Mutfak Çalışanlarının Yaratıcılık Algı Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Düşünce ve hayal gücünden yararlanarak yeni bir ürün ortaya çıkmasında etkili olan yaratıcılık kavramı, çalışma ortamında yenilikçi bir anlayışın gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bu yenilikçi anlayışın gelişmesinde yiyecek içecek hizmetleri alanındaki mutfak çalışanlarının yaratıcılık düzeyleri, sunulan mal ve hizmetlerin özelliklerinden kaynaklanan bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple araştırmanın amacını yiyecek içecek hizmetleri alanında görevli mutfak çalışanlarının yaratıcılık algı düzeylerinin demografik faktörler açısından incelenmek oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yiyecek ve içecek hizmetleri alanında çalışan mutfak çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında çeşitli pozisyonlarda görevli 400 mutfak çalışanına anket formu yardımıyla elde edilen veriler ile ilgili yüzde, frekans, standart sapma, ortalama değerlere yer verilmektedir. Daha sonra çalışanlarının cinsiyet, yaş aralığı, eğitim seviyesi, mesleki deneyim, yiyecek içecek işletmesi türü, çalıştığı pozisyon ve pozisyondaki çalışma süresi değişkenleri ile ilgili bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (Anova) sonuçları yer almaktadır. Araştırmada mutfak çalışanlarının yaratıcılık algı düzeyinin yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Mutfak çalışanlarında yaratıcılık algı düzeyinin cinsiyet, yaş aralığı, eğitim seviyesi, mesleki deneyim, yiyecek içecek işletmesi türü, çalıştığı pozisyon ve çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırma kapsamında bazı önerilere yer verilmekte olup, araştırmanın hem alan yazına hem de diğer araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mutfak Çalışanları
• Örgütsel Yaratıcılık
• Gastronomi
• Yiyecek ve İçecek

An Investigation on the Creativity Perception Levels of Culinary Employees'

Abstract

The concept of creativity, which is effective in the emergence of a new product by using thought and imagination, contributes to the development of an innovative understanding in the working environment. In the development of this innovative understanding, the creativity level of the culinary employees in the field of food and beverage services emerges as a necessity arising from the characteristics of the goods and services offered. For this reason, the aim of the study is to examine the creativity perception levels of culinary employees in the field of food and beverage services in terms of demographic factors. The universe of the research consists of culinary employees working in the field of food and beverage services in Turkey. Within the scope of the research, the percentage, frequency, standard deviation and average values are included in relation to the data obtained by applying a survey form to 400 culinary employees in various positions. And then, the independent sample t-test and one way variance analysis (Anova) results regarding the variables of the employees' gender, age range, education level, professional experience, type of food and beverage business, position and duration of work are included. In the study, it was determined that the creativity perception level of the culinary employees is at a high level. It was concluded that the creativity perception level of culinary employees differed significantly according to the variables of gender, age range, education level, professional experience, type of food and beverage business, position and duration of work. In addition, some suggestions are included within the scope of the research, and it is thought that the research will contribute to both the literature and other researchers.

Keywords

• Culinary Employees
• Organizational Creativity
• Gastronomy
• Food and Beverage

Kaynakça

1. Acuner, T., Birdoğan B. ve Cengiz E. (2004). Yaratıcı Örgüt Kültürü Faktörlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (2), 325-340.
2. Ağalday, B. ve Dağlı, A. (2018). Öğretmenlerin Örgütsel Yaratıcılığa İlişkin Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayıncılık.
3. Akdoğan, A. ve Kale, E. (2011). Konaklama İşletmelerinde Örgüt İçi Faktörlerin Yenilik Ve Yaratıcılık Performansına Etkisi, Nevşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (1), 165-186.
4. Amabile, T. M., Conti, R., Coon, H., Lazenby, J., ve Herron, M. (1996). Assessing The Work Environment For Creativity, Academy of Management Journal, 39 (5), 1154-1184.
5. Arlı, M. ve Nazik, H. (2001). Bilimsel Araştırmaya Giriş. Ankara: Gazi Kitabevi.
6. Basadur, M. (1997). Organizational Development İnterventions For Enhancing Creativity in The Workplace, The Journal of Creative Behavior, 31 (1), 59-72.
7. Boz, N. (2019). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Alanında Öğrenim Gören Öğrencilerin Yaratıcı Düşünme Düzeylerinin İncelenmesi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Denizli: Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Büyüköztürk, Ş. (2009). Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi.

9. Çavuş, M. F. (2006). İşletmelerde Personel Güçlendirme Uygulamalarının Örgütsel Yaratıcılık ve Yenilikçiliğe Etkileri Üzerine İmalat Sanayinde Bir Uygulama (Basılmamış Doktora Tezi). Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
10. Çekmecelioğlu, H. G. (2002). Bireysel, Örgütsel Yaratıcılık ve Yaratıcılık İçin İş Çevresinin Düzenlenmesi: Bir Araştırma (Basılmamış Doktora Tezi). Kocaeli: Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Cohen, L., Manion, L., ve Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
12. Dikici, A. (2006). Sanat Eğitimi ve Öğrencilerin Yaratıcılık Düzeyleri, Eğitim ve Bilim Dergisi, 31 (139), 3-9.
13. Doğdubay, M. ve Karan, İ. (2017). Otel Mutfaklarında Sistematik İşyeri Düzenleme Planı (SİDP) Modelinin Uygulanması, Aydın Gastronmy Dergisi, 1 (1).
14. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (16. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
15. Kesici, M. ve Önçel, S. (2015). Aşçıların Mesleki Özerklikleri İle Yaratıcılık Süreci İlişkisi, İşletme Fakültesi Dergisi, 16 (1), 23-45. Kılıç, G., Özdemir, N. ve Akerik, M. (2019). Psikolojik Sözleşmenin Örgütsel Yaratıcılığa Etkisi: Afyonkarahisar’daki Beş Yıldızlı Otel İşletmeleri Örneği, İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (1), 310-324.
16. Kovancı, A. (1994). Yaratıcılık, Hava Harp Okulu Bülteni, 14 (37).
17. Marşap, A. (1999), Yaratıcı Liderlik. Ankara: Öncü Kitapları.
18. Oğan, Y. (2020). Yiyecek İçecek İşletmeleri. İçinde Yener Oğan (Editör) Yiyecek İçecek Hizmetler (ss. 1-23). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 1-23.
19. Peng, K.L., Lin, M.C. ve Baum, T. (2012). The Constructing Model Of Culinary Creativity: A Mixed Methods Approach, Quality and Quantity, 47(5), 2687-2707.
20. Sak, G. (2014). Mutfak Tasarımında Modüler Sistemlerin Kullanıcı Ergonomisi Açısından Değerlendirilmesi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
21. Samen, S. (2008). İşletmelerde Yaratıcılığın Önemi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (2), 363-378.
22. Seçilmiş, C. , Kodaş, B. ve Kodaş, D. (2017). Örgütsel Öğrenme Yeteneği ve Yaratıcılık Süreci İlişkisi: Eskişehir'deki Mutfak Çalışanları Üzerine Bir Araştırma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5 (3), 150-167.
23. Şengül, C. M. (2015). Örgütlerde Yaratıcılık ve İnovasyonun Artırılmasına Yönelik Yaklaşımlar, Sosyal ve Beşeri Bilimleri Dergisi, 7 (2), 26-37.
24. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (Sixth edition). United States: Pearson Education.
25. Ural, A. ve Kılıç, İ. (2013). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.