KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ

Gülmira Karimova; Fikret Türkmen

doi:10.55666/folklor.1017852

KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ

Öz

Hayvanlar ve bitkiler, özellikle Türk boyları için, farklı derecelerde anlam ifade etmekte ve günlük hayatlarında da çok önemli rol oynamaktadır. Hayatın en mükemmel ve en güçlü temel kaynağını oluşturan, bütün insanlığın kökeninde bulunan ve ebediyete ulaşmalarını sağladıkları için, insandan ayrı düşünülmeyen hayvanlar ve bitkiler, her zaman ön sıralarda yer almış ve bir örnek, bir sembol, bir kült olarak hayatın temel görüntüsü ve varoluşun ifadesi olmuştur. Hayvanlarla bu kadar içli dışlı olan Türk toplumu, zaman kavramı ile hayvanlar arasında bir ilişki kurmuş ve on iki dilimli sistemi yaratmıştır. On ikili dilimlerden oluşan bir takvim düşünmüş ve zaman kavramını hayvanlarla özdeşleştiren bir zaman anlayışı geliştirmiştir. On iki yılda bir devreden bu takvimin her bir yılı belli bir hayvan adıyla anılmakta ve o hayvanın özelliklerinin adının verildiği yılı etkilediğine inanılmıştır. On iki hayvanlı devir tamamlanınca, aynı sıra tekrar başlamaktadır. Kazakistan’daki “On İki Hayvanlı Türk Takvimi” ile ilgili pek çok efsane ve varyantı derlenmiş ve yayınlanmıştır. Bu yayınlarda metinler yer almakta ve yıl adları ile ilgili inançlar dikkat çekmektedir. Çalışmada Kazak kültüründe yer alan 12 Hayvanlı Türk Takvimi hakkında bilgiler verilip hayvan kültü üzerine tespitlerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Teşekkür

yok

Kaynakça

Aynakulova, Gülnisa, Gregoryen Kıpçaklar ve On iki Hayvanlı Türk Takvimi üzerine, Milli Folklor, 2007. S.74. s.75
Bayniyazov, A., Başkapan, V. ve Koç, K. (2003). Kazak Türkçesi-Türkiye Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları.
Chavannes,’E.,“Le Cycle Turc des Douze Animaux”, TP (T’oung-Pao), Leiden 1906.
Ospanaliyeva, Bibigül, Kazakistan Janbıl Bölgesi Efsaneleri (İnceleme-Metinler), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir 2011, s. 225 (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
Bahaeddin Özel, Türk Mitolojisi, Ankara 1989, Osman Turan, On İki Hayvanlı Türk Takvimi, İst. 1941
Roux, J. Paul; Orta Asya’da Kutsal Bitkiler ve Hayvanlar. Kabalcı Yay., İstanbul 2005.
Sağlam, S. Jambıl’ın “Akın Boldım” Adlı Şiiri Üzerine Bir İnceleme, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi Turkish World Journal of Language and Literature Sayı/Issue: 48 (Güz-Autumn 2019)
Tavkul, Ufuk Kültürel Etkileşim Açısından On İki Hayvanlı Türk Takviminin Yayılışı, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, C.4. S.1 Mart 2007

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülmira Karimova ^*
0000-0001-7711-4151
Kazakhstan

Fikret Türkmen
0000-0001-9108-2475
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2021

Kabul Tarihi

1 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.55666/folklor.1017852

IZ

https://izlik.org/JA35YT75PU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karimova, G., & Türkmen, F. (2022). KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ. Folklor Akademi Dergisi, 5(1), 41-47. https://doi.org/10.55666/folklor.1017852

AMA

1.Karimova G, Türkmen F. KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ. Folklor Akademi Dergisi. 2022;5(1):41-47. doi:10.55666/folklor.1017852

Chicago

Karimova, Gülmira, ve Fikret Türkmen. 2022. “KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ”. Folklor Akademi Dergisi 5 (1): 41-47. https://doi.org/10.55666/folklor.1017852.

EndNote

Karimova G, Türkmen F (01 Nisan 2022) KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ. Folklor Akademi Dergisi 5 1 41–47.

IEEE

[1]G. Karimova ve F. Türkmen, “KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ”, Folklor Akademi Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 41–47, Nis. 2022, doi: 10.55666/folklor.1017852.

ISNAD

Karimova, Gülmira - Türkmen, Fikret. “KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ”. Folklor Akademi Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 41-47. https://doi.org/10.55666/folklor.1017852.

JAMA

1.Karimova G, Türkmen F. KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ. Folklor Akademi Dergisi. 2022;5:41–47.

MLA

Karimova, Gülmira, ve Fikret Türkmen. “KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ”. Folklor Akademi Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 41-47, doi:10.55666/folklor.1017852.

Vancouver

1.Gülmira Karimova, Fikret Türkmen. KAZAKİSTANDA HAYVAN KÜLTÜ VE 12 HAYVANLI HALK TAKVİMİ. Folklor Akademi Dergisi. 01 Nisan 2022;5(1):41-7. doi:10.55666/folklor.1017852

Cited By

Zamanın Simgesel Yolculuğu Türkmen Kültüründe On İki Hayvanlı Türk Takviminin İzleri

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.33207/trkede.1660150