Examination of University Students' Opinions on Substance Addiction and Their Attitudes Towards Sports

Yıl 2025, Cilt: 35 Sayı: 3, 1341 - 1350, 23.09.2025

Didem Yavuz

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1665832

Öz

The study aims to examine the legal and legal protection of youth from substances that cause morbidity and mortality, and to ensure the validity of the light of ignorance in the legal use of the law. The study aims to examine the attitudes of those who are educated at the Faculty of Sports and Health Sciences of Fırat University, regarding the substance trinity and the ideology of morbidity and mortality in sports. The universe of the study consisted of 2658 people studying at the Faculty of Sports and Health Sciences, while the sample consisted of 401 students.. The questionnaire used in the study consists of three sections. The first section includes questions aimed at identifying the socio-demographic characteristics of the participants. The second section includes the "Opinions of Youth Regarding Substance Addiction Awareness," and the third section utilizes the "University Students' Attitudes Toward Sports Scale."Results: Among the participants, 64.1% were female, 57.9% were aged between 18 and 21, and 51.1% were students from the Faculty of Sports Sciences. Regarding participation in sports, 55.6% stated that they engage in sports activities.According to the t-test analysis results based on the gender variable, it was found that female participants had significantly higher awareness levels regarding addictive substances compared to their male counterparts. Furthermore, the t-test analysis based on the department variable revealed that in the sub-dimensions of the attitude toward sports scale (specifically the physical development sub-dimension) and in the sub-dimensions of substance addiction awareness (namely addictive substance 1 and addictive substance 2), students from the Faculty of Health Sciences scored significantly higher than those from the Faculty of Sports Sciences.

Anahtar Kelimeler

Athlete , substance , addiction

Üniversite Öğrencilerinin Madde Bağımlılığıyla İlgili Görüşleri İle Spora Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Gençliğinin yasal ve yasal olmayan bağımlılık yapan maddelerden korunması ve sağlıklı nesillerin yetiştirilmesinde, eğitim boyutunun önemini açıkça ortaya koymaktadır. Çalışma Fırat Üniversitesi Spor ve Sağlık Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören gençlerin madde bağımlılığı ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi ve spora yönelik tutumlarının incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini spor ve sağlık bilimleri fakültesinde okuyan 2658 kişi oluştururken örneklemini 401 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada kullanılan anket üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirleyen sorulara, ikinci bölümde “Gençlerin Madde Bağımlılığı Farkındalığı İle İlgili Görüşleri”, üçüncü bölümde ise “Üniversite Öğrencilerinin Spora Yönelik Tutumları” ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar: Araştırmaya katılanların %64,1 ‘i kadın katılımcıların oluşturduğunu, %57,9’u 18-21 yaş aralığında olduğu %51,1’i spor bilimleri Fakültesi öğrencilerinin oluşturduğu görülürken, spora katılım değişkenine göre ise %55,6’sının da evet dediği görülmüştür.Araştırmaya katılan bireylerin cinsiyet değişkeni t testi analizi sonuçlarına göre kadın bireylerin bağımlılık yapıcı madde farkındalık hakkındaki görüşlerinin erkeklere oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yine çalışma kapsamında katılımcıların okudukları bölüm değişkinine göre t testi analizine bakıldığında spora yönelik tutum ölçeği alt boyutlarından fiziksel gelişim alt boyutu ve madde bağımlığı farkındalığı alt boyutlarından bağımlılık yapıcı madde1 ve bağımlılık yapıcı madde2 alt boyutlarında Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerini lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

spor , madde , bağımlılık

Kaynakça

• Aras Ö. (2013). İlköğretim Kurumları İkinci Kademede Öğrenim Gören Öğrenci Ve Görev Yapan Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Beden Eğitimi Dersine Yönelik Görüş Ve Tutumlarının İncelenmesi (Kars İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Baltacı G., Düzgün İ.(2008) Adolesan ve Egzersiz. Sağlık Bakanlığı Yayınları. Birinci Basım. Yayın No: 730. Ankara. s:7.
• Başer SA. (2009) Öğretmen Niteliklerinin Beden Eğitimi Dersi Alan Öğrencilerin Bu Derse Karşı Olan Tutumlarına Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
• Beyazyürek M, Şatır TT. (2000). Madde kullanım bozuklukları. Psikiyatri Dünyası, 4: 50-56.
• Brisola-Santos, M.B., Gallinaro, J.G., Gil, F., Sampaio-Junior, B. Marin, M.C.D. de Andrade, A.G. RichteR, K.P, Glick I.D.Baltieri, D.A. ve Castaldelli-Maia, J.M.(2016). Prevalence and correlates of cannabis use among athletes-A systematic review. The American Journal on Addictions, 25(7), 518-528.
• Buğdaycı R, Şaşmaz T, Aytaç N, Çamdeviren H. (2003). Mersin, Adana ve Hatay illerinde beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinde alkol içme prevalansı ve etkileyen faktörler. Turkiye Klinikleri J Med Sci;23:208- 12.
• Ceyhun B, Oğuztürk Ö, Ceyhun AG. (2001) Madde Kullanma Eğilimi Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenilirliği. Klinik Psikiyatri; 4: 87-93
• Çelik, M. V. (2006). Madde Bağımlılığı İle Mücadelede Ortaöğretim Öğretmenlerinin Yeri Ve Önemi (Elazığ İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı. Elazığ.
• Tan Ç, & Güneş, H. (2024). Spor Bilimleri Öğrencilerinin Madde Bağımlılığı Farkındalık Ve Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi (Fırat Üniversitesi Örneği). The Journal of Social Sciences, 69(69), 101-113.
• Çetinkaya, S., Nur, N., Demir, Ö. F., Sönmez, S. Ve Akan, S. (2007). “Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Merkezi’nde Verilen Gençlik Danışma Birimi Hizmetleri”, C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi, S: 29(3).
• Doğan, O. (2001). Sivas İlindeki Lise Öğrencilerinde Madde Kullanımı Yaygınlığı. Bağımlılık Dergisi, 2(2), 53-56. Erkan E. (1992). Toplum Sağlığı Açısından Spor. İçinde: Ergen E (Ed). Spor Hekimliği. Ankara: Maya Matbaacılık Yayıncılık Ltd. Şti., 143-159.
• Güler, N., Güler, G., Ulusoy, H., & Bekar, M. (2009). Lise Öğrencileri Arasında Sigara, Alkol Kullanımı ve İntihar Düşüncesi Sıklığı. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 31, 340-345.
• Hazar M. (1996) Beden Eğitimi Ve Sporda Oyunla Eğitim. Ankara: Tutibay Yayınları.
• Karaman Mk, Kurtoğlu, M. (2009) Öğretmen Adaylarının İnternet Bağımlılığı Hakkındaki Görüşleri. Xı. Akademik Bilişim Konferansı: 641-650.
• Karatay, G. Ve Kubilay, G. (2004). “Sosyoekonomik Düzeyi Farklı İki Lisede Madde Kullanma Durumu Ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi”, Hemșirelikte Araștırma Geliștirme Dergisi, S: 1(2).
• Korkut,F.(2004) Okul Temelli Önleyici Rehberlik. Ankara:Anı Yayıncılık
• Köknel Ö. (1998). Bağımlılık: Alkol Ve Madde Bağımlılığı. İstanbul: Altın Kitaplar,
• Lisha, N.E., ve Sussman, S. (2010). Relationship of high school and college sports participation with alcohol, tobacco, and illicit drug use: A review. Addictive Behaviors, 35(5), 399-407.
• McVicar, D., & Polanski, A. (2014). Peer effects in UK Adolescent Substance Use: Never Mind the Classmates? Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 76(4), 589-604.
• Ögel, K., Karalı, A., Tamar, D., & Çakmak, D. (1998). Alkol ve Madde El Kitabı: Temel Kavramlar. İstanbul: AMATEM.
• Peretti-Watel, P., Seror, V., Lorente, F., Doucende, G. ve Martha, C. (2019). Cannabis use and patterns of substance use among french sport sciences students. J. Addict. Addictv. Disord. 6, 20.
• Sağkal, T. (2005). Alkol Ve Madde Bağımlılığında Öğrenilmiş Güçlülüğün İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
• Sasmaz, T., Buğdaycı, R. Toros, F. Öner Kurt, A., Tezcan, H., Öner, S. ve Camdeviren, H. (2006). Ergenlerde alkol icme prevelansi ve olasi risk faktörleri: Okul tabanli kesitsel bir çalisma. Preventive Medicine Bulletin, 5(2), 94-104.
• Strong, W., Malina, R., Blimkie, C., Daniels, S., Dishman, R., Gutin, B., Hergenroeder, A., Must, A., Nixon, P., Pivarnik, J., Rowland, T., Trost, S., & Trudeau, F. (2005). Evidence Based Physical Activity for School-Age Youth. Journal of Pediatrics, 1(3), 183-189. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2005.01.055
• Sussman, S., Pokhrel, P., Ashmore, R.D. ve Bradford B.B. (2007). Adolescent peer group identification and characteristics: a review of the literatüre. Addictive Behaviors, 32,1602-1627.
• Tot, Ş., Yazıcı, A., Yazıcı, K., Erdem, P., Bal, N. ve Metin, Ö. (2004). Mersin’de ergenler arasında sigara, alkol ve yasa dışı madde kullanım oranlarının yaygınlığı: ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerinin karşılaştırılması. New Symposium, 42,77-81.
• Tunçbilek, M. (2018). Spor tesislerinden yararlanan 15-18 yaş arası öğrencilerin madde bağımlılığından korunma öz yeterliliğinin araştırılması (Keçiören Belediyesi örneği) (Master's thesis, Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
• Ünlü, A., & Evcin, U. (2014). 2008 ve 2010 Yılları Arasında İstanbul Bağcılar İlçesinde Gençler Arasında Madde Kullanım Yaygınlığı, Risk ve Koruma Faktörlerinin Değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 127-140.