Öz
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Öz
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Öz
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Öz
Practices referred to in the literature as traditional medicine or folk medicine have been shaped by the observations, experiences and beliefs of communities living in harmony with nature. As a result of these observations, people have developed various healing practices. One of the most noteworthy of these practices is the use of ‘perforated stones’ as a healing tool. This study examines the function of ‘perforated stones’ in folk medicine in Uşak, their belief dimension, and their place in cultural continuity, focusing on the folk medicine practices in the villages of Bağbaşı, Halil Efendi Çiftliği, and Üç Kuyular in the Uşak Centre district, and the villages of Güllübağ and Kayalı in the Eşme district. As in different regions of Anatolia, in Uşak too, ‘perforated stones’ are believed to have protective, healing and evil-repelling qualities; these stones are used not only for physical illnesses but also for solving mental problems and even treating animal diseases. These stones, used in the treatment of childhood illnesses, the evil eye, infertility, stomach ache and animal health problems, have been used either by giving water passed through the perforated stone to drink, by passing children through the stone, or by hanging the stone around the neck of animals. The role of perforated stones in folk medicine is significant not only as a practical treatment method but also because of its symbolic and cultural meaning. The origins of beliefs regarding the use of stones can be traced back to ancient Turkish belief systems and shamanistic practices. It is understood that these stones, particularly associated with the symbolism of ‘transition’ and ‘purification,’ have become cultural elements that protect individuals from unseen dangers and maintain their permanence in the social memory. The aim of the research is to examine the historical origins and contemporary reflections of these beliefs, particularly by addressing the forms of use of perforated stones in the context of treatment, protection, and purification. This study was conducted based on data obtained through interviews, observations, and a review of studies related to the subject. The scope of the study covers the villages of Bağbaşı, Halil Efendi Çiftliği, and Üç Kuyular in the Uşak Centre, and the villages of Güllübağ and Kayalı in the Eşme district. The research findings reveal that, despite the spread of modern medical facilities, beliefs about ‘perforated stones’ continue to a certain extent today. Consequently, it is seen that perforated stones are not only a means of healing in folk medicine practices but also a functional element in preserving cultural identity, strengthening social solidarity, and ensuring the continuity of belief systems.
Anahtar Kelimeler
Uşak folk medicine perforated stone treatment evil eye healing
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Öz
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Öz
Literatürde geleneksel tıp ya da halk hekimliği olarak adlandırılan uygulamalar, doğayla iç içe yaşayan toplumların gözlem, deneyim ve inançlarına bağlı olarak şekillenmiştir. Bu gözlemler neticesinde de insanlar çeşitli sağaltma pratiklerini yaratmışlardır. Bu pratiklerin en dikkat çekicilerinden biri ise “delikli taşlar”ın sağaltma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu çalışmada Uşak Merkeze bağlı Bağbaşı, Halil Efendi Çiftliği ve Üç Kuyular köyleri ile Eşme ilçesine bağlı, Güllübağ ve Kayalı köyler’indeki halk hekimliği uygulamalarında öne çıkan “delikli taşlar”’ın Uşak halk hekimliğindeki işlevi, inanç boyutu ve kültürel süreklilik içindeki yeri ele alınmaktadır. Anadolu’nun farklı yörelerinde olduğu gibi Uşak’ta da “delikli taşlar”ın koruyucu, şifa verici ve kötülükleri uzaklaştırıcı niteliklere sahip olduğuna inanılmakta; söz konusu taşlar yalnızca fiziksel hastalıkların değil, aynı zamanda ruhsal sorunların çözümünde ve hatta hayvan hastalıklarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Çocuk hastalıkları, nazar, kısırlığın giderilmesi, karın ağrısı ve hayvan sağlığıyla ilgili rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan bu taşlar, kimi zaman delikli taştan geçirilen suyun içirilmesiyle, kimi zaman çocukların taştan geçirilmesiyle ya da taşın hayvanların boynuna asılmasıyla işlev kazanmıştır. Delikli taşların halk hekimliğinde üstlendiği rol, yalnızca pratik bir tedavi yöntemi olarak değil, aynı zamanda sembolik ve kültürel bir anlam taşımasıyla da önem kazanmaktadır. Taşların kullanımına dair inanışların kökeni eski Türk inanç sistemleri ve şamanistik pratiklere dayandırılabilir. Özellikle “geçiş” ve “arınma” sembolizmiyle ilişkilendirilen bu taşların, bireyleri görünmeyen tehlikelerden koruyan, toplumsal bellekte kalıcılığını sürdüren kültürel unsurlar hâline geldiği anlaşılmaktadır. Araştırmanın amacı, özellikle delikli taşların tedavi, korunma ve arınma bağlamındaki kullanım biçimlerini ele alarak, bu inanışların hem tarihsel kökenlerini hem de günümüzdeki yansımalarını incelemektir. Bu çalışma, mülakat, gözlemler ve konu ile ilgili yapılan çalışmaların taramasıyla elde edilen veriler ışığında yürütülmüş olup çalışmanın kapsamını Uşak Merkeze bağlı Bağbaşı, Halil Efendi Çiftliği ve Üç Kuyular köyleri ile Eşme ilçesine bağlı, Güllübağ ve Kayalı köyleri oluşturmaktadır. Araştırma bulguları, modern tıp imkânlarının yaygınlaşmasına rağmen “delikli taşlar”a dair inançların günümüzde de belirli ölçüde devam ettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak delikli taşların, halk hekimliği pratiklerinde yalnızca bir sağaltma aracı değil, aynı zamanda kültürel kimliğin korunması, toplumsal dayanışmanın güçlenmesi ve inanç sistemlerinin sürekliliğinin sağlanmasında da işlevsel bir unsur olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ACIPAYAMLI, O. (1978). Acıpayamda Halk Hekimliği. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, S. 11, 11-16.
- AKSOY, H. (2017). Sarıkeçili Yörüklerinde Hayvancılıkla İlgili Geleneksel İnanç Ve Uygulamalar. 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 269-280.
- AKSOY, H. ve YEŞİLBAĞ, M (2022). Karaman Yılancık Ocakları: İcracı (Ocak), İcra (Sağaltım) ve Yapı, Prof. Dr. Metin Ekici Armağanı, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
- AVCI, C. (2018). Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Asia Minor Studies. C. 6, S. 11, 169-182.
- BORATAV, P. N. (1994). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- DUMAN, M. ve KARABULUT, E. (2025). “Kadim Sağaltım Bilgisi ve Akademik Görünürlük: Halk Hekimliği Çalışmaları Hakkında Genel Bir Değerlendirme”, (Ed. Nagihan Baysal Yurdakul), Şamanın Nefesi Umay’ın Eli Türk Halk Hekimliği Kitabı II, Çanakkale: Paradigma Yayınları, 71-90.
- KAPLAN, M. (2011). Halk Tıbbının Kökenleri: Teşhisten Tedaviye Din ve Büyü İlişkisi. Millî Folklor Dergisi, C. 23, S. 91, 150-156.
- KARAOĞLAN, H. (2022). Anadolu’da Delikli Taş Kültü ve Etrafında Oluşan İnanışlar. International Academic Social Resources Journal, C. 7, S. 44, 1853-1862.
- KOÇ, A. (2022). Kutsal Mekânlarda Delikli Taştan Geçme Ritüeline Arketipsel Bir Yaklaşım. Bitig Journal of Turkology Research, C.1, 87-110.
- ÖRNEK, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü, Ankara: DTCF Yayınları.
- ÖZKAN, S. T. (2013). Folklorun Yüz Yılında Halk Hekimliği Çalışmalarına Bir Bakış. Millî Folklor Dergisi, 2013, C. 25, S. 99, 13-144.
- SOLMAZ, E. (2018). Özbek Halk Kültüründe Doğum ile İlgili Pratikler. Folklor Akademi Dergisi, C. 1, S.1, 127-136.
- YALÇIN, E., ve BEKKİ, S. (2025). Anadolu Sahası Halk Hekimliğinde Taşa Bağlı Sağaltma Yöntemleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, C. 15, S. 2, 465-477.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 1 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4 |
Amaç ve Kapsam
Folklor Akademi Dergisi, yılda üç defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. Kısaltılmış adı FAD olan derginin amacı, başta halkbilimi olmak üzere sosyal ve beşerî bilimlerin bütün bilim dallarında (edebiyat, eğitim bilimleri ve alan eğitimi, ilahiyat, iletişim, coğrafya, tarih, dilbilim, psikoloji, antropoloji, felsefe, filoloji, müzikoloji, güzel sanatlar, sosyoloji, arkeoloji vd.) yeni bakış açıları geliştirmek, alana katkı sağlayacak yeni ve özgün makale, derleme, tanıtım yazıları ve çeviriler gibi yayınlara yer vermektir. Ayrıca, uluslar üstü bir felsefe ile dünyaya dair kültürel veriyi, insanlığın ortak mirası kabul edip tarihî ve/veya güncel olanı akademik üslup ve bilimsel yöntemler ile kamuoyuna duyurmak amaçlanmaktadır.
Akademik ihtiyaçlara cevap vermeyi hedefleyen FAD, kullanıcı dostu genel ağ yazılımı ile açık ve çevrim içi yayın imkanıyla ulusal ve uluslararası akademik çevrelere ulaşmayı hedeflemektedir. Böylelikle daha çok veri tabanı ve indeks tarafından taranmak; bilim insanlarına ve okurlara sınırsız erişim sağlamak, alanında yaygın etki ve referans gösterilme oranını artırmak amaçlanmaktadır.
Folklor Akademi Dergisinde yayımlanacak makalelerde bilimsel özgünlük esastır.
Dergiye gönderilecek yazıların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. (Tezlerden üretilen yahut ulusal/uluslararası kongrelerde sözlü olarak sunulan bildirilerin gönderilmesi halinde bunun açıkça belirtilmesi gerekir)
Makale yazar(lar)ı söz konusu yayınların içeriğinden birinci derece sorumludur.
Yazarlar makalelerini sisteme yüklerken word formatını kullanmalı ve dosya içerisinde kişisel bilgilere kesinlikle yer vermemelidir.
Yazım Kuralları
GENEL İLKELER
1. Folklor Akademi Dergisi, hakemli bir dergi olup yılda dört sayı olarak yayımlanır.
2. Folklor Akademi Dergisi’nde, halk bilimi, Türk dili ve edebiyatı, halk edebiyatı, antropoloji, etnoloji, kültür sosyolojisi, dinler tarihi, müzikoloji, halk dansları, el sanatları, kültür tarihi ile ilgili bilimsel makaleler, çeviriler, tanıtma/eleştiri yazıları gibi çalışmalara yer verilmektedir.
3. Yazının Folklor Akademi Dergisi’ne gönderilmesi, yayımı için başvuru olarak kabul edilir. Yazılar için telif ücreti ödenmez.
4. Folklor Akademi Dergisi’nde yayımlanan yazıların içerikleriyle ilgili her türlü yasal sorumluluk, yazarına aittir.
5. Folklor Akademi Dergisi, gönderilen yazılarda düzeltme yapmak, yazıları yayımlamak ya da yayımlamamak hakkına sahiptir.
6. Yayım dili Türkçe, İngilizce, Rusça, Almanca, Fransızca ve İspanyolca'dır.
7. Makalenin başında 300-500 kelime aralığında Türkçe ve İngilizce öz(10 punto ve İngilizce Öz), 5 kelimelik Türkçe ve İngilizce anahtar kelimeler bulunmalı; Türkçe ve İngilizce başlığa yer verilmelidir. Öz içinde kaynak, şekil, çizelge vb. bulunmamalıdır.
8. Makale, giriş bölümüyle başlamalı, burada yazının hipotezi ortaya atılmalı, gelişme bölümü (ara ve alt başlıklarla desteklenebilir) veri, gözlem, görüş, yorum ve tartışmalardan oluşmalı, Sonuç bölümünde varılan sonuçlar, önerilerle desteklenerek açıklanmalıdır. Metin, Öz, Abstract, Sonnotlar ve Kaynaklar dâhil 10.000 kelimeyi geçmemelidir.
9. Yazının başlığının altında yazar adı, dipnotla unvanı, görev yaptığı kurum ve kendisine ulaşılabilecek e-posta adresi gibi bilgilere yer verilmemelidir. Yazıların hangi akademisyen tarafından sisteme eklendiği ya da dergiye gönderildiği, sistem yöneticisi tarafından zaten görülebildiğinden, bu bilgiler, yazılar hakem sürecinden geçtikten sonra, yazıya editör tarafından eklenecektir. Dolayısıyla yazılar sisteme girilirken, gözden geçirilip yazara ait herhangi bir bilginin yazıda yer almadığından emin olunmalıdır. Bu husus, kör hakemlik ilkesi açısından önemlidir.
10. Yazı, https://dergipark.org.tr/folklor adresindeki Makale Gönder düğmesi aracılığıyla, e-posta adresi ve oluşturulacak parolayla girilen kişisel sayfadan gönderildikten sonra, aynı sayfadan hakem süreci takip edilebilir. Bu aşamadan sonra, düzeltmelerin yapılması için, bütün hakemlerden raporların gelmesi beklenmelidir. Çünkü yazarlar, sisteme bir kez düzeltme ekleyebilmektedirler. Zira bir hakemin istediği düzeltmeyi yapıp yazı sisteme eklendiğinde, sonraki aşamada ikinci bir hakemin de düzeltme istemesi durumunda istenen düzeltmeler yapılamayacaktır.
11. Dergiye gönderilen yazıların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Kitap hâlinde yayımlanmamış sempozyum bildirilerinin yayımı ise, bu durumun belirtilmesi şartıyla mümkündür.
12. Dergiye gönderilen yazılar, yazarları tarafından alınmış olan benzerlik raporları ile birlikte sisteme yüklenecektir. Ayrıca editörlük sürecinde turnitin vb. benzerlik programlarında makaleler kontrol edilecektir. Benzerlik oranı %20'nin üzerinde olan çalışmalar yayınlanamayacaktır.
13. Yazılar, mutlaka aşağıda belirtilen formatta gönderilmelidir. Sisteme bu formatta girilmeyen yazılar değerlendirmeye alınmayacaktır.
14. Yazarlar, makale dosyası ile birlikte sisteme Telif Hakkı Devri Formu'nu imzalı bir şekilde yüklemelidir.
SAYFA DÜZENİ
1. Yazılar, Microsoft Word programında yazılmalı ve sayfa yapıları aşağıdaki gibi düzenlenmelidir:
|
Kâğıt Boyutu |
Genişlik:16 cm Yükseklik: 24 cm |
|
Üst Kenar Boşluk |
2 cm |
|
Alt Kenar Boşluk |
2 cm |
|
Sol Kenar Boşluk |
2,5 cm |
|
Sağ Kenar Boşluk |
2 cm |
|
Yazı Tipi |
Times New Roman |
|
Yazı Tipi Stili |
Normal |
|
Boyutu (normal metin) |
11 (Times New Roman) |
|
Boyutu (sonnot metni) |
10 (Times New Roman) |
|
Paragraf Aralığı |
Önce 6 nk, sonra 0 nk |
|
Satır Aralığı Paragraf Girintisi |
Tek (1) 1 cm |
2. Özel bir yazı tipi (font) kullanılmış yazılarda, kullanılan yazı tipi de, yazıyla birlikte gönderilmelidir.
3. Yazılarda sayfa numarası, üst bilgi ve alt bilgi gibi ayrıntılara yer verilmemelidir.
4. Makale içerisindeki başlıkların her bir kelimesinin sadece ilk harfleri büyük yazılmalı, başka hiçbir biçimlendirmeye, yer verilmemelidir.
5. İmlâ ve noktalama açısından, makalenin ya da konunun zorunlu kıldığı özel durumlar dışında, Türk Dil Kurumunun İmlâ Kılavuzu esas alınmalıdır.
KAYNAKLARIN DÜZENLENMESİ
Metin içinde kaynak gösterme
Metin içinde kaynak gösterimi iki biçimde yapılabilir.
1. Ana metindeki tüm göndermeler metin içi dipnot sistemi ile belirtilir. Sayfa altı dipnot yöntemi kesinlikle kullanılmamalıdır. Kaynak gösterme dışında kalan ve makalenin ana konusu ile dolaylı bağlantısı olan açıklamalar, birden başlayarak sonnot kullanmak suretiyle yapılabilir. Sonnotlar, makaleden sonra ve kaynakçadan önce topluca yer almalı, 1, 2, 3 şeklinde sıralanmalı ve 10 punto yazılmalıdır.
2. Metinde uygun yerde parantez açılarak, yazar (lar) ın soyadı, yayın tarihi ve alıntılanan sayfa numarası belirtilir.
a) Aynı kaynaklara metinde tekrar gönderme yapılırsa yine aynı yöntem uygulanır; age., agm. gibi kısaltmalar kullanılmamalıdır.
Örnek: (Köprülü, 1966: 71-76)
b) Alıntılanan yazarın adı, metinde geçiyorsa, parantez içinde yazarın adını tekrar etmeye gerek yoktur.
Örnek: Boratav (1984: 11), bu rivayetlerin 34 tane olduğunu belirtir.
c) Gönderme yapılan kaynak iki yazarlı ise, her iki yazarın da soyadları kullanılmalıdır.
Örnek: (Alptekin ve Sakaoğlu, 2006: 133)
d) Yazarlar ikiden fazlaysa ilk yazarın soyadından sonra “vd.” (ve diğerleri) ibaresi kullanılmalıdır.
Örnek: (Lvova vd., 2013: 194)
e) Gönderme yapılan kaynaklar birden fazlaysa, göndermeler noktalı virgülle ayrılmalıdır.
Örnek: (Kaya, 2000: 180; Artun, 2004: 86)
f) Metinde arşiv belgelerinden yararlanılmış ise bu belgelere göndermeler Belge-1 veya Arşiv-1 şeklinde sırayla belirtilmeli ve kaynakçada ilgili ibarenin karşısına arşiv belge bilgileri yazılmalıdır.
g) Metin içinde sözlü kaynaklardan alınan bilgilere yer verilmiş ise göndermeler Kaynak Kişi anlamına gelecek şekilde KK-1 şeklinde belirtilmeli, çalışmanın kaynaklar kısmında Sözlü Kaynaklar alt başlığı altında her bir kaynak kişinin bilgisi metin içinde yapılan gönderme kodu ile uyumu şekilde belirtilmelidir.
h)Metin içi doğrudan alıntılarda 40 kelimeyi geçenler, sağdan ve soldan 1cm içeride, blok şeklinde ve ana metinden 1 punto küçük (10 punto) yazılmalıdır.
KAYNAKÇANIN DÜZENLENMESİ
1. Kaynakçada sadece yazıda gönderme yapılan kaynaklara yer verilmeli ve yazar soyadına göre alfabetik sıralama izlenmelidir.
2. Bir yazarın birden çok çalışması kaynakçada yer alacaksa yayın tarihine göre eskiden yeniye doğru bir sıralama yapılmalıdır. Aynı yılda yapılan çalışmalar için “a, b, c...” ibareleri kullanılmalı ve bunlar metin içinde yapılan göndermelerde de aynı olmalıdır.
Kitap:
KÖPRÜLÜ, M. F. (1999). Edebiyat Araştırmaları. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Çeviri Kitap:
ELIADE, M. (1999). Şamanizm. (Çev.: İsmet Birkan), Ankara: İmge Kitabevi.
LVOVA, E. L. vd. (2013). Güney Sibirya Türklerinin Geleneksel Dünya Görüşleri: Simge ve Ritüel. (Çev.: Metin Ergun), Konya: Kömen Yayınları.
İki Yazarlı Kitap:
ALPTEKİN, A. B. ve SAKAOĞLU, S. (2006). Türk Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Akçağ Yayınları.
İkiden Fazla Yazarlı Kitap:
OĞUZ, M. Öcal vd. (2010). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.
Makale:
YAYIN, N. (2016). "Köknar Terimi Üzerine". Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, C. 1, S. 1, 72-75.
Yayımlanmamış Tez:
AKYÜZ, Ç. (2013). Bagış Destanı: İnceleme-Metin. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Bildiri:
CUNBUR, M. (2000). “Dede Korkut Oğuz-namelerinde İslamî Unsurlar”, Uluslararası Dede Korkut – Bilgi Şöleni Bildirileri. (Hzl.: A. Kahya-Birgül vd.), 77-108, Ankara Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
İnternet Kaynakları:
* URL-1: “Social Groups”. http://www.sociologyguide.com/basic-consepts/Social-Groups.php (Erişim: 10.06.2014)
* Hufford, M. (1991). “American Folklife: A Commonwealth of Cultures”, http://www.loc.gov/folklife/cwc/(Erişim: 17.06.2014)
Arşiv Kaynakları:
Belge-1/Arşiv-1: BOA-Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA, DH.EUM.EMN, no: 3, 19.Ş.1330); BCA: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA, 1927)
Sözlü Kaynaklar:
KK-1: Mustafa Mutlu, İstanbul 1935, İlkokul Mezunu, Emekli. (Görüşme: 12.06.2014)
Dergiye makale gönderecek yazarlarımızın çalışmalarını Yayın ve Yazım İlkeleri'ne göre düzenlemeleri gerekmektedir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
FOLKLOR AKADEMİ DERGİSİ ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI
Folklor Akademi Dergisi (FAD), yılda dört defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. FAD, Türk Halk bilimi alanında yeni bakış açıları geliştirmek, alana katkı sağlayacak yeni ve özgün makale, derleme, tanıtım yazıları ve çeviriler gibi yayınlara yer vermektir. Ayrıca dergide, uluslar üstü bir felsefe ile dünyaya dair kültürel veriyi, insanlığın ortak mirası kabul edip tarihî ve/veya güncel olanı akademik üslup ve bilimsel yöntemler ile kamuoyuna duyurmak amaçlanmaktadır.
Folklor Akademi Dergisine gönderilecek olan çalışmaların yayına kabul edilmesinde makalelerde özgünlük ve alana etki unsurları dikkate alınmaktadır. Bu nedenle, dergi sistemine yüklenmiş hatta hakem süreci olumlu olarak raporlanmış olsa dahi, çalışmanın yayımlanıp yayımlanmayacağı kararı editör kuruluna bağlıdır.
Aynı yazarın dergimize yeniden makale gönderebilmesi için, önceki makalesinin yayımlanmasının üzerinden en az bir yıl geçmiş olmalıdır.
Her sayıda araştırmacıların bağlı bulunduğu kurumlar arasında çeşitliliğin gözetilmesi esastır. Bu kapsamda, bir sayıda aynı kurum adresli en fazla iki makale yayımlanabilir. Çok yazarlı makalelerde yazar sayısı değil, yayın sayısı esas alınır.
Folklor Akademi Dergisi, güncel TDK Yazım Kılavuzu ve Sözlüklerini esas alır.
Yayımlanan çalışmaların telif hakkı Folklor Akademi Dergisi’ne devredilmiş sayılır. Makalelerin/çevirilerin tüm bilimsel ve hukukî sorumluluğu yazarlarına/çevirmenlerine aittir. İki ve daha fazla yazarlı çalışmalarda yazının telif sorumluluğu birinci yazara aittir. Dergide yayımlanan makale ve fotoğraflar kaynak gösterilerek alıntılanabilir.
Folklor Akademi Dergisi’ne gönderilen makaleler çifte körleme (peer review) süreciyle değerlendirilmekte olup ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır. Aşağıda yayıncının, editörler kurulunun, hakemlerin ve yazarların etik sorumlulukları ve görevleri yer almaktadır. Bilimsel kurallar dâhilinde hazırlanan çalışmalarda yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere ve derginin yayın politikalarına uymaları gerekmektedir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
*Folklor Akademi Dergisi, kâr amacı gütmeyen bir yayın kuruluşudur.
*Folklor Akademi Dergisi, 2018 yılından bu yana evrensel kurallar çerçevesinde yayın yapmaktadır.
* Folklor Akademi Dergisi, yayınlanan makalelerin mülkiyet ve telif hakkını korur. Yayınlanan her makalenin birer kopya kaydını saklı tutma yükümlüğünü üstlenir.
* Folklor Akademi Dergisi, makalenin nihai kararının her türlü kişisel durumdan bağımsız biçimde verilmesini taahhüt eder.
Editörler Kurulunun Etik Sorumlulukları
*Folklor Akademi Dergisi’ne başvuru yapılan her bir makale ve makalenin diğer tüm süreçlerinden Folklor Akademi dergisi Editörler Kurulu sorumludur ve Editörler Kurulu bu bağlamda sorumluluğunu bilir.
*Editörler Kurulu, dergide, kör hakemlik, değerlendirme süreci, etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasını gözetir, yayınlanmış makale yazarlarının telif hakkını korur.
* Editörler Kurulu, dergiyi akademik kriterlerde daha iyiye yükseltme ve bu bağlamda nitelikli yayın politikası hedefinde olup gerektiğinde “yazarlar”, “hakemler” gibi temel esaslarını günceller.
* Editörler Kurulu, Dergipark sistemi üzerinden makale takip sürecini yürütmekte olup, dergi içeriğine uygun, dil editörlerinin denetiminden geçen yazıları, çıkar çatışması taşımayan ilgili alandaki hakemlere gönderir. Dergi yazım ilkelerine uygun olmayan yazılar hakeme gönderilmez. Hakem raporlarından biri olumlu (kabul ya da minör revizyon), diğeri olumsuz olduğu takdirde, yazı üçüncü bir hakeme gönderilebilir yahut Editör Kurulu nihai kararını raporlar üzerinden verebilir (Hakemlerden major revizyon ve ret alan makaleler reddedilir. Yazıların yayımlanma ya da yayımlanmama konusundaki nihai karar Folklor Akademi Dergisi Editör Kuruluna aittir).
* Editörler Kurulu, belirli aralıklarla dergi süreci ve nitelikli işleyişi için toplanır.
* Editörler Kurulu, tüm makalelerin kayıtlarını, dergiyle ilgili yazışmaları elektronik olarak saklar.
* Dergi sistemine makale yüklendikten sonra editör kontrolünden geçen çalışmaların yazarları tarafından sisteme yüklenen benzerlik raporu Editör Kurulunca incelenir. Benzerlik oranı makul olan (azami %20) çalışmalar için hakem değerlendirme süreci başlatılır.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
*Folklor Akademi Dergisi’nde makale değerlendirme sürecinde yazar(lar)ın ve hakemlerin, birbirlerini tanımadıkları iki yönlü kör hakemlik (çifte körleme) ilkesi uygulanır.
* Hakemler, yalnız uzmanlık alanı ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmeli, herhangi bir çıkar çatışması fark edildiyse makale değerlendirme isteği ya da hakemliği ret edilmelidir.
*Hakemler dergi yayın politikası gereği, Makale Takip Sistemi üzerinden belirlenen süre içinde makaleyi, nesnel ve bilimsel kriterlere uygun değerlendirmelidirler.
Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları:
*Folklor Akademi Dergisinde yayımlanacak makalelerde bilimsel özgünlük esas olup makale yazar(lar)ı söz konusu yayınların içeriğinden birinci derece sorumludur.
*Dergiye gönderilecek yazıların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. (Tezlerden üretilen yahut ulusal/uluslararası kongrelerde sözlü olarak sunulan bildirilerin gönderilmesi halinde bunun açıkça belirtilmesi gerekir.)
*Yazarlar aynı anda birden fazla makale göndermemelidirler.
*Yazarlar makalelerini sisteme yüklerken MS Word formatını kullanmalı ve dosya içerisinde kişisel bilgilere kesinlikle yer vermemeli; Telif Hakkı Devri Formu’nu makale dosyası ile birlikte imzalı bir şekilde sisteme yüklemelidir.
*Yazar(lar), makaledeki kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda atıf yapmalıdır.
*Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalıdır.
* Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren çalışmaları için bu belgenin adı, karar tarihi ve sayısını makalede belirtmeli ve belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Bilimsellik ölçütleri içinde, gereken durumda, uzman görüşü, aydınlatılmış olur/onam formunun alındığına ilişkin bilgiye yine makalede yer vermelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası hazırlanması sürecinde örnek alınan, yararlanılan ve aktarılan kaynaklar:
YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
COPE (Committee on Publication Ethics)
Budapeşte Açık Erişim Bildirgesi
ICMJE (International Committee Of Medical Journal Editors)
Creative Commons
DOAJ Principles Of Transparency And Best Practice In Scholarly Publishing
NOT: Folklor Akademi Dergisi Etik İlkeler ve Yayın Politikası hazırlanırken Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi’nin ilgili bölümlerinden içerik, şekil ve kaynakça açısından faydalanılmıştır.
https://app.trdizin.gov.tr/dergi/TWpJMk5qWT0/folklor-akademi-dergisi-online-
Ücret Politikası
Folklor Akademi Dergisi'nde makale gönderme, hakem süreci veya yayımlama aşamalarının hiçbirinde herhangi bir ücretlendirme işlemi yoktur. Yazarlardan, dergiye gönderdikleri çalışmaları için ücret talep edilmemektedir.
