Araştırma Makalesi

WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM

Sayı: 40 28 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM

Öz

Ludwig Wittgenstein, mantık ve dil felsefesi üzerine çalışmalarıyla tanınan bir düşünür olarak dil ve müzik üzerine kurduğu analojiler müziksel anlamın doğasını anlamak açısından önemli bir bakış açısı sunmaktadır. Bu çalışma, Wittgenstein’ın müzik ve anlam ilişkisini nasıl ele aldığını incelemekte, dil ile müzik arasında kurduğu bu analojileri tartışmaktadır. Ona göre müzik, kelimeler gibi doğrudan referanslara dayanmayan, anlamını kullanım ve bağlamı içinde kazanan bir yapıdadır. Bu doğrultuda Wittgenstein, bir müzik cümlesini anlamayı, bir yüz ifadesini anlamaya benzetmektedir. Fakat bu benzetme için salt kurallara dayalı bir analiz yeterli değildir. Doğru bağlamın estetik deneyim olarak yapılanması bir gerekliliktir. Çalışmada, Wittgenstein’ın müziği birinci ve üçüncü şahıs perspektifleri üzerinden nasıl ele aldığını belirtmek amaçlanmış, müziksel anlamın bireysel deneyimden çok kamusal bir fenomen olduğu kavramsal bir çerçevede ifade edilmiştir. Dil oyunları teorisi ile müzik arasındaki ilişki de bu noktada önem kazanmıştır. Böylece, Wittgenstein’a göre müzikte anlamın, müziksel teknik yapının anlaşılmasının yanında, müzik performansını gerçekleştiren müzisyen ile dinleyici arasındaki deneyimlenen bir süreç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahonen, Hanne. “Wittgenstein and the Conditions of Musical Communication.” Philosophy 80/4 (2005): 513-529. Erişim Tarihi: Mayıs 15, 2024. doi: 10.1017/s0031819105000446.
  2. Goehr, Lydia. “Music and the Aesthetics of Modernity: Essays.” İçinde Philosophical Exercises in Repetition: On Music, Humor, and Exile in Wittgenstein and Adorno, editörler Karol Berger ve Anthony Newcomb, 311-340. Cambridge: Harvard University Press, 2005.
  3. Guter, Eran. “Wittgenstein on musical experience and knowledge.” From the ALWS archives: A selection of papers from the International Wittgenstein Symposia in Kirchberg am Wechsel. 2014.
  4. Scruton, Roger. “Wittgenstein and the Understanding of Music.” The British Journal of Aesthetics 44/1 (2004): 1-9. Erişim Tarihi: Mayıs 24, 2024, doi: 10.1093/bjaesthetics/44.1.1.
  5. Szabados, Béla. Wittgenstein As Philosophical Tone-Poet, Philosophy And Music in Dialogue. 1. Baskı. Netherlands: Rodopi, 2014.
  6. Ülger, Emir H. “Wittgenstein ve Strauss’ta Müzik Metaforunun Kullanımı: Felsefi Projenin Parçası mı, Basit Bir Alegori mi?” Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6, no 1 (2022): 200-241. Erişim Tarihi: Mart, 15, 2025. doi: 10.30561/sinopusd.1106844.
  7. Wittgenstein, Ludwig. Defterler, 1914-1916. Çeviren Ali Utku. 1. Baskı. İstanbul: Birey Yayıncılık, 2004.
  8. Wittgenstein, Ludwig. Felsefi Soruşturmalar. Çeviren Deniz Kanıt. 1. Baskı. İstanbul: Totem Yayıncılık, 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Estetik, Sanat Felsefesi, 20. Yüzyıl Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2025

Kabul Tarihi

21 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 40

Kaynak Göster

APA
Aytimur, R. G. (2025). WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 40, 173-191. https://doi.org/10.53844/flsf.1631290
AMA
1.Aytimur RG. WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM. FLSF Dergisi. 2025;(40):173-191. doi:10.53844/flsf.1631290
Chicago
Aytimur, R. Görkem. 2025. “WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40: 173-91. https://doi.org/10.53844/flsf.1631290.
EndNote
Aytimur RG (01 Mayıs 2025) WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 40 173–191.
IEEE
[1]R. G. Aytimur, “WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM”, FLSF Dergisi, sy 40, ss. 173–191, May. 2025, doi: 10.53844/flsf.1631290.
ISNAD
Aytimur, R. Görkem. “WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 40 (01 Mayıs 2025): 173-191. https://doi.org/10.53844/flsf.1631290.
JAMA
1.Aytimur RG. WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM. FLSF Dergisi. 2025;:173–191.
MLA
Aytimur, R. Görkem. “WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40, Mayıs 2025, ss. 173-91, doi:10.53844/flsf.1631290.
Vancouver
1.R. Görkem Aytimur. WITTGENSTEIN’A GÖRE MÜZİKTE ANLAM. FLSF Dergisi. 01 Mayıs 2025;(40):173-91. doi:10.53844/flsf.1631290

Dergimiz 1-31 Ağustos tarihleri arasında yalnızca “YAPAY ZEKANIN GÖLGESİNDE VE IŞIĞINDA FELSEFE” yarışması için gönderilen makaleleri kabul edecektir. Diğer sayılar için yüklenen makaleler iade edilecektir. 2027 Mayıs sayımız için makale kabulü, 15 Kasım 2026 tarihinde başlayacaktır.

 

*** Dergimizin 2026 yılı Eylül ayı için planlanmış bir özel sayısı mevcut değildir. ***

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.

İlginiz için teşekkür ederiz.