Kaynak Tüketim Muhasebesinin Geleneksel Maliyetleme Sistemleri ile Karşılaştırılması: Bir Lojistik İşletmesinde Uygulama
Öz
Bu çalışma, kaynakların etkin kullanımı ve doğru maliyet hesaplamaları açısından önem kazanan Kaynak Tüketim Muhasebesi (KTM) yönteminin, geleneksel maliyetleme sistemleriyle karşılaştırmalı analizini ve bir lojistik işletmesinde uygulamasını konu edinmektedir. Geleneksel yöntemlerin, özellikle sabit ve orantısal maliyetleri ayırt etmedeki yetersizliği, yöneticilerin karar alma süreçlerinde hatalı sonuçlara ulaşmasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda KTM, faaliyet tabanlı maliyetleme ile Alman maliyet muhasebesi yaklaşımlarını birleştirerek, daha gerçekçi bir maliyetleme modeli sunmakta ve âtıl kapasiteyi ortaya çıkararak yöneticilere stratejik avantaj sağlamaktadır. Çalışmada, Mersin merkezli bir lojistik firmasında taşıma, depolama, yükleme-boşaltma ve paketleme faaliyetlerine ilişkin maliyetler hem geleneksel tam maliyet yöntemi hem de KTM yöntemiyle hesaplanmıştır. Uygulama sürecinde kaynak havuzları oluşturulmuş, maliyetler sabit ve orantısal olarak ayrıştırılmış, teorik ve pratik kapasiteler belirlenerek âtıl kapasite verileri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, KTM’nin faaliyet bazında daha ayrıntılı maliyet bilgisi sunduğunu ve geleneksel yöntemlere kıyasla daha sağlıklı kararlar alınmasına olanak tanıdığını göstermektedir. Sonuç olarak, özellikle lojistik gibi operasyon yoğun sektörlerde KTM yönteminin uygulanmasının, kaynak kullanım verimliliğini artırarak maliyet kontrolünü güçlendirdiği ve stratejik karar destek sürecine katkı sağladığı ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Büyükmirza, H. K. (2017). Maliyet ve yönetim muhasebesi: Tekdüzene uygun bir sistem yaklaşımı. Gazi Kitabevi.
- Clinton, B. D., & Webber, S. A. (2004, October). RCA at Clopay: Here’s innovation in management accounting with resource consumption accounting. Strategic Finance, 86(4), 21–26. https://go.gale.com/ps/i.do?id
- Demir, V. (2006). Lojistik faaliyetler ve maliyetleri. Mali Çözüm Dergisi, 74, 116–130. https://archive.ismmmo.org.tr/YAYINLAR/MALI_COZUM/MALICOZUM74.pdf
- Drucker, P. (1992). The new society of organizations. Harvard Business Review, 70(5), 95–104. https://hbr.org/1992/09/the-new-society-of-organizations
- Kaplan, R. S., & Anderson, S. R. (2007). The innovation of time-driven activity-based costing. Cost Management, 21(2), 5–15. https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=24208
- Kbelah, S. I., Amusawi, E. G., & Almagtome, A. H. (2019). Using resource consumption accounting for improving the competitive advantage in textile industry. Journal of Engineering and Applied Sciences, 14(2), 575–582.
- Koban, E., & Keser, H. Y. (2010). Dış ticarette lojistik. Ekin Basım Yayın.
- Lawrence, P. G. (2005). Are ABC and RCA accounting systems compatible with lean management?. Management Accounting Quarterly, 7(1), 12–27.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finansal Muhasebe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
26 Aralık 2025
Kabul Tarihi
29 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2