Araştırma Makalesi

ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı

Cilt: 10 Sayı: 1 17 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı

Öz

Bu çalışmanın amacı, ABD ve Çin ticari geriliminin gelişmekte olan bir ekonomi olarak Türkiye’nin hisse senedi piyasalarındaki sektör endekslerine etkisini belirlemektir. Veri setinde, Türkiye hisse senedi piyasaları ve sektör endekslerini temsilen BIST100, Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endeksleri bağımlı değişkenler olarak seçilmiş. Bağımsız değişken ise ABD-Çin gerilimini temsilen Rogers vd. (2024) tarafından oluşturulan ABD-Çin Gerilim Endeksi’dir (UCT). Çalışmanın zaman aralığı Haziran 2000-Şubat 2024 dönemini kapsamaktadır. Analizde ABD-Çin Gerilim Endeksi’nin BIST100 ve sektör endekslerine etkisi yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier Toda-Yamamoto (2016) Nedensellik Testi ile ölçülmüştür. Nedensellik testi sonuçlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla, değişkenlerin durağanlık düzeyleri geleneksel birim kök testi yanında daha güçlü oldukları kabul edilen geliştirilmiş yeni nesil birim kök testleri ile ölçülmüştür. Analizde geleneksel ADF birim kök testi, yapısal kırılmaları dikkate alan FADF birim kök testi ve ayrıca hem yapısal kırılmaları hem de doğrusal dışılığı birlikte dikkate alan Fourier-Sollis (2018) birim kök testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında UCT endeksinin BIST100 ve Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endekslerine doğru etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç küresel jeopolitik gerilimin Türkiye hisse senedi piyasasındaki bütünsel duyarlılığın göstergesi olarak kabul edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636.
  2. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
  3. Cai, Y., Chang, H. W., & Chang, T. (2023). Evaluating time-varying Granger causality between US-China political relation changes and China stock market. Finance Research Letters, 55, 103918.
  4. Chen, Y., & Pantelous, A. A. (2022). The US-China trade conflict impacts on the Chinese and US stock markets: A network-based approach. Finance Research Letters, 46, 102486.
  5. Chengying, H., Rui, C., & Ying, L. (2022). US-China trade war and China’s stock market: an event-driven analysis. Economic research-Ekonomska istraživanja, 35(1), 3277-3290.
  6. Christopoulos, D. K., & Leon-Ledesma, M. A. (2010). Smooth breaks and non-linear mean reversion: Post-bretton woods real exchange rates. Journal of International Money and Finance, 29, 1076-1093.
  7. De Nicola, F., Kessler, M., & Nguyen, H. (2020). The financial costs of the United States-China trade tensions: Evidence from East Asian stock markets. Review of World Economics, 156(4), 803-833.
  8. Dünya Ekonomik Forumu. https://www.weforum.org/stories/2025/06/us-china-deal-and-other-international-trade-stories-to-know-this-month/ (13.08.2025)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Mumcu Küçükçaylı, F. (2026). ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. Fiscaoeconomia, 10(1), 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854
AMA
1.Mumcu Küçükçaylı F. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 2026;10(1):1-19. doi:10.25295/fsecon.1766854
Chicago
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. 2026. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia 10 (1): 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854.
EndNote
Mumcu Küçükçaylı F (01 Mart 2026) ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. Fiscaoeconomia 10 1 1–19.
IEEE
[1]F. Mumcu Küçükçaylı, “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”, FSECON, c. 10, sy 1, ss. 1–19, Mar. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1766854.
ISNAD
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia 10/1 (01 Mart 2026): 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854.
JAMA
1.Mumcu Küçükçaylı F. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 2026;10:1–19.
MLA
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 1-19, doi:10.25295/fsecon.1766854.
Vancouver
1.Fatma Mumcu Küçükçaylı. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 01 Mart 2026;10(1):1-19. doi:10.25295/fsecon.1766854
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).