PRESOKRATİKLERİN BİLİM ANLAYIŞI ÜZERİNE ÇAĞDAŞ BİLİM FELSEFESİ BAĞLAMINDA BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışmada Presokratiklerin bilim anlayışı, çağdaş bilim felsefesi (mantıksal pozitivizm) bağlamında değerlendirilecektir. Bu bağlam ise, olayları/olguları; tekrarlanabilir, genelleştirilebilir yasalara dayandırarak gelecekte ortaya çıkabilecek olayları/olguları öngörebilme anlayışı olarak özetlenebilir. Bu anlayış; belirli ön-koşulların doğal sonucu olarak olayları/olguları betimlemek/açıklamak anlamında kullanılmıştır. Bunun aksine bilimsel olmayan görüşler tekrarlanabilirlik ve kestirilebilirlik fikrine daha az vurgu yapar. Gökyüzü ve Yeryüzündeki dönüşümleri, düzenlilikleri tanımlayan ve bunlarla ilgili ön-deyi sağlayan rasyonel açıklamaları arayanlar Presokratikler olmuştur. Evrenin temel yapı taşlarını, temel öğelerini ve evrende meydana gelen olayları idare eden genel ilkeleri bulmaya çalışmışlardı. Ancak araştırma yöntemleri bugün anlaşılan anlamda bilimsel yöntem (özellikle deneysellik) olmasa da, mitler ve efsanelerden bilgi edinme konusunda köklü bir kırılma yaşattıkları reddedilemez. Bu bakımdan modern bilimin köklerinin Doğa Filozoflarına kadar geri götürülmesi, çalışmalarının bilimsel olabileceğini söylememize imkan vermektedir. 

Anahtar Kelimeler

• presokratikler,doğa algısı,bilim anlayışı,bilim felsefesi

INQUIRY ON UNDERSTANDING OF SCIENCE OF PRESOCRATICS WITHIN MODERN PHILOSOPHY OF SCIENCE

Öz

In this study,we aim to discuss the understanding of science of Presocratics within modern philosophy of science (logical positivism approach). That sense implicate in predict events/facts which can be ocur in the future based on repeatable, generalizable laws.This understanding is used in terms of describe/explain events/facts as a natural consequence of certain preconditions. By contrast, non-scientific viewsput less emphasis on the idea of ​​repeatability and predictability. It is Presocratics whom have been sought rational explanations that describe and provide predictions about the circulations and regularities in the Sky and on Earth. They tried to find the basic building blocks of the universe, the basic elements, and the general principles governing the events taking place in the universe. However, their research methods were not scientific in the sense of modern scientific understanding.Even they made a breakthrough in obtaining information from myths and legends, they still lacked the experimental method. Their arguments about the universe were based on a priori method, and the idea of ​​explanatory power played an important role in this method. 

Anahtar Kelimeler

• presocratics,SENSE OF NATURE,UNDERSTANDING OF SCIENCE

Kaynakça

1. Andre Laks, The Concept of Presocratic Philosophy, Translated by, Glenn W. Most, Princeton University Press, 2006, New Jersey
2. Aristoteles, Metafizik I, Çev. Ahmet Arslan, Ege Üni. Ed. Fak. Yay., 1985
3. Bertrand Russel, Mistisizm ve Mantık,., Çev. Ayseli Usluata, Varlık yay., 1972
4. Bruno Snell, The Discovery of the Mind, Harvard University Press, Massachusetts, 1953
5. Edward Hussey, The Presocratics, Bristol Classical Press, 1998
6. Ernst von Aster, İlkçağ ve Ortaçağ Felsefe Tarihi, İm Yayınları, 3. Baskı
7. George Sarton, Bilim Tarihi, “History of Science”, Enyclopedia Americana, C. 24. S.413-417, 1956, Çev. Remzi Demir, Felsefe Dünyası, Sayı 11, Mart, 1994
8. Henry Frankfort, The Intellectual Adventure of Ancient Man, University of Chicago Press, 1946

9. John Burnet, Greek Philosophy: Thales to Plato, MacMillan and Co., 1928
10. Jerry Stannard, “The Presocratic Origin of Explanatory Method”, The Philosophical Quarterly, C. 15, S. 60, 1965
11. Kirk Raven Schofield, The Presocratic Philosophers, Cambridge University Press, 1983
12. M. L. West, “The Saying of Democritus”, The Classical Review, C. 19, S. 2, 1969
13. R. J. Hankinson, Cause and Explanation in Ancient Greek, Oxford University Press, 1998
14. Singh Raghuveer, “Herakleitos and the Law of Nature”, Journal of the History Ideas, C. 24, S. 4, 1963
15. Walter Kranz, Antik Felsefe, Çev. Suat Baydur, Sosyal Yayınları, 1984
16. W. K. C. Guthrie, A History of Greek Philosophy, The Earlier Presocratics and the Pythagoreans, Londra, ı962,. 15, S. 60, 1965