ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı
Öz
Bu çalışmanın amacı, ABD ve Çin ticari geriliminin gelişmekte olan bir ekonomi olarak Türkiye’nin hisse senedi piyasalarındaki sektör endekslerine etkisini belirlemektir. Veri setinde, Türkiye hisse senedi piyasaları ve sektör endekslerini temsilen BIST100, Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endeksleri bağımlı değişkenler olarak seçilmiş. Bağımsız değişken ise ABD-Çin gerilimini temsilen Rogers vd. (2024) tarafından oluşturulan ABD-Çin Gerilim Endeksi’dir (UCT). Çalışmanın zaman aralığı Haziran 2000-Şubat 2024 dönemini kapsamaktadır. Analizde ABD-Çin Gerilim Endeksi’nin BIST100 ve sektör endekslerine etkisi yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier Toda-Yamamoto (2016) Nedensellik Testi ile ölçülmüştür. Nedensellik testi sonuçlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla, değişkenlerin durağanlık düzeyleri geleneksel birim kök testi yanında daha güçlü oldukları kabul edilen geliştirilmiş yeni nesil birim kök testleri ile ölçülmüştür. Analizde geleneksel ADF birim kök testi, yapısal kırılmaları dikkate alan FADF birim kök testi ve ayrıca hem yapısal kırılmaları hem de doğrusal dışılığı birlikte dikkate alan Fourier-Sollis (2018) birim kök testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında UCT endeksinin BIST100 ve Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endekslerine doğru etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç küresel jeopolitik gerilimin Türkiye hisse senedi piyasasındaki bütünsel duyarlılığın göstergesi olarak kabul edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636.
- Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
- Cai, Y., Chang, H. W., & Chang, T. (2023). Evaluating time-varying Granger causality between US-China political relation changes and China stock market. Finance Research Letters, 55, 103918.
- Chen, Y., & Pantelous, A. A. (2022). The US-China trade conflict impacts on the Chinese and US stock markets: A network-based approach. Finance Research Letters, 46, 102486.
- Chengying, H., Rui, C., & Ying, L. (2022). US-China trade war and China’s stock market: an event-driven analysis. Economic research-Ekonomska istraživanja, 35(1), 3277-3290.
- Christopoulos, D. K., & Leon-Ledesma, M. A. (2010). Smooth breaks and non-linear mean reversion: Post-bretton woods real exchange rates. Journal of International Money and Finance, 29, 1076-1093.
- De Nicola, F., Kessler, M., & Nguyen, H. (2020). The financial costs of the United States-China trade tensions: Evidence from East Asian stock markets. Review of World Economics, 156(4), 803-833.
- Dünya Ekonomik Forumu. https://www.weforum.org/stories/2025/06/us-china-deal-and-other-international-trade-stories-to-know-this-month/ (13.08.2025)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
17 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
16 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
23 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1