THE RELATIONSHİP BETWEEN ETHICS, THE SUBJECT, AND THE SYMBOLIC ORDER IN ŽIŽEK’S THOUGHT

Öz

This study examines the relationships between ethics, the subject, and the symbolic order in Žižek’s thought. According to Žižek, ethics is defined by the individual’s fidelity to their own desire and internal consistency, whereas morality is constrained by the norms governing relations with others; ethical action cannot be explained solely by social or rational criteria, emerging instead as an original and conflictual process. The subject is not a fixed entity but a divided, fragile, and multilayered structure; desire-objects and the subject’s structural lack shape experiences and actions. Analyses of the symbolic and imaginary orders alongside interventions of the Real reveal the paradoxical structure of the subject and the conditions of ethical action. Žižek enriches analyses initiated in modern philosophy regarding the cogito and the notion of absolute subject with a psychoanalytic perspective, offering a profound interpretation of the subject’s division and its relation to desire. Consequently, ethics and the subject are understood as processes of continuous tension and repositioning between the limits of the symbolic order and the effects of the Real.

Anahtar Kelimeler

• Zizek
• Ethics
• Subject
• Symbolic Order
• Imaginary Order
• Real

ŽIŽEK DÜŞÜNCESİNDE ETİK, ÖZNE VE SİMGESEL DÜZEN İLİŞKİSİ

Öz

Bu çalışma, Žižek düşüncesinde etik, özne ve simgesel düzen arasındaki ilişkileri inceler. Žižek’e göre etik, bireyin kendi arzusuna ve içsel tutarlılığına sadakatiyle belirlenirken, ahlak başkalarıyla kurulan ilişkilerin normlarıyla sınırlıdır; etik eylem toplumsal veya rasyonel ölçütlerle açıklanamaz, özgün ve çatışmalı bir süreç olarak ortaya çıkar. Özne, sabit bir varlık değil, bölünmüş, kırılgan ve çok katmanlı bir yapı olarak tanımlanır; arzu nesneleri ve öznenin yapısal eksiklikleri deneyimlerini ve eylemlerini şekillendirir. Simgesel ve imgesel düzen ile Gerçek’in müdahaleleri, öznenin paradoksal yapısını ve etik eylemin koşullarını görünür kılar. Žižek, modern felsefede cogito ve mutlak özne tartışmalarıyla başlatılan analizleri psikanalitik perspektifle zenginleştirerek, öznenin bölünmüşlüğü ve arzu ilişkileri üzerine derinlemesine bir yorum sunar. Böylece Žižek’e göre etik ve özne, simgesel düzenin sınırları ve Gerçek’in etkileri arasında sürekli bir gerilim ve yeniden konumlanma süreci olarak kavranır.

Anahtar Kelimeler

• Zizek
• Etik
• Özne
• Sembolik Düzen
• İmgesel Düzen
• Gerçek

Kaynakça

1. Badiou, Alain ve Žižek, Slavoj, Philosophy in the Present, ed. Peter Engelmann, USA: Polity, 2009.
2. Butler, Judith ve Laclau, Ernesto vd., Olumsallık, Hegemonya, Evrensellik: Solda Güncel Diyaloglar, çev. Ahmet Fethi Yıldırım, İstanbul: Hil, 2009.
3. Johnston, Adrian, Žižek’s Ontology: A Transcendental Materialist Theory of Subjectivity, Northwestern University Press, 2008.
4. Kart, Olcay ve Altunya, Hülya “Žižek’in Özne Anlayışı ve Etik”, FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2019, Sayı: 27, 117 – 129.
5. Kay, Sarah, Žižek: Eleştirel Bir Giriş, çev. Zeynep Kuyumcu, İstanbul: Encore, 2006.
6. Lacan, Jacques, The Four Fundamental Concepts of Psychoanalysis: The Seminar of Jacques Lacan, Book XI, çev. Alan Sheridan, New York: W. W. Norton & Company, 1978.
7. Lacan, Jacques The Ethics of Psychoanalysis, 1959–1960: The Seminar of Jacques Lacan, Book VII, çev. Dennis Porter, New York: Norton, 1992.
8. Myers, Tony, Routledge Critical Thinkers: Slavoj Žıžek, London and New York: Routledge, 2003.

9. Myers, Tony, Slavoj Žižek, çev. Abdurrahman Aydın, Ankara: Phoenix, 2014.
10. Nietzsche, Friedrich, Ahlakın Soykütüğü Üstüne (Zur Genealogie der Moral), çev. Ahmet İnam, SAY Yayınları, İstanbul, 2017.
11. Rousselle, Duane, “Real, Symbolıc, Imagınary”, The Žižek Dictionary, ed. Rex Butler,Durham: Acumen, UK, 2014.
12. Žižek, Slavoj, Tarrying with the Negative: Kant, Hegel, and the Critique of Ideology, Durham: Duke University, 1993.
13. Žižek, Slavoj, Yamuk Bakmak: Popüler Kültürden Jacques Lacan’a Giriş, çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis, 2004.
14. Žižek, Slavoj, Gıdıklanan Özne: Politik Ontolojinin Yok Merkezi, çev. Şamil Can, Ankara: Epos, 2007.
15. Žižek, Slavoj, How to Read Lacan, New York and London: W. W. Norton & Company, 2007.
16. Žižek, Slavoj, Paralaks, çev. Sabri Gürses, İstanbul: Encore, 2007.
17. Žižek, Slavoj, The Sublime Object Of Ideology, London: Verso, 2008.
18. Žižek, Slavoj, Olumsuzla Oyalanma: Kant, Hegel ve İdeoloji Kritiği, çev. Hakan Gür, Ankara: İmge, 2011.
19. Žižek, Slavoj, Bedensiz Organlar: Deleuze ve Neticeler Üstüne, çev. Umut Yener Kara, İstanbul: MonoKL, 2013.
20. Žižek, Slavoj, Antigone’nin Üç Yaşamı, çev. Erkal Ünal, İstanbul: Encore, 2016.
21. Žižek, Slavoj, Hiçten Az: Hegel ve Diyalektik Materyalizmin Gölgesi, çev. Erkal Ünal, İstanbul: Encore, 2016.
22. Žižek, Slavoj, “Varsayılan Süperego”, çev. Seher Akkaya vd., Monograf Edebiyat Eleştirisi Dergisi, sayı 9, 2018, 251-285.
23. Žižek, Slavoj, İdeolojinin Yüce Nesnesi, çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis, 2019.
24. Zupančič, Alenka, Ethics of the Real: Kant, Lacan, London and New York: Verso, 2000.