IS HEGEL’S LOGIC TRANSCENDENTAL?

Öz

Is Hegel's logic a transcendental logic? Both in Science of Logic and in the first part of his Encyclopedia of the Philosophical Sciences, titled Science of Logic, Hegel describes how categories, as determinations of thought, dialectically derive from one another and defines logic as a system of these categories. There are two aspects to the debate over whether the doctrine of categories is a transcendental logic: first, is Hegel's understanding of logic a doctrine of categories in the sense of Kant's transcendental logic? Is it a logic in which it is shown how categories are derived based on the forms of judgment in general logic, thus exposing the a priori conditions of cognition in terms of understanding? The second aspect of the debate, completely independent of the first aspect, is a discussion of whether logic can be transcendental in the sense of whether it has the status of an actual entity transcending the realms of nature and spirit within Hegel's philosophical system. This article will implicitly address the first aspect of the debate, demonstrating why Hegel's logic cannot be transcendental logic as Kant conceived it, but focusing more intensely on the second aspect of the debate, it will present the reasons why logic cannot be transcendental within Hegel's philosophical system.

Anahtar Kelimeler

• Hegel
• logic
• transcendental logic
• transcendence
• nature
• spirit

HEGEL'İN MANTIĞI TRANSANDANTAL MIDIR?

Öz

Hegel’in mantığı transandantal bir mantık mıdır? Hegel hem Mantık Bilimi adlı eserinde hem de Felsefi Bilimler Ansiklopedisi’nin birinci bölümünü oluşturan Mantık Bilimi’nde, düşünce belirlenimleri olarak kategorilerin birbirlerinden diyalektik olarak nasıl türediklerini betimler ve mantığı birbirlerinden türeyen bu kategorilerin bir sistemi olarak tanımlar. Kategoriler öğretisinin transandantal bir mantık olup olmadığı tartışmasının iki yönü vardır: Birinci olarak, Hegel’in mantık anlayışı, Kant’ın transandantal mantığı anlamında bir kategori öğretisi midir? Genel mantıktaki yargı verme biçimlerinden hareketle kategorilerin nasıl türediklerinin gösterildiği, böylelikle anlama yetisi bakımından idrak etmenin apriori koşullarının serimlendiği bir mantık mıdır? Tartışmanın ikinci yönü, birinci yönünden tamamen bağımsız olarak, Hegel’in felsefe sistemi içerisinde, mantığın doğa ve tin alanlarına aşkın (transandantal) bir aktüel varlık statüsünün olup olmadığı anlamında transandantal olup olmayacağının bir tartışmasıdır. Bu makale tartışmanın ilk yönünü örtük olarak içererek, Hegel’in mantığının niye Kant’ın düşüncesindeki gibi transandantal mantık olamayacağını gösterecektir, fakat daha ağrılıklı olarak tartışmanın ikinci yönüne odaklanarak mantığın Hegel’in felsefe sitemi içerisinde niye transandantal olamayacağının gerekçelerini ortaya koyacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Hegel
• mantık
• transandantal mantık
• aşkınlık
• doğa
• tin

Kaynakça

1. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Science of Logic, Çeviren A. V. Miller, Humanity Books, 1969.
2. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Hegel’s Logic, Being Part One of the Encyclopaedia of the Philosophical Sciences (1830), Çeviren William Wallace, New York: Oxford University Press, 1975.
3. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Phénoménologie de l’Esprit, Çeviren Gwendoline Jarczyk et Pierre- Jean Labarrière, Gallimard 1993.
4. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Estetik – Güzel Sanat Üzerine Dersler, Cilt I, Çeviren Taylan Altuğ, Hakkı Hünler, Payel Yayınevi, 1994.
5. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Tarihte Akıl, Çeviren Önay Sözer, Kabalcı Yayınevi, 2003.
6. Houlgate, Stephen, Why Hegel’s Concept Is Not the Essence of Things, Hegel’s Theory of the Subject, İçinde Hegel’s Theory of the Subject, Editör David Gray Carlson, 19-30. Palgrave Macmillan, 2005.
7. Houlgate, Stephen, The Opening of Hegel’s Logic, Purdue University Press, Indiana, 2006.
8. Hyppolite, Jean, Logique et Existence, Paris: Epiméthée - Presses Universitaires de France, 1952.

9. Hyppolite, Jean, Studies on Marx and Hegel, Çeviren John O’Neill, Harper Torchbooks, 1969.
10. Hyppolite, Jean, Genesis and Structure of Hegel’s Phenomenology of Spirit, Çeviren Samuel Cherniak and John Heckman, Northwestern University Press, 1974.
11. Kant, Immanuel, Critique of Pure Reason, Çeviren Paul Guyer ve Allen W. Wood, Cambridge University Press, 1975.
12. Kojève, Alexandre, Introduction à la Lecture de Hegel, Gallimard, 1947.
13. Pippin, Robert B., Hegel’s Idealism, The Satisfactions of Self-Consciousness, Cambridge University Press, 1989.
14. Taylor, Charles, Hegel, Cambridge University Press, New York, 2005.