ÇEVRE BİLİNCİ ÇERÇEVESİNDE ORMAN MÜHENDİSİ ADAYLARIN BİYOKORSANLIK KAVRAMI HAKKINDA GÖRÜŞLERİ

Çevre bilinci, insanların doğal çevre karşısında insan davranışlarından kaynaklanan tehlikelerin veya sorunların farkında olmasına ve sürdürülebilirlik ilkesine katkı sağlamaktadır. Yerli topluluklara ait biyoçeşitliliğe dayalı geleneksel bilgilerin fikri mülkiyet rejimi kapsamında mülkleştirilmesi ve fayda paylaşımı gerçekleştirilmemesini ifade eden biyokorsanlık kavramı ise son yıllarda literatürde sıkça kullanılan yeni bir olgu olarak tarif edilmektedir. Bu araştırmada, çevre bilinci çerçevesinde biyokorsanlıkla ilgili farkındalığı artırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca biyoçeşitliliğe dayalı geleneksel bilgileri korumaya yönelik öneriler sunmaktadır. Biyoçeşitliliği ve ekosistemi korumaya, sürdürülebilir yönetim ilkelerini uygulayan orman mühendisi adayların biyokorsanlıkla ilgili görüşlerine ve önerilerine yer verilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak görüşme tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubu, araştırmanın yürütüldüğü üniversitenin Orman Mühendisliği bölümü 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Görüşme ile veriler toplanırken “görüşme formu” yaklaşımı kullanılmış ve “yarı yapılandırılmış görüşme” ile ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir. Görüşme formu ile edilen veriler alt başlıklar halinde tematik olarak yorumlanmış ve “betimsel analiz yaklaşımı” kullanılmıştır. Araştırma, alanyazındaki mevcut çalışmaların biyokaçakçılık kavramına çoğunlukla odaklandığı ve bu kapsamda araştırmaların gerçekleştirildiğini ileri sürmektedir. Dolayısıyla, buna ek olarak bu araştırmada ise biyokorsanlık kavramı, fikri mülkiyet hakları ile canlı türleri arasındaki hukuki ilişkiyi de kapsayacak şekilde daha geniş bir bağlamda ele alınmıştır. Araştırma bulguları, orman mühendisi aday öğrencilerinin biyokorsanlık kavramına (fikri mülkiyet hukuku ve patent konularına) yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerinin sınırlı olduğunu ileri sürmektedir. Bu bağlamda, biyokorsanlıkla ilgili eğitim programlarında konuya ayrılan ders sayısının artırılması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca biyokorsanlığın ekolojik, ekonomik ve kültürel açıdan ve boyutlarda ciddi tahribatlara yol açtığı saptanmış; bu nedenle biyokorsanlıkla mücadelede çevresel bilincin ve eğitimin en önemli ve etkili stratejilerden biri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Environmental awareness contributes to people's understanding of the dangers or problems arising from human behavior towards the natural environment and to the principle of sustainability. The concept of biopiracy, which refers to the appropriation of traditional knowledge based on biodiversity belonging to indigenous communities under intellectual property regimes without benefit sharing, is described as a new phenomenon frequently used in the literature in recent years. This research aims to raise awareness about biopiracy within the framework of environmental consciousness. It also offers suggestions for preserving traditional knowledge based on biodiversity. This study includes the opinions and suggestions of prospective forestry engineers, who prioritize the protection and sustainable management of biodiversity and ecosystems, regarding biopiracy. The research was conducted using a qualitative method with interview techniques. The sample group for this study consisted of fourth-year students from the Forestry Engineering department of the university where the research was conducted. Data was collected using an "interview form" approach, and detailed information was obtained through "semi-structured interviews." Data obtained through the interview form were interpreted thematically under subheadings, and a "descriptive analysis approach" was used. It was determined that existing studies in the literature mostly focus on the concept of biopiracy and that research is conducted within this scope; this research, however, addresses the concept of biopiracy in a broader context, encompassing the legal relationship between intellectual property rights and living species. The research findings reveal that prospective forestry engineering students have limited knowledge and awareness levels regarding the concept of biopiracy (intellectual property and patent issues). Accordingly, it was determined that the number of courses dedicated to the subject in biopiracy-related education programs should be increased. In addition, it was found that biopiracy causes serious ecological, economic, and cultural damage; therefore, it was concluded that education is one of the most important and effective strategies in combating biopiracy.