Etik, Dönüşümcü, Paternalist, Spiritüel ve Öğretimsel Liderlik Stillerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmada okul müdürlerinin etik, dönüşümcü, babacan/paternalist, ruhsal/spiritüel ve öğretimsel liderlik stillerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma betimsel tarama desenine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya İstanbul ilinden 586 öğretmen katılmıştır. Okul müdürlerinin öğretmenler tarafından algılanan liderlik stilleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişki tespit edilirken; öğretmenler okul müdürlerinin en fazla etik liderlik stilini en az ise paternalist liderlik stilini sergilediğini düşünmektedir. Öğretmenlerin öğretimsel, dönüşümcü, etik ve ruhsal liderlik stilleri algıları cinsiyetlerine göre anlam farklılık gösterirken; eğitim durumlarına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin görev yaptıkları okul/kurum türüne/kademesine ve yaşlarına göre okul müdürlerinin öğretimsel, dönüşümcü, etik, paternalist ve ruhsal liderlik stilleri anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin öğretimsel, dönüşümcü, paternalist ve ruhsal liderlik stilleri öğretmenlerin kıdemlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; ancak okul müdürlerinin etik liderlik stili öğretmenlerin kıdemlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Etik liderlik,
• dönüşümcü liderlik
• paternalist liderlik
• ruhsal liderlik
• öğretimsel liderlik

COMPARISON OF ETHICAL, TRANSFORMATIONAL, PATERNALISTIC, SPIRITUAL AND INSTRUCTIONAL LEADERSHIP STYLES

Öz

In this study, it is aimed to compare the ethical, transformational, paternalistic, spiritual, and instructional leadership styles of school principals. For this purpose, the research has been carried out according to the survey model. 586 teachers from Istanbul province participated in the study. A high level of a positive correlation has been found between the leadership styles of school administrators perceived by the teachers. Teachers most perceived ethical leadership style and least perceived paternalist leadership style of school administrators. While teachers' perceptions of instructional, transformational, ethical, and spiritual leadership styles differ significantly according to their gender; It does not differ significantly according to their educational status. It has been determined that the instructional, transformational, ethical, paternalist, and spiritual leadership styles of school administrators differ significantly according to the type, grade, and age variables. The instructional, transformational, paternalist and spiritual leadership styles of school principals do not differ significantly according to the seniority variable; however, it has been determined that the ethical leadership style of school administrators differed significantly according to the seniority variable. It has been determined that instructional, transformational, ethical, paternalist, and spiritual leadership styles of school administrators differ significantly; according to the type of schools, grade, and age variables.

Anahtar Kelimeler

• Ethical leadership,
• Transformational leadership
• Paternalistic leadership
• Spirtual leadership
• Instructional leadership

Kaynakça

1. Abdullah, A., Alzaidiyeen, N. J., & Aldarabah, I. T. (2009). Workplace spirituality and leadership effectiveness among educational managers in Malaysia. European Journal of Social Sciences, 10(2), 304–316.
2. Ail, N. M. B. M., bin Taib, M. R., bt Jaafar, H., & bin Omar, M. N. (2015). Principals’ instructional leadership and teachers’ commitment in three Mara Junior Science Colleges (Mjsc) in Pahang, Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 191, 1848-1853.
3. Akan, D. Yıldırım, İ. ve Yalçın, S. (2014). Okul müdürleri liderlik stilleri ölçeğinin geliştirilmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 13(51), 392-415.
4. Akgüney, E. (2013). Ruhsal liderliğin örgütsel çıktılara etkisi: Bankacılık ve faizsiz finans sektörleri arasında karşılaştırmalı bir analiz (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Gebze.
5. Akıncı, T. (2017). Lise öğretmenlerinin yönetici ruhsal liderlik algılarının öğretmen liderliği ve öz-yetkinliklerine etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ortak Lisansüstü Programı, İstanbul.
6. Akıncı, T., & Ekşi, H. (2017). Yönetici ruhsal liderlik algı ölçeği geliştirilmesi. Route Educational and Social Science Journal, 4(7), 294–312.
7. Aktaş, T. (2019). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışları ile politik taktikleri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
8. Albrecht, S. L., Bakker, A. B., Gruman, J. A., Macey, W. H., & Saks, A. M. (2015). Employee engage- ment, human resource management practices and competitive advantage. Journal of Organizational Effectivenes, 2(1), 7–35. doi:10.1108/JOEPP-08-2014-0042

9. Altınkurt, Y. (2007). Eğitim örgütlerinde stratejik liderlik ve okul müdürlerinin stratejik liderlik uygulamaları (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
10. Ankaralıoğlu, S. (2020). Farklı okul kademelerinde görev yapan öğretmen algılarına göre yöneticilerin ruhsal liderlik stilinin okul kültürüne etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
11. Antonakis, J., Avolio, B. J., & Sivasubramaniam, N. (2003). Contextand leadership: An examination of the nine-factorfull-range leadership theory using the multifactor leadership questionnaire. Leadership Quarterly, 14, 261– 295.
12. Arslan, Ö. (2016). Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Uşak.
13. Avey, J. B., Wernsing, T. S., & Palanski, M. E. (2012). Exploring the process of ethical leadership: The mediating role of employee voice and psychological ownership. Journal of Business Ethics, 107, 21-34. doi:10.1007/s10551-012-1298-2
14. Avolio, B. J., Bass, B. M., & Jung, D. I. (1999). Re-examining the components of transformational and transactional leadership using the Multifactor Leadership Questionnaire. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 72, 441-462.
15. Avolio, B. J., & Bass, B. M. (1991). The full range leadership development programs: Basic and advanced manuals. New York, NY: Bass & Avolio Associates.
16. Aycan, Z. (2006). Paternalism: Towards conceptual refinement and operationalization. In U. Kim, K. Yang ve K. Hwang (Eds.), Indigenous and cultural psychologies: Understanding People in context (pp. 445-466). New York: Springer Science.
17. Aycan, Z., Schyns, B., Sun, J. M., Felfe, J., & Saher, N. (2013). Convergence and divergence of paternalistic leadership: A cross-cultural investigation of prototypes. Journal of International Business Studies, 44, 962-969.
18. Aydınoğlu, N. (2020). Yöneticilerin otantik ve paternalist liderlik davranışlarının öğretmenlerin motivasyon, iş tatmini ve örgüt bağlılığına etkilerinin incelenmesi (Ankara özel okullar örneği) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
19. Bağdatlı, F. (2015). Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stilleri ile örgüt kültürü arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
20. Balcı, A. (2002). Türkiye'de eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesi nasıl olmalı? 21. Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu, 16-17 Mayıs 2002, Ankara.
21. Baloğlu, N., & Karadağ, E. (2009). Ruhsal liderlik üzerine teorik bir çözümleme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(58), 165–190.
22. Bass, B. M. (1999), Two decades of research and development in transformational leadership. European Journal of Work and Organizational Psychology, 8(1), 9-32.
23. Bass, B. M., & Bass, R. (2008). The bass handbook of leadership: Theory, research, and managerial applications. New York: The Free Press.
24. Bozkuş, K. ve Gündüz, Y. (2016). Ruhsal liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin modellenmesi. Kastamonu Education Journal, 24(1), 405-420.
25. Breevaart, K., Bakker, A. B., Hetland, J., Demerouti, E., Olsen, O. K., & Espevik, R. (2014). Daily transactional and transformational leadership and daily employee engagement. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 87, 138–157. doi:10.1111/joop.12041
26. Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97, 117-134. doi:10.1016/j.obhdp.2005.03.002
27. Bryk, A. S., Sebring, P. B., Allensworth, E., Luppescu, S., & Easton, J. (2010). Organizing schools for improvement: Lessons from Chicago. Chicago, IL: University of Chicago Press.
28. Bryman, A. (1992). Charisma and leadership in organizations. Sage Pub.
29. Bush, T. (2009) Leadership development and school improvement: contemporary issues in leadership development. Educational Review, 61(4), 375-389.
30. Büyüköztürk, Ş. (2012). Örnekleme yöntemleri. http://w3.balikesir.edu.tr/~msackes/wp/wp-content/uploads/2012/03/BAY-Final-Konulari.pdf
31. Can, N. (2002). Değişim sürecinde eğitim yönetimi. Milli Eğitim Dergisi, 5, 17.
32. Chan, S. C. H., & Mak, W. M. (2012). Benevolent leadership and follower performance: The mediating role of leader–member exchange (LMX). Asia Pacific Journal of Management, 29, 285-301.
33. Chan, S. C., Huang, X., Snape, E., & Lam, C. K. (2013). The Janus face of paternalistic leaders: Authoritarianism, benevolence, subordinates' organization‐based self‐esteem, and performance. Journal of Organizational Behavior, 34(1), 108-128.
34. Chen, C. Y., & Yang, C. F. (2012). The impact of spiritual leadership on organizational citizenship behavior: A multi-sample analysis. Journal of Business Ethics, 105(1), 107-114. https:// doi.org/10.1007/s10551-011-0953-3
35. Chen, C. Y., Chen, C. H. V., & Li, C. I. (2013). The influence of leader’s spiritual values of servant leadership on employee motivational autonomy and eudaemonic well-being. Journal of Religion and Health, 52(2), 418-438. https://doi.org/10.1007/ s10943-011-9479-3
36. Chen, X. P., Eberly, M. B., Chiang, T. J., Farh, J. L., & Cheng, B. S. (2014). Affective trust in Chinese leaders: Linking paternalistic leadership to employee performance. Journal of Management, 40, 796-819.
37. Cheng, B. S., Chou, L. F., Wu, T. Y., Huang, M. P. & Farh, J. L. (2004). Paternalist leadership and subordinate responses: Establishing a leader model in chinese organizations. Asian Journal of Social Psychology, 7: 89-117.
38. Cohen, J., McCabe, E., M. Michelli N. M. and Pickeral, T. (2009) School climate: research, policy, practice, and teacher education. Teachers College Record, 111(1), 180–213.
39. Çetinkaya, İ. (2011). Ortaöğretim okul müdürlerinin liderlik stilleri ve iletişim becerileri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
40. Dağlı, A. ve Ardıç, T. (2014). Ortaokullarda görevli öğretmenlerin ruhsal liderliğe ilişkin algıları. Electronic Journal of Education Sciences, 3(5), 56-73.
41. Dağlı, A., & Ağalday, B. (2018). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarının incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 17(66).
42. Daşkın, S. (2019). İlkokul müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
43. Deal, T. (2005). Poetical and political leadership. In B. Davies, (Ed.), The Essentials of school leadership. London: Paul Chapman.
44. Den Hartog, D., & De Hoogh, A. (2008). Empowering behaviour and leader fairness and integrity: Studying perceptions of ethical leader behaviour from a levels-of-analysis perspective. European Journal of Work and Organizational Psychology, 18, 199-230. doi:10.1080/13594320802362688
45. DePree, M. (1992). Leadership jazz. New York, NY: Bantam Doubleday Dell Publishing Group. Inc. Ehrhart.
46. Dursun, İ. E. (2019). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarının okul kültürü oluşturmadaki etkisi (Yayınlanamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
47. Duyar, I., Gumus, S., & Bellibas, M. S. (2013). Multilevel analysis of teacher work attitudes: The influence of principal leadership and teacher collaboration. International Journal of Educational Management 27(7), 700-719.
48. Eagly, A. H., Johannesen-Schmidt, M. C., & Van Engen, M. L. (2003). Transformational, transactional and laissez-faire leadership styles: A meta-analysis comparing women and men. Psychological Bulletin, 129(4), 569-585.
49. Egel, E., & Fry, L. W. (2017). Spiritual leadership as a model for Islamic leadership. Public Integrity, 19(1), 77–95. https://doi.org/10.1080/10999922.2016.1200411
50. Eren, A. (2020). İlkokul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile etkili okul arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
51. Erkutlu, H. (2008). The impact of transformational leadership on organizational and leadership effectiveness: The Turkish case. Journal of Management Development, 27(7), 708-726. doi:10.1108/02621710810883616.
52. Eyal, O., Berkovich, I., & Schwartz, T. (2011). Making the right choices: ethical judgments among educational leaders. Journal of Educational Administration, 49(4) 396–413.
53. Fairholm, G. (1996). Spiritual leadership: Fulfilling whole-self needs at work. Leadership & Organization Development Journal, 17(5), 11–36.
54. Farh, J. L., & Cheng, B. S. (2000). A Cultural analysis of paternalistic leadership in Chinese organizations. In J. T. Li, A. S. Tsui, and E. Weldon (Eds.), Management and organizations in the Chinese context (pp. 94-127). London, England: Macmillan.
55. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (Vol. 8). New York: McGraw-Hill.
56. Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly. 14, 693-727.
57. Fry, L. W., & Slocum, J. W. (2008). Maximizing the triple bottom line through spiritual leadership. Organizational Dynamics, 37(1), 86–96. Fry, L. W., Vitucci, S., & Cedillo, M. (2005). Spiritual leadership and army transformation: Theory, measurement, and estab- lishing a baseline. The Leadership Quarterly, 16(5), 835–862. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2005.07.012
58. Ghadi, M. Y., Fernando, M., & Caputi, P. (2013). Transformational leadership and work engagement: The mediating effect of meaning in work. Leadership & Organization Development Journal, 34(6), 535–550.
59. Glickman, C. (1989) Has Sam and Samantha’s time come at last? Educational Leadership 46(8), 4–9.
60. Greenlee, B. and Brown, J. J. (2009) Retaining teachers in challenging schools. Education 130(1), 96–109.
61. Gumus, S., & Akcaoglu, M. (2013). ınstructional leadership in Turkish primary schools: An analysis of teachers’ perceptions and current policy. Educational Management Administration & Leadership, 41(3), 289–302.
62. Gumus, S., Bellibas, M. S., Esen, M., & Gumus, E. (2018). A systematic review of studies on leadership models in educational research from 1980 to 2014. Educational Management Administration & Leadership, 46(1), 25-48. https://doi.org/10.1177/1741143216659296
63. Günay Süle, G. (2019). Okul yöneticilerinin kişilik özellikleri ile ruhsal liderlik düzeyleri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın
64. Gündüz, H. B. ve Doğan, A. (2009). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ve yaratıcılık düzeyleri. First International Congress of Educational Research.
65. Hallinger, P. and Murphy, J. (1985) Assessing the instructional leadership behavior of principals. Elementary School Journal, 86(2), 217–248.
66. Hallinger, P., & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal’s contribution to school effectiveness: 1980-1995. School Effectiveness and School Improvement, 9, 157-191.
67. Hawkes, A. J., Biggs, A., & Hegerty, E. (2017). Work engagement: Investigating the role of transformational leadership, job resources, and recovery. The Journal of Psychology, 151(6), 509-531.
68. Hayati, D., Charkhabi, M., & Naami, A. Z. (2014). The relationship between transformational leader- ship and work engagement in governmental hospitals nurses: A survey study. Springer Plus, 3(1), 1–7. doi:10.1186/2193-1801-3-25
69. House, R. J., Hanges, P. J., Javidan, M., Dorfman, P. W., & Gupta, V. (Eds.). (2004). Culture, leadership, and organizations: The GLOBE study of 62 societies. Sage publications.
70. Jung, D. I., Chow, C., & Wu, A. (2003). The role of transformational leadership in enhancing organiza- tional innovation: Hypotheses and some preliminary findings. The Leadership Quarterly, 14, 525– 544. doi:10.1016/S1048-9843(03)00050-X
71. Kalkan, U., Altınay Aksal, F., Altınay Gazi, Z., Atasoy, R., & Dağlı, G. (2020). The relationship between school administrators’ leadership styles, school culture, and organizational image. SAGE Open. https://doi.org/10.1177/2158244020902081
72. Karadağ, M., Altınay Aksal, F., Altınay Gazi, Z., & Dağli, G. (2020). Effect size of spiritual leadership: In the process of school culture and academic success. SAGE Open. https://doi.org/10.1177/2158244020914638
73. Karakitapoğlu-Aygün, Z., Gumusluoglu, L., & Scandura, T. A. (2019). How do different faces of paternalistic leaders facilitate or ımpair task and ınnovative performance? Opening the Black Box. Journal of Leadership & Organizational Studies, 27(2), 138–152. https://doi.org/10.1177/1548051819833380
74. Kaya, O. (2020). Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
75. Kazancı, N. (2010). İlköğretim okullarındaki yöneticilerin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki düzeyi (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
76. Kılınç, K. (2009). Dershane ve ilköğretim öğretmenlerinin algılarına göre yöneticilerinin liderlik stilleri (İstanbul İli Anadolu Yakası Örneği). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
77. Kim, W. G., & Brymer, R. A. (2011). The effects of ethical leadership on manager job satisfaction, commitment, behavioral outcomes, and firm performance. International Journal of Hospitality Management, 30, 1020-1026. doi:10.1016 /j.ijhm.2011.03.008
78. King, D. (2002). The changing shape of leadership. Educational Leadership 59(8), 61–63.
79. Koç, A., & Bastas, M. (2019b). Project schools as a school-based management model. International Online Journal of Education and Teaching, 6(4), 923–942.
80. Koçyiğit, M. (2017). The effect of school culture on student achievement. In E. Karadağ (Ed.), The factors affecting student achievement: Meta-analysis of empirical studies (pp. 183–197). Springer.
81. Krishnakumar, S., Houghton, J. D., Neck, C. P., & Ellison, C. N. (2015). The “good” and the “bad” of spiritual leadership. Journal of Management. Spirituality & Religion, 12(1), 17-37. https://doi.org/10.1080/14766086.2014.886518
82. Krug, S. E. (1992). Instructional leadership: A constructivist perspective. Educational Administration Quarterly, 28(3), 430–443.
83. Kwan, P. (2020). Is transformational leadership theory passé? Revisiting the ıntegrative effect of ınstructional leadership and transformational leadership on student outcomes. Educational Administration Quarterly, 56(2), 321–349.
84. Law, P. (2008). Developing spiritual leaders for the modern organi- zation. Management Today, 24(5), 20–22.
85. Leithwood, K., Louis, K. S., Anderson, S., & Wahlstrom, K. (2004). How leadership influences student learning: Executive summary. Minneapolis: University of Minnesota Center for Applied Research and Educational Improvement.
86. Malone, P. F., & Fry, L. W. (2003). Transforming schools through spiritual leadership: A field experiment. In Annual Meeting of the Academy of Management, (1-6 Ağustos). Seattle-Washington.
87. Malone, P., & Fry, L. W. (2003, January 5). Transforming schools through spiritual leadership: A field experiment [Paper presentation]. National Meeting of the Academy of Management, Seattle, WA, United States.
88. Manafzadehtabriz, S. (2020). Üniversite yöneticilerinin ruhsal zekâ ve duygusal zekâ ile dönüşümcü liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.
89. Marks MH and Printy MS (2003) Principal leadership and school performance: an integration of transforma- tional and instructional leadership. Educational Administration Quarterly 39(3), 370–397.
90. Memişoğlu, S. P. (2006). Lise müdürlerinin liderlik özelliklerine ilişkin öğretmen görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1) 179-189.
91. Mert, P., & Ozgenel, M. (2020). A relational research on paternalist leadership behaviors perceived by teachers and teachers' performance. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(2), 41-60.
92. Mitroff, I. I., & Denton, E. A. (1999). A study of spirituality in the workplace. MIT Sloan Management Review, 40(4), 83–92.
93. Muharrem, T., Bircan, H., & Yeşiltaş, M. (2012). Etik liderlik ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalişması: Antalya örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 143-155.
94. Önsal, A. (2012). Okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul kültürü arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
95. Özcan, A. (2013). İlköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin ve eğitim denetmenlerinin liderlik stilleri (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
96. Özdemir, S. (2000). Eğitimde örgütsel yenileşme. Pegem.
97. Özgan, H., Bulut, L., Bulut, A., & Bozbayındır, F. (2013). Okul müdürlerinin ruhsal liderliklerinin öğretmenlerin motivasyon düzeyi üzerindeki etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 70–83.
98. Özgenel, M. & Aksu, T. (2020). The power of school principals' ethical leadership behavior to predict organizational health. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE), 9(4), 101-111. http://doi.org/10.11591/ijere.v9i4.20658
99. Özgenel, M. & Ankaralıoğlu, S. (2020). The effect of school administrators’spiritual leadership style on school culture. Spiritual Psychology and Counseling, 5, 137–165. https://dx.doi.org/10.37898/spc.2020.5.2.93
100. Özgenel, M. & Canuylası, R. (2020). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarının örgütsel mutluluğa etkisi [Effect of paternalist leadership style perceived by teachers on organizational happiness]. İZU Sosyal Bilimler Lisansüstü Öğrenci Kongresi, 06-07 Haziran 2020, İstanbul/Türkiye.
101. Özgenel, M. & Dil, İ. (2020). Okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışlarının öğretmen motivasyonuna etkisi. FSM Eğitim Araştırmaları Kongresi, 09-10 Mayıs 2020, İstanbul/Türkiye.
102. Özgenel, M. & Hıdıroğlu, A. (2019). Liderlik stillerine göre ortaya çıkan bir tutum: Örgütsel sinizm [An attitude that arises according to leadership styles: Organizational cynicism]. Journal of Kırşehir Education Faculty, 20(2), 1003-1043.
103. Özgenel, M. & Karsantik, İ. (2020). Effects of school principals’ leadership styles on leadership practices. MOJES: Malaysian Online Journal of Educational Sciences, 8(2), 1-13.
104. Özgenel, M. & Yayık, D. (2019). Okul müdürlerinin etik liderlik özellikleri ile okul iklimi ve öğretmenlerin okula bağlılıkları arasındaki ilişkiler örüntüsü. 6th International Symposium on Academic Studies in Educational and Social Sciences, June 13-15, 2019, Ankara, Turkey.
105. Özgenel, M. & Dursun, İ. E. (2020). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarının okul kültürüne etkisi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 3(4), 284-302.
106. Özgenel, M., Baydar, F. & Baydar, H. (2019). Okul yöneticilerinin etik liderlik yeterlikleri ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişki. 3rd Internatıonal Congress of Eurasian Socıal Sciences, 18-21 April 2019, Bodrum/Muğla.
107. Öztürk, E. K. (2018). Stratejik düşünme ve politik yeteneklerin dönüşümcü liderlik üzerine etkileri (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gebze Teknik Üniversitesi, Kocaeli.
108. Parker, S. K., & Griffin, M. A. (2011). Understanding active psychological states: Embedding engagement in a wider nomological net and closer attention to performance. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20(1), 60–67. doi:10.1080/1359432X.2010.532869
109. Pellegrini, E. K., & Scandura, T. A. (2008). Paternalistic lead- ership: A review and agenda for future research. Journal of Management, 4, 566-593.
110. Philipp, B. L. U., & Lopez, P. D. J. (2013). The moderating role of ethical leadership: Investigating relationships among employee psychological contracts, commitment, and citizenship behavior. Journal of Leadership & Organizational Studies, 20(3), 304–315. https://doi.org/10.1177/1548051813483837
111. Pio, R. J., & Tampi, J. R. E. (2018). The influence of spiritual lead- ership on quality of work life, job satisfaction and organiza- tional citizenship behavior. International Journal of Law and Management, 60(2), 757–767. https://doi.org/10.1108/IJLMA- 03-2017-0028 Podsakoff, P., MacKenzie, S., & Bommer, W. (1996). Transformational leader behaviors and substitutes for leader- ship as determinants of employee satisfaction, commitment, trust, and organizational citizenship behaviors. Journal of Management, 22, 259-299.
112. Rego, A., Sousa, F., Marques, C., & Cunha, M. P. (2012). Authentic leadership promoting employee’s psychological capital and creativity. Journal of Business Research, 65, 429-437.
113. Robinson, V., Lloyd, C., and Rowe, K. (2008). The impact of leadership on student outcomes: an analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly 44(5), 564–588.
114. Ross, J. A. and Gray, P. (2006). School leadership and student achievement: the mediating effects of teacher beliefs. Canadian Journal of Education 29(3), 798–822.
115. Salehzadeh, R., Khazaei Pool, J., Kia Lashaki, J., Dolati, H., & Balouei Jamkhaneh, H. (2015). Studying the effect of spiritual leadership on organizational performance: An empirical study in hotel industry. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 9(3), 346–359. https://doi.org/10.1108/ IJCTHR-03-2015-0012
116. Sanders, J. E., Hopkins, W. E., & Geroy, G. D. (2003). From trans- actional to transcendental: Toward an integrated theory of leadership. Journal of Leadership & Organizational Studies, 9(4), 21–31. https://doi.org/10.1177/107179190300900402
117. Sever, N. (2020). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile okulların örgütsel çekicilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.
118. Sheppard, B. (1996). Exploring the transformational nature of instructional leadership. Alberta Journal of Educational Research 42(4), 325–344.
119. Smith, S. L. (2007). Spiritual leadership as an effective leadership style fort he public school superintendent (Doctoral Dissertation). Duquesne University, USA
120. Song, C. (2016). Supervisors’ paternalistic leadership influences college English teachers’ teaching efficacy in China. Social Behavior and Personality, 44, 1315-1328.
121. Starratt, R. (2005). Ethical leadership. In Davies, B. (Ed.), The essentials of school leadership. London: Paul Chapman.
122. Stefkovich, J., & Begley, P. (2007) Ethical school leadership: Defining the best interests of students. Educational Management Administration & Leadership, 35(2), 205–24.
123. Suliman, A. & Iles, P. (2000). Is contınuous commitment beneficial to organizations? commitment-performancere lationship: A newlook. Journal of Manageria Lpsychology. 15(5), 407-426.
124. Supovitz, J., Sirinides, P., & May, H. (2010). How principals and peers influence teaching and learning. Educational Administration Quarterly, 46, 31-56.
125. Şahin, S. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin dönüşümcü ve sürdürümcü liderlik stilleri (İzmir İli Örneği). Eğitim ve Bilim, 30(135), 39-49.
126. Şahin, S. (2011). Öğretimsel liderlik ve okul kültürü arasındaki ilişki (İzmir ili örneği). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 1909-1928.
127. Tahaoğlu, F. ve Gedikoğlu, T. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik rolleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(58), 274-298. Tepe, H. (2000). Etik ve meslek etikleri: Tıp, çevre, iş, basın, hukuk. Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları.
128. Tims, M., Bakker, A. B., & Xanthopoulou, D. (2011). Do transformational leaders enhance their followers’ daily work engagement? The Leadership Quarterly, 22, 121-131.
129. Toor, S.-u.-R., Ofori, G. (2009). Ethical leadership: Examining the relationships with full range leadership model, employee outcomes, and organizational culture. Journal of Business Ethics, 90, 533-547. doi:10.1007/s10551-009-0059-3
130. Tosun, F. (2015). Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özelliklerinin öğretmen görüşlerine göre araştırılması (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.407082)
131. Treviño, L. K., Brown, M., & Hartman, L. P. (2003). A qualitative investigation of perceived executive ethi- cal leadership: Perceptions from inside and outside the executive suite. Human Relations, 55, 5-37. doi:10.1177/ 0018726703056001448
132. Tschannen-Moran M and Woolfolk Hoy A (2007) The differential antecedents of selfefficacy beliefs of novice and experienced teachers. Teaching and Teacher Education 23, 944-956.
133. Uğurluoğlu, Ö. & Çelik, Y. (2009). Örgütlerde stratejik liderlik ve özellikleri. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 12(2), 121-156.
134. Van Wart, M. (2014). Contemporary varieties of ethical leadership in organizations. International Journal of Business Administration, 5(5), 27. doi:10.5430/ijba.v5n5p27
135. Vugt, M. V., Jepson, S. F., Hart, C. M. ve Cremer, D. (2004). Autocratic leadership in socialdilemmas: A threatto group stability. Journal of Experimental Social Psychology, 40(1), 1-13.
136. Wang, G., Oh, I., Courtright, S., & Colbert, A. (2011). Transformational leadership and performance across criteria and levels: A meta-analytic review of 25 years of research. Group & Organization Management, 36, 223-270.
137. Waters, T., Marzano, R. J., & McNulty, B. (2003). Balanced leadership: What 30 years of research tells us about the effect of leadership on student achievement. Aurora, CO: Mid-Continent Research for Education and Learning.
138. Westwood, R. (1997). Harmony and patriarchy: The cultural basis for paternalistic headship among the overseas Chinese. Organization Studies, 18(3), 445-480.
139. Woods, G. (2007). The ‘bigger feeling’: the importance of spiritual experience in educational leadership. Educational Management Administration & Leadership, 35(1), 135–55.
140. Wu, M., Huang, X., Li, C., Liu, W. (2011). Perceived interactional justice and trust-in-supervisor as mediators for paternalistic leadership. Management and Organization Review, 8, 97-121.
141. Yılmaz, E. (2010). Ilköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri ile etkili okul arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
142. Zengin, M. (2019). Ortaöğretim öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile okul güvenliği ve örgütsel imaj arasındaki ilişki (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.