak, Ç., Yiğit, C. Ö., ... and Softa, M. (2021). GPS-derived finite source mechanism of the 30 October 2020 Samos earthquake, Mw = 6.9, in the Aegean extensional region. Turkish Journal of Earth Sciences, 30(8), 718–737.
  3. Angus, D. A., Wilson, D. C., Sandvol, E., and Ni, J. F. (2006). Lithospheric structure of the Arabian and Eurasian collision zone in eastern Turkiye from S-wave receiver functions. Geophysical Journal International, 166(3), 1335–1346. https://doi.org/10.1111/j.1365-246X.2006.03070.x
  4. Armijo, R., Meyer, B., Navarro, S., King, G., and Barka, A. (2002). Asymmetric slip partitioning in the Sea of Marmara pull-apart: A clue to propagation processes of the North Anatolian fault? Terra Nova, 14(2), 80–86.
  5. Atkinson, G. M. (2004, August). An overview of developments in seismic hazard analysis. In 13th World Conference on Earthquake Engineering (No. 5001, pp. 1–6).
  6. Barka, A. A., and Kadinsky-Cade, K. (1988). Strike-slip fault geometry in Turkiye and its influence on earthquake activity. Tectonics, 7(3), 663–684.
  7. Barka, A., and Reilinger, R. (1997). Active tectonics of the Eastern Mediterranean region: Deduced from GPS, neotectonic, and seismicity data.
  8. Baskara, A. W., Sahara, D. P., Nugraha, A. D., Rusdin, A. A., Zulfakriza, Z., Widiyantoro, S., ... and Elly, E. (2023). Aftershock study of the 2019 Ambon earthquake using moment tensor inversion: Identification of fault reactivation in northern Banda, Indonesia. Earth, Planets and Space, 75(1), 124. https://doi.org/10.1186/s40623-023-01825-3.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

6 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2024

Kabul Tarihi

28 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 35 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sünbül, F., & Şengün, M. T. (2025). Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme. Firat University Journal of Social Sciences, 35(2), 815-828. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1602975
AMA
1.Sünbül F, Şengün MT. Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme. Firat University Journal of Social Sciences. 2025;35(2):815-828. doi:10.18069/firatsbed.1602975
Chicago
Sünbül, Fatih, ve M. Taner Şengün. 2025. “Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme”. Firat University Journal of Social Sciences 35 (2): 815-28. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1602975.
EndNote
Sünbül F, Şengün MT (01 Mayıs 2025) Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme. Firat University Journal of Social Sciences 35 2 815–828.
IEEE
[1]F. Sünbül ve M. T. Şengün, “Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 35, sy 2, ss. 815–828, May. 2025, doi: 10.18069/firatsbed.1602975.
ISNAD
Sünbül, Fatih - Şengün, M. Taner. “Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme”. Firat University Journal of Social Sciences 35/2 (01 Mayıs 2025): 815-828. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1602975.
JAMA
1.Sünbül F, Şengün MT. Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme. Firat University Journal of Social Sciences. 2025;35:815–828.
MLA
Sünbül, Fatih, ve M. Taner Şengün. “Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 35, sy 2, Mayıs 2025, ss. 815-28, doi:10.18069/firatsbed.1602975.
Vancouver
1.Fatih Sünbül, M. Taner Şengün. Batı Anadolu Kabuk Deformasyon Modellemesi: GPS ve Depremsellik Verilerine Dayalı Bir Değerlendirme. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Mayıs 2025;35(2):815-28. doi:10.18069/firatsbed.1602975