AĞRI DOĞUBAYAZIT’DA SÜRDÜRÜLEMEYEN BİR GELENEĞİN USTASI: KEÇECİ AHMET TOKDEMİR

Geleneksel el sanatları yaşamsal ihtiyaçlarından doğan ve buna bağlı olarak uzun yıllar sürdürülen faaliyetlerdir. Keçecilik sanatı da ihtiyaçlardan doğmuş ve işlevselliği nedeniyle tarihsel süreçte varlığını devam ettirmiş günümüze kadar gelmiş kadim sanatlardandır. Keçe yünün sıcak ve nemli bir ortamda sabun ve su yardımıyla basınç uygulanarak oluşturulan atkısız ve çözgüsüz ilk tekstil ürünlerindendir. Orta Asya’da yaşadıkları coğrafyanın şartları Türk topluluklarını hareketli yaşama zorlamıştır. Yaşamlarını devam ettirmelerindeki en önemli faktör hayvancılıktır. Böyle bir yaşam tarzında barınma, beslenme ve giyinme gibi yaşamsal ihtiyaçları yetiştirdikleri hayvanlardan sağlamışlardır. Orta Asya’dan Anadolu topraklarına göçle bu kültürü de beraberlerinde getirmişler ve yeni yurtlarında da yeni yaşam biçimleri içinde kullanmışlardır. Özellikle Anadolu Selçuklu Devleti, Anadolu Beylikleri ve Osmanlı Devleti dönemlerinde etkileri yaklaşık yedi asır devam eden Ahilik kurumu içinde kurallarını oluşturarak diğer geleneksel el sanatları gibi işlevsel olarak devam etmiştir. Keçecilik, Anadolu dışında, Anadolu ve çevresinde yaşayan Türklerin dünya kültürüne armağan ettiği el sanatıdır. Ahmet Tokdemir Ağrı Doğubayazıt’ta, geleneksel keçe üretimini yapmış yaşayan son keçe ustalarındandır. Bu çalışmada keçe ustası Ahmet Tokdemir’in geçmişten aldığı geleneksel bilgiyi günümüzde üretimini sürdürmese de yaşadığı dönemdeki keçe üretimi çevresinde oluşan birikim ve tecrübelerini, geleneğe ait birikimlerini tespit ve değerlendirmesi yapılacaktır. Bu amaçla yazılı ve sanal kaynaklar taranacak, saha çalışmasıyla inceleme detaylandırılacaktır. Bu çalışma yöredeki geleneksel keçecilik alanındaki birikimlerin tespit ve değerlendirilmesi açısından önemlidir.