EN
TR
Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Öz
Araştırma, diyabetli hastalarda hastalık algısını etkileyen faktörlerin incelenmesi
amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya dört farklı hastanenin üç farklı kliniğinden 218 diyabet
hastası katılmıştır. Veri, hastalara tanıtıcı bilgi formu ve Hastalık Algısı Ölçeği uygulanarak
toplanmıştır. Diyabet hastalarında yaşın, cinsiyetin, medeni durumun, eğitim durumunun,
çalışma durumunun, sosyo-ekonomik durumun, diyet durumunun, hastalıkla
ilgili eğitim alma durumunun, psikolojik destek alma durumunun, hastalıkla ilgili bilgi
sahibi olma durumunun, diyabet tipi ve tanı konma süresinin hastalık algısını etkilediği
belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunluğunun, hastalıklarıyla ilgili olduğunu düşündükleri
semptomlar yaşadıkları, hastalıklarını kronik olarak algıladıkları, fiziksel, sosyal, psikolojik
işlevlerine hastalığın etkisi olduğunu düşündükleri, tedavilerinin etkin olduğuna
inandıkları ve hastalıklarından duygusal olarak etkilendikleri saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Armay, Z., Özkan, M., Kocaman, N., - Özkan, S., “Hastalık Algısı Ölçeğinin Kanser Hastalarında Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Klinik Psikiyatri, 10, 2007, s. 192-200. Buick, D. L. Illness representations and breast cancer: Coping with radiation and chemotherapy. K. J. Petrie, J. Weinman (Ed.). Perceptions of Health and Illness: Current Research and Applications, Amsterdam, Harwood Academic Pub., 1997, s. 379-409. Cheng, L., Cumber, S., Dumas, C., Winter, R., Nguyen, K., - Nieman, L. “Health related quality of life in pregeriatric patients with chronic diseases at urban, public supported clinics”, Health Qual Life Outcomes, 1, 2003, s. 63. Chilcot, J., “The Importance of Illness Perception in End-Stage Renal Disease: Associations with Psychosocial and Clinical Outcomes”, Seminars in Dialysis, 25(1), 2012, s. 59-64. Chilcot, J., Norton, S., Wellsted, D., - Farrington, K., “The factor structure of the revised illness perception questionnaire (IPQ-R) in end-stage renal disease patients”, Psychology, Health and Medicine, 17(5), 2012, s. 578-588. Glasgow, R. E., Hampson, S. E., Strycker, L. A., - Ruggiero, L., “Personal-model beliefs and social-environmental barriers related to diabetes self-management”, Diabetes Care, 20(4), 1997, s. 556-561. Goodman, H.- Firouzi, A. - Banya, W.- Lau-Walker, M. - Cowie, M. R., “Illness perception, self-care behaviour and quality of life of heart failure patients: A longitudinal questionnaire survey”, International Journal of Nursing Studies, 50, 2013, s. 945-953. Haggerty, C. L.- Schulz, R. - Ness, R. B., “Lower quality of life among women with chronic pelvic pain after pelvic inflammatory disease” Obstet Gynecol, 102, 2003, s. 934-939. Ibrahim, N. - Desa, A. - Chiew-Tong, N. K., “Religious Coping as Mediator between Illness Perception and Health-Related Quality of Life among Chronic Kidney Disease Patients”, Asian Social Science, 8 (9), 2012, s. 23-31. Jessop, D. C. - Rutter, D. R., “Adherence to asthma medication: The role of illness representations”, Psychology and Health, 18, 2003, s. 595-612. Kayış, A., Kanser hastalarının hastalık algısı ve umutsuzluk düzeyleri, Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi, İstanbul, 2009. Kocaman, N. - Özkan, M. - Armay, Z. - Özkan, S., “Hastalık Algısı Ölçeğinin Türkçe uyarlamasının geçerlilik ve güvenilirlik çalışması”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8, 2007, s. 271-280.
- Llewellyn, C. D.- Miners, A. H.- Lee, C. A. - Harrington, C.- - Weinman, J. “The illness perceptions and treatment beliefs of individuals with severe haemophilia and their role in adherence to home treatment”, Psychology and Health, 18(2), 2003, s. 185-200. Lloyd, C. E - Dyert, P. H. - Barnett, A. H., “Prevalance of symptoms of depression and anxiety in a diabetes clinic population”, Diabetic Medicine, 17, 2000, s. 198-20 Mili, F. - Helmick, C. - Moriarty D., “Health related quality of life among adults reporting arthritis: analysis of data from the Behavioral Risk Factor Surveillance System, US, 1996–1999”, Journal of Rheumatology, 30(1), 2003, s. 160-166. Mittal, S. K. - Ahern, L. - Flaster, E. - Maesaka, J. K. - Fishbane, S., “Self- assessed physical and mental function of haemodialysis patients”, Nephrology Dialysis Transplantation, 16(7), 2001, s. 1387-1394. Özkan, S. - Turgay, M., “Olgularında Psikiyatrik Morbidite: Psikososyal uyum ve kanser organ kaybı-psikopatoloji ilişkisi”, Nöropsikiyatri Arşivi, 29(4), 1992, s. 207-2 Pagels, A. - Söderquist, B. K. - Heiwe, S., “Evaluating the illness perception questionnaire on patients with chronic kidney disease in Sweden”, Scandinavian
- Journal of Caring Sciences, 26, 2012, s. 474-484. Paschalides, C. - Wearden, A. J. - Dunkerley, R. - Bundy, C. - Davies, R. Dickens, C. M., “The associations of anxiety, depression and personal illness representations with glycaemic control and health-related quality of life in patients with type 2 diabetes mellitus”, Journal of Psychosomatic Research, 57(6), 2004, s. 557-564. Petricek, G. - Vrcic-Keglevic, M. - Vuletic, G. - Cerovecki, V. - Ozvacic, Z. Murgic, L., “Illness Perception and Cardiovascular Risk Factors in Patients with
- Type 2 Diabetes: Cross-sectional Questionnaire Study”, Croatian Medical Journal, 50(6), 2009, s. 583-593. Petrie, K. J. - Weinman, J. - Sharpe, N. - J. Buckley, “Role of patients’ view of their illness in predicting return to work and functioning after myocardial infarction: longitudinal study”, British Medical Journal, 312, 1996, s. 1191-1194. M. Pibermik-Okanovic - K. Peros - S. Szabo - D. Begic - Z. Metelko, “Depression in Croatian Type 2 Diabetic Patients: Prevalence and Risk Factors. A Croatian
- Survey from the European Depression in Diabetes Research Consortium”, Diabetic Medicine, 22, 2005, s. 942-945. Podolsky, S., Clinical Diabetes: Modern Management, Appleton-Century-Crofta, New York, 1980.
- Steca, P. - Greco, A. - Monzani, D. - Politi, A. - Gestra, R. - Ferrari, G. - Malfatto, G. - Parati, G., “How does illness severity influence depression, health satisfaction and life satisfaction in patients with cardiovascular disease? The mediating role of illness perception and self-efficacy beliefs”, Psychology and Health, 28(7), 2013, s. 765-783. Turhan, H., Tip II Diabetes Mellitus’lu Hastalarda Tedavi Şekline ve Hastalık Süresine Göre Depresyon ve Anksiyete. Uzmanlık tezi, İstanbul, 2007. Wehler, M. - Reulbach, U. - Nichterlein, R. - Lange, K.- Fischer, B.- Farnbacher, M. - Hahn, E. G. - Schneider, T., “Health-related quality of life in chronic pancreatitis: a psychometric assessment”, Scandinavian Journal of Gastroenterology, 38, 2003, s. 1083-1089. Weijman, I. - Kant, I. - Swaen, G. M. - Ros, W. J. - Rutten, G. E. - Schaufeli, W. B. - Schabracq, M. J. - Winnubst, J. A., “Diabetes, employment and fatigue-related complaints: a comparison between diabetic employees, “healthy” employees, and employees with other chronic diseases”, Journal of Occupational and Environmental Medicine, 46, 2004, s. 828-836. Weinman, J.- Petrie, K. J.- Moss-Morris, R. - Horne. R., “The illness Perception Questionnaire: A new method for assessing the cognitive representation of illness”, Psychology and Health, 11, 1996, s. 431-445.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
19 Aralık 2013
Gönderilme Tarihi
19 Aralık 2013
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Sayı: 2
APA
Yorulmaz, H., Tatar, A., Saltukoğlu, G., & Soylu, G. (2013). Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2, 367-387. https://izlik.org/JA27XN85GW
AMA
1.Yorulmaz H, Tatar A, Saltukoğlu G, Soylu G. Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2013;(2):367-387. https://izlik.org/JA27XN85GW
Chicago
Yorulmaz, Hatice, Arkun Tatar, Gaye Saltukoğlu, ve Gönül Soylu. 2013. “Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 2: 367-87. https://izlik.org/JA27XN85GW.
EndNote
Yorulmaz H, Tatar A, Saltukoğlu G, Soylu G (01 Aralık 2013) Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 2 367–387.
IEEE
[1]H. Yorulmaz, A. Tatar, G. Saltukoğlu, ve G. Soylu, “Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 2, ss. 367–387, Ara. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27XN85GW
ISNAD
Yorulmaz, Hatice - Tatar, Arkun - Saltukoğlu, Gaye - Soylu, Gönül. “Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2 (01 Aralık 2013): 367-387. https://izlik.org/JA27XN85GW.
JAMA
1.Yorulmaz H, Tatar A, Saltukoğlu G, Soylu G. Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2013;:367–387.
MLA
Yorulmaz, Hatice, vd. “Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 2, Aralık 2013, ss. 367-8, https://izlik.org/JA27XN85GW.
Vancouver
1.Hatice Yorulmaz, Arkun Tatar, Gaye Saltukoğlu, Gönül Soylu. Diyabetli Hastalarda Hastalık Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2013;(2):367-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27XN85GW