Araştırma Makalesi

THOMAS NAGEL’İN BİLİNÇ KURAMINDAN HAREKETLE DİĞER ZİHİNLERİN BİLGİSİNE DOĞRUDAN ERİŞİM PROBLEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 29 16 Mayıs 2020
PDF İndir
EN TR

THOMAS NAGEL’İN BİLİNÇ KURAMINDAN HAREKETLE DİĞER ZİHİNLERİN BİLGİSİNE DOĞRUDAN ERİŞİM PROBLEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Diğer zihinler probleminin temelinde, bilince ait deneyimlerin öznel niteliğinin belirleyici olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, bir insanın ve insan dışındaki canlıların bir zihne sahip olduğunu ya da bilinçli olduğunu nereden biliyoruz?” sorusu diğer zihinler probleminin temel sorusudur. Dolayısıyla, diğer zihinler nitelemesiyle hem kendi dışımızdaki insanların zihni hem de farklı canlı türlerine ait zihinler kastedilmektedir. Özellikle, insan zihni söz konusu edildiğinde temel tartışma, bir insanın diğer insanların zihin ve bilinç durumlarına, öznel deneyimlerine ilişkin bilgi sahibi olup olamayacağı eğer bu mümkünse de bunun nesnel açıklamasının ne kadar olası olduğu tartışmasıdır. Benzer şekilde, insan dışındaki canlılar söz konusu olduğunda da bu canlıların insan gibi bilince ait öznel deneyimlere sahip olup olmadığı ve bu deneyimlerin bilgisine doğrudan ya da dolaylı olarak ulaşmanın imkânı ve sınırının ne olduğu noktası tartışma konusu edilmektedir. Bu doğrultuda, makalede ilk olarak diğer zihinler probleminin ne olduğu farklı filozoflardan hareketle ortaya konulmuştur. Sonuç olarak da makalede, Nagel’in “Yarasa Olmak Nasıl Bir Şeydir?” adlı makalesini merkeze alarak türe ait “o organizma gibi olmaklık” diye bir şeyin bilinç ile ilişkisi ve insanların bilincine ait öznel deneyimlerinin diğer zihinler problemi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arıcı, Murat, “Materyalizm, Fenomenal Özne ve Ontolojik Statüsü”, Beytulhikme: An International Journal of Philosophy, 2014, 4(2): 1-13.
  2. Alıcı, Tevfik, Gerçek Bir Yanılsama: Bilinç, İstanbul: Metis Yayınları, 2013.
  3. Avramides, Anita, Other Minds, Routledge: Newyork, 2001.
  4. Blackmore, Susan, Bilinç Üzerine Konuşmalar, Çev. Seda Akbıyık, İstanbul: Küre Yayınları, 2017.
  5. Blackmore, Susan, Bilinç, çev. Oğuz Akçelik, İstanbul: İKU Yayınevi, 2018.
  6. Churchland, Paul, Madde ve Bilinç: Zihin Felsefesine Güncel Bir Bakış, Çev. Ekrem Berkay Ersöz, İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
  7. Dennet, Daniel C, Düşünceler, Aklın G’özü (içinde), Çev. Füsun Doruker, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 2017.
  8. Gödelek, Kâmuran. Zihin Felsefesi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2020

Kabul Tarihi

29 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 29

Kaynak Göster

Chicago
Çelebi, Vedat. 2020. “THOMAS NAGEL’İN BİLİNÇ KURAMINDAN HAREKETLE DİĞER ZİHİNLERİN BİLGİSİNE DOĞRUDAN ERİŞİM PROBLEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 29: 353-68. https://izlik.org/JA95AN44MH.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.