Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Kadın Akademisyenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimleri

Yıl 2026, Cilt: 36 Sayı: Kadın Araştırmaları, 275 - 288, 26.01.2026

Ayşenur Kuloğlu , Fulya Görkem Orhan , Merve Özer

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1730777

Öz

This study aims to examine the lifelong learning experiences of female academics within the framework of the Sustainable Development Goals (SDGs). Designed based on a qualitative research method, the study adopts a phenomenological design. The sample of the research consists of 13 female academics working at Fırat University during the 2024–2025 academic year, selected through criterion sampling. Data were collected through a semi-structured interview form. Content analysis was used to analyze the data. The findings revealed that female academics consider lifelong learning meaningful in terms of personal development, social contribution, and professional responsibility. Participants stated that the SDGs, particularly in the context of gender equality, environmental awareness, and quality education, increased their motivation to learn. Institutional support through education, projects, and training opportunities was found to strengthen this process. It was also observed that female academics contributed to their environments as role models. To enhance the effectiveness of these experiences in the future, it is recommended that they be supported through flexible working hours, hybrid models, and gender equality policies. In addition, the training programs offered should support lifelong learning. This study specifically addresses the relationship between lifelong learning and sustainable development in the context of female academics.

Anahtar Kelimeler

Lifelong Learning , Sustainable Development , Women Academics , Gender Equality

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Kadın Akademisyenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimleri

Öz

Bu araştırma, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) çerçevesinde kadın akademisyenlerin yaşam boyu öğrenme deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak desenlenen çalışma, olgubilim (fenomenoloji) desenine sahiptir. Araştırmanın örneklemi, ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen ve 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesi’nde görev yapan 13 kadın akademisyenden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, kadın akademisyenlerin yaşam boyu öğrenmeyi kişisel gelişim, toplumsal katkı ve mesleki sorumluluk açısından anlamlı bulduklarını ortaya koymuştur. Katılımcılar, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği, çevresel duyarlılık ve nitelikli eğitim bağlamında öğrenme motivasyonlarını artırdığını ifade etmişlerdir. Kurumların sunduğu eğitim, proje, eğitime olan desteklerin bu süreci güçlendirdiği belirlenmiştir. Kadın akademisyenlerin çevrelerine rol model olarak katkı sundukları görülmüştür. Gelecekte bu deneyimlerin daha etkili hale gelmesi için esnek çalışma saatleri, hibrit modeller ve toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarıyla desteklenmesi önerilmektedir. Ayrıca sunulan eğitimler yaşam boyu öğrenmeyi destekler nitelikte olmalıdır. Çalışma, yaşam boyu öğrenmenin sürdürülebilir kalkınmayla ilişkisini kadın akademisyenler özelinde ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yaşam Boyu Öğrenme , Sürdürülebilir Kalkınma , Kadın Akademisyenler , Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Kaynakça

• Akyüz, H. İ. ve Boz, H. (2019). Akademide kadın olmak: Kadın akademisyenlerin karşılaştıkları sorunlar üzerine bir inceleme. Kadın Araştırmaları Dergisi, 19(1), 45–62.
• Avrupa Komisyonu. (2001). Making a European area of lifelong learning a reality. Brussels: European Commission.
• Brundtland, G. H. (1987). Our common future: Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford University Press.
• Bulaç, E. ve Kurt, M. (2019). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 125-161.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (15. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Candy, P. C. (1991). Self-direction for lifelong learning. Jossey-Bass.
• Connell, R. (2009). Toplumsal cinsiyet ve iktidar (A. Yılmaz, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
• Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications
• Demiralp, D. ve Kazu, H. (2017). Öğretmen adaylarının etkili yaşam boyu öğrenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 71-85. https://doi.org/10.17679/inuefd.354234
• Demirtaş, Z. ve Genç, S. Z. (2020). Kadın akademisyenlerin kariyer gelişiminde karşılaştıkları engeller ve çözüm önerileri. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(2), 73–90.
• Denzin, N. K. and Lincoln, Y. S. (2005). The Sage handbook of qualitative research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
• European Commission. (2001). Making a European area of lifelong learning a reality. Brussels: European Communities.
• Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change. Routledge.
• Gökçe, O. (2006). İçerik analizi: Kuramsal ve pratik bilgiler. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Güven, S. ve Yıldırım, G. (2021). Lisansüstü öğrencilerin yaşam boyu öğrenme yeterliklerine ilişkin görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 5(4), 465-489.
• Hoşgörür, V. (2016). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının yaşam boyu öğrenmeye ilişkin görüşleri. Education Sciences (NWSAES), 11(3), 114-125.
• Jarvis, P. (2004). Adult education and lifelong learning: Theory and practice. Routledge. Karakuyu, A. (2023). Prospective Teachers' lifelong learning competences and their determinants. E-International Journal of Educational Research, 14 (5), 41-56. Doi: https://doi.org/10.19160/e-ijer.1325624
• Kilag, O. K., Engbino, V., Abendan, C. F., Cuizon, J., Pahayahay, D. and Cerna, A. (2023). The factors affecting filipino grade 11-12 students' Pronunciation. European Journal of Innovation in Nonformal Education, 3(6), 68 – 78.
• Knapper, C. and Cropley, A. (2000). Lifelong learning in higher education. Routledge. Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Cambridge Adult Education.
• Kuzu, S., Demir, S. ve Canpolat, M. (2015). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(4), 1089-1105.
• Lincoln, Y. S. and Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills. CA: Sage Publications. VERBI Software. (2018). MAXQDA 2018 [Computer software]. Berlin: VERBI Software.
• Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco: Jossey-Bass. Özdemir, A. (2020). Kadınların yaşam boyu öğrenme süreçleri: Sosyo-kültürel bir değerlendirme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(2), 88–102.
• Scheuch, K., Shouping, H. and Gaston, G. J. (2009). The influences of faculty on undergraduate student participation in research and creative activities. Innovative Higher Education, 34(3), 173.
• Sezen- Gültekin, G. ve Gür-Erdoğan, D. (2019). Gereklilik, gelişme, süreklilik ve teşvik aracı olarak yaşamboyu öğrenme: Metaforik algılar. Trakya Eğitim Dergisi, 9 (3), 477-486.
• Tough, A. (1979). The adult's learning projects: A fresh approach to theory and practice in adult learning. Ontario Institute.
• UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. United Nations. United Nations [UN]. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. https://sdgs.un.org/2030agenda
• Ünal, K. ve Akay, C. (2017). Öğretmenlik mesleği ve yaşam boyu öğrenme: öğretmen adayları penceresinden. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13 (3), 821-838. http://dx.doi.org.10.17860/mersinefd.339943 WCED (World Commission on Environment and Development). (1987). Our common future. Oxford University Press.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.