Araştırma Makalesi

NÖROFELSEFE İNDİRGEMECİ Mİ YOKSA ELEYİCİ MİDİR?

Sayı: 31 12 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

NÖROFELSEFE İNDİRGEMECİ Mİ YOKSA ELEYİCİ MİDİR?

Öz

Nörofelsefe denilen akım felsefeciler tarafından bazen indirgemeci, bazen eleyici ama çoğunlukla hem indirgemeci hem eleyici olarak nitelenir. Bunun kuvvetle muhtemel gerekçesi eleştirmenlerin itirazlarının altında yatan şu varsayımdır: Bir kuram veya ona içkin varlık kategorisi indirgeniyorsa, artık o varlık yok sayılmaktadır ve bilimsel terminolojimizden elenmektedir. Halbuki bir şeyin indirgenmesi hiçbir şekilde onun varlığının inkarı değil aksine ilanıdır. İşte bu nedenle, bu çalışmada ben, nörofelsefenin indirgemeci ve eleyici materyalizm olarak adlandırılmasının son derece yanıltıcı sonuçlar yarattığını ve bu olumsuz sonuçlardan kurtulmanın yolunun, birkaç defa kendilerinin önerdiği gibi, Churchland tipi nörofelsefeyi nitelemek için birleştirici ve yenileyici materyalizm ifadesinin kullanılması gerektiğini savunacağım.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu makaledeki ana fikir hakkında çok yararlı ve derin eleştiriler sunan altı değerli öğretim üyesine çok teşekkür etmek istiyorum: 1. O dönemde Boğaziçi üyesi şimdi ODTÜ Felsefe Bölümünde çalışan Prof. Dr. Murat Baç, 2. O dönemde ODTÜ üyesi ve şimdi Koç Üniversitesi Felsefe Bölümünde çalışan Dr. Öğretim Üyesi Erhan Demircioğlu, 3. O dönem ODTÜ üyesi ve şimdi Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Felsefe Bölümünde çalışan Prof. Dr. Hilmi Demir, 4. O dönem Ege Üniversitesi üyesi ve şimdi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümünde çalışan Doç. Dr. Cem Kamözüt, 5. ODTÜ Bilişsel Bilim Bölümünden Prof. Dr. Cem Bozşahin, ve 6. Selçuk Üniversitesi Felsefe Bölümünden Doç. Dr. Murat Arıcı. Ayrıca bu makalede ele alınan bir dizi zor problemi çözebilmek için son seneler boyunca konuyu kendileriyle tartıştığım ODTÜ Felsefe Bölümü asistanlarından Tolgahan Toy ve Berk Yaylım'a da minnettarım.

Kaynakça

  1. Alıcı, Tevfik, Gerçek Bir Yanılsama. Bilinç (İstanbul: Metis, 2013)
  2. Bechtel, William, ve Andrew Hamilton, “Reduction, Integration, and the Unity of Science”, içinde Handbook of the Philosophy of Science: General Philosophy of Science - Focal Issues, ed. Theo A.F. Kuipers, 2007, ss. 377–430
  3. Bickle, John, Psychoneural Reduction: the new wave (Cambridge, Mass.: MIT Press. A Bradford Book, 1998)
  4. ———, “Revisionary physicalism”, Biology and Philosophy, 7.4 (1992), 411–30
  5. Bickle, John, Peter Mandik, ve Anthony Landreth, “The Philosophy of Neuroscience”, ed. Edward N. Zalta, The Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2012
  6. Churchland, Patricia Smith, Brain-wise : studies in neurophilosophy (Cambridge, MA: MIT Press, 2002)
  7. ———, Braintrust: What neuroscience tells us about morality (Princeton: Princeton University Press, 2011)
  8. ———, “Neurophilosophy: The Early Years and New Directions”, Functional Neurology, 22.4 (2007), 185–95

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2020

Kabul Tarihi

18 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 31

Kaynak Göster

Chicago
Tümkaya, Serdal. 2021. “NÖROFELSEFE İNDİRGEMECİ Mİ YOKSA ELEYİCİ MİDİR?”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 31: 15-36. https://izlik.org/JA84GY57LZ.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.