TR
EN
Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi
Öz
Bireyin diğerlerini ve kendisini doğru bir şekilde yorumlamasında etkili bir unsur olarak görülen mentalizasyon kavramı hem sağlıklı gelişimin hem de psikopatolojinin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada mentalizasyonun ölçümünde kullanılan ve daha önce ergen örnekleminde Türkçe adaptasyon çalışması yapılmış olan Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örneklemindeki psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar, yaş aralığı 18-65 olan (36.06±11.29) 179’u kadın (%46.0) olmak üzere 389 kişilik toplum örnekleminden oluşmaktadır. Katılımcılara Mentalizasyon Ölçeği ile birlikte Perth Aleksitimi Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği uygulanmıştır.
Ölçeğin geçerliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğim tek (CFI=.91 GFI=.93 AGFI=.91) ve dört faktörlü (CFI=.90 GFI=.93 AGFI=.90) yapılarının doğrulandığı ve ölçek maddeleri faktör yüklerinin .33 ila .73 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerlik için gerçekleştirilen korelasyon analizlerinde ise anlamlı korelasyon değerlerine ulaşılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının toplam ölçek için .85 olduğu ve alt ölçekler için .51 ila .66 arasında değiştiği ve madde toplam korelasyonlarının .31 ila .59 aralığında olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örnekleminde güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğu ve hem araştırmalarda hem de psikoterapi süreçlerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen, J. G., Fonagy, P., & Bateman, A. W. (2008). Mentalizing in clinical practice. American Psychiatric Pub.
- Alpay, E. H., Bellur, Z., Aydın, A. (2018). “Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği (ÇOÇÖ) Türkçe Formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Düşünen Adam-Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 31(1), 40-49. https://doi.org/10.5350/DAJPN2018310104
- Antonsen, B. T., Johansen, M. S., Rø, F. G., Kvarstein, E. H., & Wilberg, T. (2016). Is reflective functioning associated with clinical symptoms and long-term course in patients with personality disorders?. Comprehensive psychiatry, 64, 46-58. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2015.05.016
- Bartels, A., & Zeki, S. (2004). The neural correlates of maternal and romantic love. NeuroImage, 21(3), 1155–1166. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2003.11.003
- Bateman, A. W., & Fonagy, P. (2004). Mentalization-Based Treatment of BPD. Journal of Personality Disorders, 18(1), 36–51. https://doi.org/10.1521/pedi.18.1.36.32772
- Bateman, A. & Fonagy, P. (2012). Handbook of mentalizing in mental health practice. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing Inc.
- Bateman, A., & Fonagy, P. (2010). Mentalization based treatment for borderline personality disorder. World psychiatry, 9(1), 11-19. https://doi.org/10.1002/j.2051-5545.2010.tb00255.x
- Bateman, A., & Fonagy, P. (2013). Mentalization-Based Treatment. Psychoanalytic Inquiry, 33(6), 595–613. https://doi.org/10.1080/07351690.2013.835170
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Test Standarizasyonu ve Norm Geliştirme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
2 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
19 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2025
Kabul Tarihi
20 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 36 Sayı: 1
APA
Bilge, Y., & Bilge, H. (2026). Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences, 36(1), 147-162. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1635181
AMA
1.Bilge Y, Bilge H. Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences. 2026;36(1):147-162. doi:10.18069/firatsbed.1635181
Chicago
Bilge, Yusuf, ve Hüseyin Bilge. 2026. “Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi”. Firat University Journal of Social Sciences 36 (1): 147-62. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1635181.
EndNote
Bilge Y, Bilge H (01 Ocak 2026) Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences 36 1 147–162.
IEEE
[1]Y. Bilge ve H. Bilge, “Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 36, sy 1, ss. 147–162, Oca. 2026, doi: 10.18069/firatsbed.1635181.
ISNAD
Bilge, Yusuf - Bilge, Hüseyin. “Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi”. Firat University Journal of Social Sciences 36/1 (01 Ocak 2026): 147-162. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1635181.
JAMA
1.Bilge Y, Bilge H. Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences. 2026;36:147–162.
MLA
Bilge, Yusuf, ve Hüseyin Bilge. “Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 36, sy 1, Ocak 2026, ss. 147-62, doi:10.18069/firatsbed.1635181.
Vancouver
1.Yusuf Bilge, Hüseyin Bilge. Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Ocak 2026;36(1):147-62. doi:10.18069/firatsbed.1635181