Araştırma Makalesi

SOSYAL BİLİMLER VE BİLİMSEL YASALAR

Sayı: 32 9 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

SOSYAL BİLİMLER VE BİLİMSEL YASALAR

Öz

Özel bilimler felsefesinin temel problemlerinden birisi bu alanlardaki açıklayıcı genellemelerin doğası ve statüsü ile ilgilidir. Bir çok felsefeci fiziği model alarak, başarılı bilimsel açıklamaların yasalara başvurmasının olmazsa olmaz koşul olduğu şeklindeki klasik açıklama görüşünü benimsemektedir. Bir yandan sosyal bilimlerin en azından bazen başarılı açıklamalar verdiğine inanırız. Öte yandan, sosyal bilimlerdeki genellemeler klasik yasalılık şartlarını sağlamıyor gibi görünmektedir. Örneğin sosyal bilimlerdeki genellemeler istisnasız değildir ve uzay-zamansal olarak sınırlandırılmış düzenliliklerdir. Sosyal bilimlerdeki yasalar ya da yasa benzeri genellemeler uzay-zamansal olarak sınırlanmış oldukları ve klasik açıklama modellerinin çoğu koşulunu sağlamadıkları halde nedensel açıklama veriyorlar mı, eğer veriyorlarsa bu nasıl mümkün olabiliyor? Bu soruyu yanıtlamak için bu makalede sosyal bilimlerin doğa bilimlerine göre açıklama verme ve yasalara sahip olma tartışmalarında dezavantajlı olmasının gerekçeleri olarak gösterilen nedenlerden olan sosyal bilimlerin ele aldıkları fenomenlerin karmaşık ve açık sistemler olması ve ceteris paribus genellemelere başvurması iddiaları incelenecek ve mesele bu iki açıdan alındığında doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasında yasalar ve açıklama verme açısından tür değil, derece farkı olduğu iddia edilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander Reutlinger, Dominik Hangleiter, Stephan Hartmann, “Understanding With (Toy) Models”, The British Journal for the Philosophy of Science, Volume 69, Issue 4, (2018), s. 1069–1099.
  2. Alexander Rosenberg, Bilim Felsefesi: Çağdaş Bir Giriş. (İ. Yıldız, Çev.). (Dipnot: Ankara, 2014). 1 07. Alexander Rosenberg, Philosophy of Social Science. ( Westview Press: Boulder, 1988).
  3. Alexander Rosenberg, Sociobiology and the Preemption of Social Science. (Johns Hopkins University Press: Baltimore, 1980).
  4. Arnold Silverberg, “Psychological Laws and Non-monotonic Logic”, Erkenntnis 44, (1996), s.199-224.
  5. Carl Hempel - Paul Oppenheim, “Studies in the Logic of Explanation,” Philosophy of Science, 15, (1948), ), s. 135–175.
  6. Carl Hempel, Aspects of Scientific Explanation and Other Essays in the Philosophy of Science. ( New York: Free Press, 1965).
  7. Chris Swoyer “The Nature of Natural Laws”, Australasian Journal of Philosophy, 60, (1982), s.203–223.
  8. David Lewis, “New Work for a Theory of Universals”, Australasian Journal of Philosophy 61, (1983), s.343-377.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

9 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

21 Haziran 2021

Kabul Tarihi

6 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 32

Kaynak Göster

Chicago
Çevik, Ahmet Dinçer. 2021. “SOSYAL BİLİMLER VE BİLİMSEL YASALAR”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 32: 177-94. https://doi.org/10.53844/flsf.955439.

Cited By

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.