Araştırma Makalesi

Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi

Cilt: 10 Sayı: 2 28 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi

Öz

Son yıllarda tüketim olgusunun sadece mal ve hizmet satın alma boyutunda değil, duygusal ve psikolojik tatmin unsurları ekseninde de hızla değiştiği gözlemlenmektedir. Özellikle hedonik tüketim davranışları, bireylerin alışverişten aldıkları keyif ve mutluluk düzeyiyle ilişkilidir. Duygusal zekâ ise, insanların kendi duygusal hallerini anlamaları, düzenlemeleri ve başkalarının duygularını anlamada gösterdikleri beceridir. Hedonik satın alma davranışları, bireyin alışveriş sürecindeki duygusal ihtiyaçlarını nasıl karşıladığına dair önemli bir bilgiyi içerirken; duygusal zekâ, bireyin bu süreci yönetme becerisi ile yakından ilişkilidir. Bu noktada duygusal zekâ, bireyin alışveriş sürecinden gerçek bir tatmin elde etmesini ya da pişmanlık yaşamasını doğrudan etkileyebilir. Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin duygusal zekâlarının hedonik satın alma davranışlarını nasıl yönlendirdiğini incelemektir. Araştırmada Wong & Law (2002) tarafından geliştirilen “Duygusal Zekâ Ölçeği” ile Babin vd. (1994) tarafından geliştirilen “Hedonik Satın Alma Ölçeği” kullanılarak Mersin ilinde ikâmet eden tüketicilere uygulanan anket neticesinde elde edilen verilerin Yapısal Eşitlik Modeli uygulanması ile duygusal zekâ ile hedonik satın alma davranışları arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Buna göre, duygusal zekânın bireylerin hedonik motivasyonlarını anlamada ve yönlendirmede etkili ve önemli bir rol oynadığı görülmüştür. SEM sonuçlarına göre duygusal zekânın Başkalarının Duygularını Değerlendirme (β=0,370, p=0,007) boyutu HSAD’yi anlamlı ve olumlu yönde yordarken, Kendi Duygularını Değerlendirme (β=-0,006, p=0,0959), Duyguları Kullanma (β=0,037, p=0,751) ve Duyguları Düzenleme (β=0,176, p=0,148) boyutları anlamlı bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Mersin Üniversitesi

Proje Numarası

389

Etik Beyan

Bu çalışma için etik onay, Mersin Üniversitesi Etik Kurulu'ndan 27.12.2024 tarih ve 12/389 sayılı olarak alınmıştır.

Kaynakça

  1. Annas, J. (1987). Epicurus on pleasure and happiness. Philosophical Topics, 15(2), Ancient Greek Philosophy (FALL 1987), pp. 5-21.
  2. Arnold, M. J., & Reynolds, K. E. (2003). Hedonic shopping motivations. Journal of Retailing, 79(2), 77-95.
  3. Babin, B. J., Darden, W. R., & Griffin, M. (1994). Work and/or fun: Measuring hedonic and utilitarian shopping value. Journal of Consumer Research, 20(4), 644-656.
  4. Bakker, A.B., Demerouti, E., & Verbeke, W. (2004), Using the job demands-resources model to predict burnout and performance. Hum. Resour. Manage., 43, 83-104. https://doi.org/10.1002/hrm.20004
  5. Bar-On, R. (1997). The emotional quotient inventory (EQ-i): A test of emotional intelligence. Toronto: Multi-Health Systems.
  6. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
  7. Byrne, B. M. (1998). Structural equation modeling with LISREL, PRELIS and SIMPLIS: Basic concepts, applications and programming. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  8. Coşkun, T., & Marangoz, M. (2019). Hedonik ve faydacı tüketim davranışları ölçeğinin geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Business and Economics Research Journal, 10(2), 517-539.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

8 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Köprülü, O., Turhan, M., & Helvacı, İ. (2026). Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. Fiscaoeconomia, 10(2), 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372
AMA
1.Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 2026;10(2):1-16. doi:10.25295/fsecon.1737372
Chicago
Köprülü, Onur, Mithat Turhan, ve İlter Helvacı. 2026. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia 10 (2): 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372.
EndNote
Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ (01 Nisan 2026) Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. Fiscaoeconomia 10 2 1–16.
IEEE
[1]O. Köprülü, M. Turhan, ve İ. Helvacı, “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”, FSECON, c. 10, sy 2, ss. 1–16, Nis. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1737372.
ISNAD
Köprülü, Onur - Turhan, Mithat - Helvacı, İlter. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia 10/2 (01 Nisan 2026): 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372.
JAMA
1.Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 2026;10:1–16.
MLA
Köprülü, Onur, vd. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia, c. 10, sy 2, Nisan 2026, ss. 1-16, doi:10.25295/fsecon.1737372.
Vancouver
1.Onur Köprülü, Mithat Turhan, İlter Helvacı. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 01 Nisan 2026;10(2):1-16. doi:10.25295/fsecon.1737372
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).