Araştırma Makalesi

AHLAKİ MUTLAKÇILIK VE EYLEM SONUÇÇULUĞU ARASINDA BİR SEÇENEK OLARAK KURAL SONUÇÇULUĞU

Sayı: 40 28 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

AHLAKİ MUTLAKÇILIK VE EYLEM SONUÇÇULUĞU ARASINDA BİR SEÇENEK OLARAK KURAL SONUÇÇULUĞU

Öz

Kural sonuççuluğu, çağdaş ahlak felsefesinde normatif etik tartışmaları içinde öne çıkan bir görüştür. Bu görüş, kökenleri George Berkeley’e kadar uzansa da, ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında diğer normatif etik teoriler arasında önemli bir yer edinmiştir. Bu çalışma, Kant’ın ahlaki mutlakçılığı ile John Stuart Mill’in eylem sonuççuluğu arasında bir seçenek olarak kural sonuççuluğunu ele almaktadır. Bu çalışmada öncelikle, kural sonuççuluğu, Kant’ın deontolojik etiği ve Mill’in yararcılığıyla ilişkili olarak ortaya konacaktır. Sonrasında, kural sonuççuluğuna getirilen iki eleştiri -uzanımsal denklik eleştirisi ve olumsallık eleştirisi- ve bu eleştirilere kural sonuççularınca verilen yanıtlar açıklanacaktır. Bu iki eleştiriye verilen yanıtlar ışığında, öncelikle, eleştirilerin birbiriyle bağlantılı olduğu ve uzanımsal denklik sorununun yeniden ortaya çıkacağı savunulacak ve ikinci olarak, bu yeni duruma ilişkin çözümler sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmayla ilgili yorumlarını sunan Rumeysa Toklu ve Burhan Başarslan'a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Arneson, Richard. “Sophisticated Rule Consequentialism: Some Simple Objections.” Philosophical Issues, 15, no 1 (2005): 235–251.
  2. Berkeley, George. Passive Obedience: or, the Christian Doctrine of Not Resisting the Supreme Power, Proved and Vindicated. 1712. https://quod.lib.umich.edu/e/ecco/004899015.0001.000/1:3?rgn=div1;view=fulltext. Erişim: 18.03.2023.
  3. Brandt, Richard B. “Toward a Credible Form of Utilitarianism.” içinde Language of Conduct, editörler Hector~Neri Castañeda ve George Nakhnikian, 107–143. Detroit: Wayne State University Press, 1963.
  4. Brandt, Richard B. “Some Merits of One Form of Rule – Utilitarianism.” içinde Morality, Utilitarianism, and Rights, 111–136. New York: Cambridge University Press, 1992. (Makalenin ilk yayımlanma yılı 1965)
  5. Hooker, Brad. Ideal Code, Real World: A Rule-Consequentialist Theory of Morality. New York: Oxford University Press, 2000.
  6. Hooker, Brad. “Reflective Equilibrium and Rule Consequentialism.” içinde Morality, Rules, and Consequences: A Critical Reader, editörler Brad Hooker, Elinor Mason ve Dale E. Miller, 222–238. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2000.
  7. Hooker, Brad. “Rule-Consequentialism.” içinde The Blackwell Guide to Ethical Theory, editör Hugh LaFollette, 183–204. Malden: Blackwell Publishing, 2000.
  8. Hooker, Brad. “Reply to Arneson and McIntyre.” Philosophical Issues 15, no 1 (2005): 264–281.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Etik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2024

Kabul Tarihi

25 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 40

Kaynak Göster

Chicago
Yöney, Ferhat. 2025. “AHLAKİ MUTLAKÇILIK VE EYLEM SONUÇÇULUĞU ARASINDA BİR SEÇENEK OLARAK KURAL SONUÇÇULUĞU”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40: 303-27. https://doi.org/10.53844/flsf.1577687.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.