An Example of Translation from Italian Children’s Literature into Turkish: Gianni Rodari’s Work Favole al Telefono

Yıl 2025, Sayı: 25, 405 - 431, 18.06.2025

Eshabil Bozkurt

https://doi.org/10.16947/fsmia.1722318

Öz

In this article, the translation of Italian author Gianni Rodari’s work Favole al
Telefono into Turkish titled Telefon Öyküleri was analysed. The book by Rodari, one of
the leading names in the field of Italian children’s literature, contains seventy tales and an
introduction. The book was translated into Turkish three times by different translators and
published by different publishing houses. Some of the tales were translated and published
as separate children’s books. The target text to be analysed in this study is the second
translation of the book into Turkish. This translation, made by Üzeyir Gündüz titled
Telefon Öyküleri, was published by Harf Eğitim Publishing in 2006. The reason why this
book was chosen to be analysed is that it is the book with the least tales translated, with
forty-one tales. A study was conducted in line with the views put forward by translation
studies researchers in the context of children’s literature in translation. As a result of the
analysis, it was determined that the translator did not translate twenty-nine out of seventy
tales in source text and that the translation strategies he most frequently used in the tales
he translated were addition, deletion and cultural intervention.

Anahtar Kelimeler

Gianni Rodari , Favole al Telefono , children’s literature in translation

İtalyan Çocuk Edebiyatından Türkçeye Bir Çeviri Örneği: Gianni Rodari’nin Favole al Telefono İsimli Eseri

Öz

Bu makalede İtalyan yazar Gianni Rodari’nin Favole al Telefono isimli kitabının
Telefon Öyküleri başlığıyla Türkçeye çevirisi incelenmiştir. İtalyan çocuk edebiyatı
sahasının önde gelen isimlerden olan Rodari’nin bu eserinde yetmiş masal ve bir giriş
yazısı bulunmaktadır. Bu eser farklı çevirmenler tarafından kitap olarak Türkçeye üç kez
çevrilmiş ve farklı yayınevleri tarafından yayımlanmıştır. Kitaptaki masalların bazıları ise
müstakil birer çocuk kitabı şeklinde çevrilip yayımlanmıştır. Bu çalışmada incelenecek
olan erek metin, kitabın Türkçeye yapılan ikinci çevirisidir. Telefon Öyküleri başlığıyla
Üzeyir Gündüz’ün yaptığı bu çeviri, 2006 yılında Harf Eğitim Yayıncılığı tarafından
basılmıştır. İncelenmek üzere bu eserin seçilme nedeni, üç çeviri kitap içerisinde kırk
bir masal çevirisiyle en az masalın çevrildiği kitap olmasıdır. Çocuk edebiyatı çevirisi
bağlamında çeviribilim araştırmacıları tarafından ortaya konan görüşler doğrultusunda
bir inceleme yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda çevirmenin kaynak metindeki
yetmiş masaldan yirmi dokuzunu çevirmediği ve çevirisini yaptığı masallarda da en çok
başvurduğu çeviri stratejilerinin ekleme, çıkarma ve kültürel müdahale olduğu tespit
edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Gianni Rodari , Telefon Öyküleri , çeviri çocuk edebiyatı

Kaynakça

• Alvstad, Cecilia, “Çocuk Edebiyatı ve Çeviri”, Sözelti Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Dergisi, sayı 1, 2021.
• Arslan Bilir, Hilal, “Çeviri Çocuk Edebiyatı ve Mizah: ‘Bizim Matrak Sınıf’ Serisinin Arapça Çevirilerinin İncelenmesi”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 39, 2024.
• Bozkurt, Eshabil, “Gianni Rodari’nin Favole al Telefono Adlı Kitabındaki Masal Başlıkları ile Türkçe Çevirilerinin ‘Çeviride Anlam Evrilmesi Dizgeselliği’ Bağlamında İncelenmesi”, Söylem Filoloji Dergisi, (Çeviribilim Özel Sayısı), 2023.