Devlet ve Toplum Arasında: Türkiye’de Egemenlik, Rejim ve Siyasal Kültür

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de siyasal rejim ve siyasal kültür arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Bu kapsamda siyasal kültürün karakteri, dönüşümü, oradaki süreklilik ve değişim hatları; bu süreklilik – değişim hatları ile kurulu siyasal rejim arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışmada Türkiye’de siyasal kültürün biçimlenişinde, özellikle egemenlik ilişkilerini tanımlayan kurulu siyaset rejiminin belirleyici olduğu tezi öne sürülmektedir. Siyaset rejimindeki dönüşüme bağlı olarak, siyasal kültürün karakteristik özelliklerinde de değişim hatlarının belirginleştiği iddia edilmektedir. Bu kapsamda dönemsel olarak Türkiye’de 2010’lara kadar aşkın devlet geleneği temelinde bir siyasal kültürün biçimlendiği öne sürülmektedir. 2010 sonları itibariyle ise kimlik siyaseti temelli bir siyasal kültürün geliştiği iddia edilmektedir. Bu yeni karakteristik kapsamında kurumsal olarak yeterince dengelenmemiş siyasal rekabet ortamının, Türkiye siyaset kültürü içerisinde bir yandan lider merkezli siyaset anlayışını pekiştirdiği; öbür yandan toplum ve siyaset arasındaki temsil süreçleri açısından bir “siyasal cemaatleşme” olgusu ürettiği ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Egemenlik
• siyasal rejim
• siyasal kültür
• aşkın devlet
• kimlik siyaseti

Between State and Society: Sovereignty, Regime and Political Culture in Turkey

Öz

This study researches the relationship between the political culture and the political regime in Türkiye. In this context, the characteristics of the political culture in Türkiye and its transformation, the lines of continuity and change there, and the relationship between these lines and the political regime are researched. It is argued that the political regime defining the relationships of sovereignty is decisive in the characteristics of the political culture and its continuity and change in Türkiye. It is put forward that the lines of change become more evident in the characteristics of the political culture, depending on the transformation in the political regime. In this context, it is argued that, until the 2010s, the political culture in Türkiye has been characterized by the parliamentary regime and bureaucracy. As of the end of 2010s, it has a characteristic in the context of the presidential regime and social groups. In this characteristic, it is revealed that the political competition environment, which is not sufficiently balanced institutionally, reinforces the understanding of leader-centered politics in the Turkish political culture and also produces a phenomenon of “political community” in terms of representation processes between society and politics in the Turkish political culture.

Anahtar Kelimeler

• Sovereignty
• political regime
• political culture
• transcendental state
• identity politics

Kaynakça

1. Abou El-Haj, Rıfat Ali, “The Ottoman Vezir and Paşa Households 1683-1703: A Preliminary Report”, Journal of the American Oriental Society, Vol 94, No 4, 1974. _________, Modern Devletin Doğası: 16. Yüzyıldan 18. Yüzyıla Osmanlı İmparatorluğu, çev. Oktay Özel - Canay Şahin, Ankara, İmge Kitabevi, 2000.